Çekin zayii nedeniyle iptalinde ispat ölçüsü ve delil yeterliliği

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/949

KARAR NO 2022/792

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/04/2022

NUMARASI 2021/1034 Esas 2022/359 Karar

DAVA

Zayii Nedeniyle Çek İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/05/2022

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilerek müvekkiline verilen ... bank Bulancak şubesinin, 30.12.2021 tarih ve 17.550-TL bedelli, ... çek nolu, çekin kaybolduğunu, üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde davacı şirketin mağdur olacağını, çeklerin üçüncü kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı vekiline dava konusu çekin fotokopisi, çek teslim belgesi veya çekin ellerinde bulunduğuna ilişkin diğer delilleri sunması için 2 hafta kesin süre verildiği, verilen süre içerisinde bu konularda herhangi bir delil sunulmadığı, çekin davacı tarafın eline geçtiği ve davacı tarafın elinde iken kaybedildiği hususu TTK 759/2 maddesi gereği usulüne uygun delillerle ispatlanamadığı gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece herhangi bir ihtar, yazı veya beyan gönderilmediğini, süre tanınmadığını, çekin zayiine yönelik maddi vakıaya ilişkin tanık dahil tüm delillere dayanıldığını, çeke ilişkin ilanların yapıldığını, çek hakkında hak iddia eden herhangi bir kişinin ortaya çıkmadığını, kararın kaldırılarak çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenleme TTK nun 818/s atfıyla uygulanacak TTK nun 757 ve devamı maddeleri uyarınca "iradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerinde ki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.TTK 764(1) elden çıkan poliçe ,verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa ,iptaline karar verilir" şeklinde olup, Mahkemece yasal ilanlar tamamlanmış; çek üzerinde hak iddia eden müdahale talep eden üçüncü şahıs olmamıştır. Davacının çekin hamili olduğu anlaşılmış olup, zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmaktadır. Somut olayda davacı, hamili olduğu çeki kaybettiğinden bahisle çek hakkında iptal kararı verilmesini talep etmiştir.

Esasen hasımsız olarak açılan ve mahkemece verilen kararın kesin hüküm niteliği de taşımayacağı bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunması yeterlidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayii nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. (Yargıtay 11.HD nin 2015/14291 esas 2016/2204 karar sayılı 29.2.2016 tarihli kararı) Dolayısıyla davanın reddine neden olan tüm hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.

Somut uyuşmazlıkta, davacının sunduğu bilgiler doğrultusunda çekle ilgili yasal ilanların yapıldığı,ibraz gününün geçtiği, süresinde çekin ibraz edildiği bilgisi olmadığı açıktır. Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden mevcut delillerin yeterli sayılması gerekirken,davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, yasal ilanlar neticesinde çek üzerinde hak iddia eden olmadığından ve yeniden yargılama gerektirir bir eksiklik olmadığından davanın reddine ilişkin hükmün kaldırılarak yasal koşullar oluştuğundan davanın kabulu ile bir adet çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/04/2022 Tarih 2021/1034 Esas 2022/359 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davaya konu ...bank Bulancak şubesinin, ... Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen, 30.12.2021 tarihli, ... çek nolu, 17.550-TL bedelli 1 adet çekin zayii nedeniyle iptaline" İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak: "Alınması gereken 80,70-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, Bakiye gider avansının talep halinde davacıya iadesine," İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.26/05/2022