Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2023/2237 E.  ,  2024/792 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2021/251 Esas, 2021/555 Karar

vekili Avukat ...

DAVALILAR 1.T.C. ... Bankası A.Ş. vekili Avukat ...

... Avukat ... ...

2. ...

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine yönelik hüküm kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı banka nezdinde bulunan hesabından müvekkili adına düzenlenmiş 0038871-0038880 ve 0038686-0038695 ile 00391191-0039200 numaralı çeklerin davalı bankaca imza karşılığında diğer davalı ...'ye teslim edildiğini, davalı ...’nin de bu çekleri doldurarak kullandığını, müvekkilinin bundan dolayı icra takibine maruz kalarak icra baskısı altında 710.000,00 TL ödemek zorunda kaldığını, müvekkili adına düzenlenmiş olan 0038686-0038695 numaralı çeklerin 27.07.2012 tarihinde davalı ...’ye verildiğini, bu davalının çekleri alırken müvekkilinin imzasını taklit ettiğini, davalı bankanın imza kontrolü yapmadığını yine aynı şekilde 20.12.2011 tarihinde 00391191-0039200 numaralı çeklerin imza karşılığında ve 0038871-0038880 numaralı çeklerin ise bu kez davalı adına ve kendi imzasına teslim edildiğini, müvekkilinin dava konusu çekler nedeniyle protokoller yapmak zorunda kalıp çek bedellerini ödeyerek bir kısım çekleri davalı bankaya teslim ettiğini, bir kısım çeklerin ise halen üçüncü kişilerde olduğunu, davalı ...

müvekkilinin amcasının oğlu olup, aralarında herhangi bir iş ortaklığının olmadığını, bu davalının dava konusu çekler haricinde kalan müvekkiline ait çekleri kasadan çaldığını, konuyla ilgili savcılığa şikayette bulunulduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 20.000,00 TL maddi tazminatın 17.08.2012 tarihinden itibaren avans faiziyle davalılardan tahsiline ve ayrıca 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı banka vekili cevap dilekçesinde; dava konusu koçanlara ait çeklerin teslim alındığının davacının kabulünde olduğunu, zira savcılıktaki şikayet dilekçesinde, çeklerin kasadan çalındığını bildirdiğini, davacının bilgi ve talimat vermesinden sonra herhangi bir ödeme yapılmadığını, imzaya itiraz ederek bu çeklerle ilgili üçüncü kişilere borçluluk durumunu sonlandırabileceğini, müvekkili hakkındaki maddi ve manevi tazminat isteminin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2017 tarih ve 2012/286 E., 2017/925 K. sayılı kararıyla; davalı bankanın çek koçanını davacının rızası dışında diğer davalı ...'a teslim ettiği ileri sürülmüş ise de, davacı tarafından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına verilen 05.01.2012 tarihli şikayet dilekçesinde davalı ...'ın şirket kasasında bulunan boş çek yapraklarını alarak imza atıp piyasaya dağıttığı, 29 adet çek yaprağının bu şekilde piyasada kullanıldığının ifade edildiği, bu durumda davacının davalı banka ile ilgili iddiasının yerinde olmadığı, davacının zararına dayanak olarak gösterdiği çek koçanlarında dava konusu edilmeyen bazı çekler hesabından ödenmiş olduğundan davacının aynı çek koçanında seri numaraları belirtilen birtakım çeklere itiraz etmeyerek ödemiş bulunması karşısında dava konusu çeklerin davalı ...

tarafından kullanılmasına zımni icazetinin bulunduğu, bu nedenle her iki davalıdan maddi tazminat isteminde bulunamayacağı, ödenen çeklerin iş yoğunluğu içinde fark edilmeyerek sehven ödeme yapıldığı ileri sürülmüş ise de, basiretli tacir davranışı dikkate alındığında bu iddianın yerinde görülmediği, kaldı ki alacaklı üçüncü kişilere yapılacak ödeme aşamasında davacının imza itirazında bulunarak borçtan kurtulabilmesi mümkün iken bunu yapmadığı, çek bedellerini çekincesiz ödediği, manevi tazminat koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.12.2018 tarihli ve 2018/756 E., 2018/1558 K. sayılı kararıyla; davacının zararına dayanak olarak gösterdiği çek koçanlarında dava konusu edilmeyen bazı çeklerin hesabından ödenmiş olduğu, davacı ile davalı ... arasındaki ortaklık ve yakın akrabalık ilişkisi birlikte değerlendirildiğinde, davacının iddiasının yerinde olmadığı gibi, istinaf aşamasında ... delil ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 28.01.2021 tarih, 2019/2435 E., 2021/573 K. sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığı, davacı vekilinin istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davacı vekilinin davalı lehine hükmedilen vekalet ücreti dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, hükmün kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca vekalet ücreti takdir edilmesi gereğine işaret edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin 19.12.2017 tarih, 2012/286 E., 2017/925 K. sayılı 19.12.2017 tarihli ilamı ile "davanın reddine" yönelik verilen hükmün davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bu kararın davacı tarafça temyizi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 28.01.2021 tarih 2019/2435 E., 2021/573 K. sayılı ilamı ile davanın reddine yönelik davacının temyiz itirazlarının reddine karar verildiği, "davanın reddine" yönelik hükmün kesinleştiği anlaşıldığından bu konuda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, reddedilen maddi tazminat tutarı olan 500.000,00 TL üzerinden mahkemenin 2012/286 E., 2017/925 K.

sayılı karar tarihi olan 19.12.2017 tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 33.950,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı bankaya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemenin dava değeri açısından eksik hesaplama yaptığı, yapılan bütün işlemlerin usul ve yasaya aykırı olduğu, dosyaya sunulan 04.04.2014 tarihli bilirkişi raporunda 20.12.2011 tarihli "çek karnesi teslim ve iptal" başlıklı dekonta 39191-39200 arası seri numaralı 10 adet çek koçanın alınmasında atılan imzanın davacının ... ürünü olmadığı, yine 26.07.2011 tarihinde alınan "çek karnesi teslim ve iptal" ile 38686-38695 arası seri numaralı 10 çek koçanın alınmasında atılan imzanın davacının ... ürünü olmadığının tespit edildiğini, davalı banka tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde çek koçanlarının diğer davalı ...'ye teslim edildiğinin beyan edildiğini, davalı bankanın basiretli bir tacir gibi davranmadığını, müvekkilinden çeklerin teslimi ile ilgili herhangi bir yazılı ya da sözlü ...

almadığını, imza incelemesi yapmadan ibraz edilen çek bedellerini ödediğini, ... ve araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, kusurlu olduğundan sorumlu tutulması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.