6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat | Tazminat

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/1684 E. 2024/394 K. ·

BozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
maddi anlamda kesinleşme↗ kadri maruf↗ zıya↗ iç yönerge↗ faiz başlangıç tarihi↗ sorumluluktan kurtulma↗ ticari avans faizi↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ usuli kazanılmış hak↗ kasko sigortası↗ teminat kapsamı↗ riziko↗ kazanılmış hak↗ taşıyıcı↗ bilirkişi incelemesi↗ haksız fiil↗ fatura↗ tacir↗ sigorta poliçesi↗ yasal faiz↗ kusur↗ dava sebebi↗ hasar↗ eksik inceleme↗ yükleten (shipper)↗ avans faizi↗ teminat↗ teslim↗

Atıf yapılan mevzuat: TBK — TBK 49 · TTK

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

Mahkemece 27.11.2017 tarih, 2015/233 E. ve 2017/871 K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, somut olayda tazminat isteminin dayanağının haksız fiil olgusu olduğu, dava konusu riziko ve hasarın poliçe teminat kapsamındaki olmadığından bu davalı yönünden açılan davanın reddine karar verildiği, diğer davalı bakımından ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 49 uncu maddesine dayalı olarak sorumluluk cihetine gidilebilmesi için zarar verenin zararın doğmasına kusuru ile sebebiyet verdiğinin kanıtlanması gerektiği, toplanan delillerden davaya konu 2 adet vagondan birisinde fren sistemindeki arızanın tekerleklerin aşırı ısınmasına sebebiyet vermesinden diğerinde ise teknik arızalardan veya kullanım hatalarından kaynaklandığının anlaşıldığı, bu bulgulara göre, söz konusu zarar bakımından davalı kuruma kusur izafesinin mümkün olmadığı, davacının davalının kusurunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 24.06.2019 tarih, 2018/3277 E. ve 2019/4727 K. sayılı kararıyla, taraflar arasındaki ilişki taşıma ilişkisi olduğu, zikredilen vagonun davalı TCCD tarafından yükleme yapacağı mahalle boş bir şekilde taşınmaktayken hasara uğradığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık olmadığı, mahkemece, bozma ilamı çerçevesinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, davacıya ait olup davalı tarafından taşınmakta olan 33 75 545 8 009-3 numaralı vagonda herhangi bir imalat hatasının olmadığının belirlendiği, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 781 '... ( 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 875 ... maddesinin birinci fıkrası) maddesinde, “Taşıyıcı eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde; uğradığı zıya ve hasardan mesuldür.” hükmünün haiz olduğu, aynı maddede, taşıyıcının belirli olguları ispat ederek sorumluluktan kurtulabileceği de düzenleme altına alındığı, somut olayda, taşıma esnasında taşımaya konu eşyada meydana gelen hasarlardan davalı taşıyıcı kural olarak sorumlu olduğu, davalı taşıyıcı tarafından bu sorumluluğu bertaraf eden bir neden iddia ve ispat edilemediğine göre, zikredilen vagonda gerçekleşen hasardan davalı taşıyıcının sorumlu tutulması gerektiği, davacı tarafından söz konusu vagonda oluştuğu iddia edilen hasarın kadri marufunda olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, aksi düşüncelerle bu vagona ilişkin davanın da reddine karar verilmesi doğru görülmediğine işaret edilerek davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, bozma kapsamında davacı yararına bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih, esas ve karar sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, taşıma esnasında taşımaya konu eşyada meydana gelen hasarlardan davalı taşıyıcı kural olarak sorumlu olduğu, davalı taşıyıcı tarafından bu sorumluluğu bertaraf eden bir neden iddia ve ispat edilemediğine göre, zikredilen vagonda gerçekleşen hasardan davalı taşıyıcının sorumlu tutulması gerektiği, uyulan bozma ilamı doğrultusunda davalı kurumun 33 75 454 8 009-3 numaralı vagonda meydana gelen hasardan sorumlu olduğu ... olduğundan davacının uğradığını iddia ettiği zarar bedelinin tespiti amacıyla alınan bilirkişi raporunun benimsendiği, tarafların tacir olmasına göre avans faize hükmedilmesi gerekir ise de 24.12.2013 tarihli hükümde faiz başlangıç tarihi ve türünün temyiz/bozma sebebi yapılmadığından usuli kazanılmış hak ilkesi gözetilerek hüküm tesis edildiği, davaya konu diğer vagon yönünden ise; söz konusu vagonda meydana geldiği iddia edilen hasarın oluşumunda davalı kurumun kusuruna dair bir delil bulunmadığı, esasen bu hususun hükmüne uyulan bozma ilamının dışında kalmakla, maddi anlamda kesinleştiği de dikkate alınarak bu vagon yönünden istem reddi gerektiğinden, 31.281,80 TL'nin 06.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı TCDD'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince davalı kurumun hasarından sorumlu olmayacağı yönünde karar verdiği 3 75 454 8 027-5 no.lu vagonun, tamirini yapan TCDD Kayseri Vagon Bakım Onarım Atölye Müdürlüğü 09.08.2011 tarihli rapor kapsamında tekerleklerin frene geçmesi ve tahliye etmemesinin sorumluluğunun lokomotifi kullanan makiniste dolayısıyla davalı kuruma ait olduğunun belirtildiğini, faiz konusunda talepleri gibi karar verilmesi gerektiğini, bu husustaki ret kararının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; "Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Diğer Şahıslara Ait Vagonların İşletilmesine Dair Yönerge" ile "TCDD Sigorta İşleri Yönergesine" istinaden vagon sahipleri tarafından sigorta ettirildiği ve bu sigortaların 14 üncü maddesi kapsamında davalı kurumdan zararın tazmininin istenemeyeceğini, mahkemece alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, bahis konusu hasarlı araçların tazminat değeri hesaplanırken aynı zamanda hasarlanmış emtiaların da hurda değerlerinin tenzili yapılması gerekir iken işbu fahiş tutarın tayini ve kadri maruf kabul edilmesi yerinde olmadığını ileri sürerek emsal içtihatlar kapsamında kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taşıma ilişkisinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 781 ... (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 875 ... maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Davalı taraf tazminat miktarına itiraz ettiğine göre, davalının ancak ... net zararı ödemekle yükümlü olduğunun nazara alınması gerekir. Mahkemece uğranılan zararın belirlenmesinde davacıya ait vagonun zarar gören tekerlek takımlarının varsa hurda değeri nazara alınıp tenzili neticesinde ortaya çıkan ... zararın tahsiline hükmedilmelidir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan zarar tespitinde, malzemenin hurda değerinin olup olmadığı ve ... zararın bunun mahsubu ile belirlenip belirlenmediği hususlarında herhangi bir açıklama bulunmadan tekerlek takımı kompleksi için düzenlenen fatura tutarının uygun bulunduğu anlaşılmakla, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiştir. Buna göre anılan hususlarda ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

Benzer Kararlar

Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.

  • Zıya

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/3277 E. 2019/4727 K.

    Ortak:

    Sonuç: 🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Tazminat

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/15086 E. 2012/19041 K.

    Ortak:

    Sonuç: 🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Rücuen Tazminat

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/12080 E. 2014/19094 K.

    Ortak:

    Sonuç: 🔶 iki emsal

    Farklı:

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2023/1684 E.  ,  2024/394 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2021/250 Esas, 2022/1065 Karar

DAVALILAR 1.... (TCDD) vekili Avukat ...

2.... Sigorta A.Ş. vekili Avukat ... ...

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Kısmen kabul

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; mülkiyeti davacıya ait olan vagonlar ile TCDD Genel Müdürlüğüne ait demiryolları üzerinde, TCDD Genel Müdürlüğünün lokomotifleri ile taşıma işi yaptığını, vagonların kaza ve hasar risklerine karşı davalı ... Sigorta A.Ş.'nin poliçesine istinaden vagon tam kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını, davacıya ait Sgss tipi 33 75 454 8 027-5 ve 33 75 454 8 009-3 nolu vagonların, 06.06.2011 tarihinde Niğde'den ... istasyonuna üzerlerinde boş konteynerler yüklü olduğu halde dolum için, davalı TCDD Genel Müdürlüğü'ne ait lokomotifin arkasında yola çıktığında, makinist tarafından, fren tertibatının açılmayarak, saboların kapalı çalıştırılması nedeniyle tekerlek takımları dönmeyip sürtünerek gitmesi ve ...

süre bu şekilde yol alması sebebiyle, sürtünme neticesinde aşırı ısıya maruz kalarak 8'li ... grubu bant yüzeylerinde deformasyonlar meydana geldiğini ileri sürerek, 62.563,60 TL'nin hasarın meydana geldiği tarih olan 06.06.2011 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 27.11.2017 tarih, 2015/233 E. ve 2017/871 K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, somut olayda tazminat isteminin dayanağının haksız fiil olgusu olduğu, dava konusu riziko ve hasarın poliçe teminat kapsamındaki olmadığından bu davalı yönünden açılan davanın reddine karar verildiği, diğer davalı bakımından ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 49 uncu maddesine dayalı olarak sorumluluk cihetine gidilebilmesi için zarar verenin zararın doğmasına kusuru ile sebebiyet verdiğinin kanıtlanması gerektiği, toplanan delillerden davaya konu 2 adet vagondan birisinde fren sistemindeki arızanın tekerleklerin aşırı ısınmasına sebebiyet vermesinden diğerinde ise teknik arızalardan veya kullanım hatalarından kaynaklandığının anlaşıldığı, bu bulgulara göre, söz konusu zarar bakımından davalı kuruma kusur izafesinin mümkün olmadığı, davacının davalının kusurunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 24.06.2019 tarih, 2018/3277 E. ve 2019/4727 K. sayılı kararıyla, taraflar arasındaki ilişki taşıma ilişkisi olduğu, zikredilen vagonun davalı TCCD tarafından yükleme yapacağı mahalle boş bir şekilde taşınmaktayken hasara uğradığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık olmadığı, mahkemece, bozma ilamı çerçevesinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, davacıya ait olup davalı tarafından taşınmakta olan 33 75 545 8 009-3 numaralı vagonda herhangi bir imalat hatasının olmadığının belirlendiği, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 781 '... ( 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 875 ... maddesinin birinci fıkrası) maddesinde, “Taşıyıcı eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde;

uğradığı zıya ve hasardan mesuldür.” hükmünün haiz olduğu, aynı maddede, taşıyıcının belirli olguları ispat ederek sorumluluktan kurtulabileceği de düzenleme altına alındığı, somut olayda, taşıma esnasında taşımaya konu eşyada meydana gelen hasarlardan davalı taşıyıcı kural olarak sorumlu olduğu, davalı taşıyıcı tarafından bu sorumluluğu bertaraf eden bir neden iddia ve ispat edilemediğine göre, zikredilen vagonda gerçekleşen hasardan davalı taşıyıcının sorumlu tutulması gerektiği, davacı tarafından söz konusu vagonda oluştuğu iddia edilen hasarın kadri marufunda olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, aksi düşüncelerle bu vagona ilişkin davanın da reddine karar verilmesi doğru görülmediğine işaret edilerek davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, bozma kapsamında davacı yararına bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih, esas ve karar sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, taşıma esnasında taşımaya konu eşyada meydana gelen hasarlardan davalı taşıyıcı kural olarak sorumlu olduğu, davalı taşıyıcı tarafından bu sorumluluğu bertaraf eden bir neden iddia ve ispat edilemediğine göre, zikredilen vagonda gerçekleşen hasardan davalı taşıyıcının sorumlu tutulması gerektiği, uyulan bozma ilamı doğrultusunda davalı kurumun 33 75 454 8 009-3 numaralı vagonda meydana gelen hasardan sorumlu olduğu ... olduğundan davacının uğradığını iddia ettiği zarar bedelinin tespiti amacıyla alınan bilirkişi raporunun benimsendiği, tarafların tacir olmasına göre avans faize hükmedilmesi gerekir ise de 24.12.2013 tarihli hükümde faiz başlangıç tarihi ve türünün temyiz/bozma sebebi yapılmadığından usuli kazanılmış hak ilkesi gözetilerek hüküm tesis edildiği, davaya konu diğer vagon yönünden ise;

söz konusu vagonda meydana geldiği iddia edilen hasarın oluşumunda davalı kurumun kusuruna dair bir delil bulunmadığı, esasen bu hususun hükmüne uyulan bozma ilamının dışında kalmakla, maddi anlamda kesinleştiği de dikkate alınarak bu vagon yönünden istem reddi gerektiğinden, 31.281,80 TL'nin 06.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı TCDD'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince davalı kurumun hasarından sorumlu olmayacağı yönünde karar verdiği 3 75 454 8 027-5 no.lu vagonun, tamirini yapan TCDD Kayseri Vagon Bakım Onarım Atölye Müdürlüğü 09.08.2011 tarihli rapor kapsamında tekerleklerin frene geçmesi ve tahliye etmemesinin sorumluluğunun lokomotifi kullanan makiniste dolayısıyla davalı kuruma ait olduğunun belirtildiğini, faiz konusunda talepleri gibi karar verilmesi gerektiğini, bu husustaki ret kararının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; "Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Diğer Şahıslara Ait Vagonların İşletilmesine Dair Yönerge" ile "TCDD Sigorta İşleri Yönergesine" istinaden vagon sahipleri tarafından sigorta ettirildiği ve bu sigortaların 14 üncü maddesi kapsamında davalı kurumdan zararın tazmininin istenemeyeceğini, mahkemece alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, bahis konusu hasarlı araçların tazminat değeri hesaplanırken aynı zamanda hasarlanmış emtiaların da hurda değerlerinin tenzili yapılması gerekir iken işbu fahiş tutarın tayini ve kadri maruf kabul edilmesi yerinde olmadığını ileri sürerek emsal içtihatlar kapsamında kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taşıma ilişkisinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 781 ... (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 875 ... maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Davalı taraf tazminat miktarına itiraz ettiğine göre, davalının ancak ... net zararı ödemekle yükümlü olduğunun nazara alınması gerekir. Mahkemece uğranılan zararın belirlenmesinde davacıya ait vagonun zarar gören tekerlek takımlarının varsa hurda değeri nazara alınıp tenzili neticesinde ortaya çıkan ... zararın tahsiline hükmedilmelidir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan zarar tespitinde, malzemenin hurda değerinin olup olmadığı ve ... zararın bunun mahsubu ile belirlenip belirlenmediği hususlarında herhangi bir açıklama bulunmadan tekerlek takımı kompleksi için düzenlenen fatura tutarının uygun bulunduğu anlaşılmakla, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiştir.

Buna göre anılan hususlarda ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı vekilin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı TCDD Genel Müdürlüğüne iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1016907900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.