Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/6671 E. 2023/7684 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
garanti taahhüdü↗ tazmin talebi↗ imza incelemesi↗ teamül↗ direnme kararı↗ rehin↗ vekâlet ücreti↗ basiretli tacir↗ 818 sayılı borçlar kanunu↗ cy/cy şerhi↗ kefalet↗ garantörlük↗ bilirkişi incelemesi↗ havale↗ fatura↗ taahhütname↗ ihtarname↗ tacir↗ yetkisizlik kararı↗ kusur↗ cy/cy kaydı↗ eksik inceleme↗ yükleten (shipper)↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece 20.05.2014 tarih, 2011/34 E. ve 2014/178 K. sayılı kararı ile; imzasına itiraz edilen davaya dayanak evrakın faks fotokopisi dışındaki aslının davacı tarafından dosyaya sunulamadığı, fotokopi belge üzerinden sağlıklı imza incelemelerinin yapılamayacağı, yerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda da davacının dayandığı belgeler ve fotokopi asıllarının bulunamadığı, taraflar arasında faks ile talep ve işlem yapıldığının teamül hâline geldiğinin ve taahhütnamenin varlığının ispatlanamadığı, davacının bir ... kuruluşu olması sebebiyle ... yükümlülüğünü çok daha ağırlaştırılmış bir şekilde yerine getirmesi gerekirken sıradan bir tacirden beklenen özeni dahi göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 25.02.2015 tarih, 2014/16742 E. ve 2015/2587 K. sayılı kararı ile “...Dava, Genel Garanti Taahhütnamesi kapsamında verilen taahhütlerin yerine getirilmemiş olması nedeniyle ... zararlarına karşılık tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davacı banka vekili, ... süreden beri ve müteaddit kereler yapılan kredi tahsisi ve araç satış işlemlerinde davalının taahütnameleri fax ile göndermesi üzerine araç kredisinin davalıya havale edildiğini, davalının da bunun karşılığında satışı yapılan araç ruhsatının üzerine banka lehine rehin şerhi düştüğünü, taraflar arasında bu uygulamanın yerleşik hale geldiğini iddia etmiş ve dosyaya çok sayıda belge sunmuş ise de alınan bilirkişi raporunda bu hususlar üzerinde bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu durumda, Türkiye Bankalar Birliğinin "söz konusu bankacılık uygulamalarının bankaların kendi takdirinde olduğu" yönündeki müzekkere cevabı ile davalının satışını yaptığı araç faturası üzerine "İş Bankası Davutpaşa Şubesi tarafından rehinlidir. Satılamaz." ibaresinin yazılmış olması da değerlendirilerek, taraflar arasında davacının iddia ettiği gibi yerleşik bir uygulamanın bulunup bulunmadığının araştırılması ve neticesine göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir... ” gerekçesi ile karar bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 07.04.2016 tarih, 2016/111 E. ve 2016/211 K. sayılı kararı ile önceki kararda direnilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
D. Hukuk Genel Kurulunun Bozma Kararı
Hukuk Genel Kurulunun 06.07.2021 tarih, 2017/11-1300 E. ve 2021/922 K. sayılı kararıyla ... daire bozma kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece yukarıda tarih ve numarası verilen kararı iletaraflar arasında 2008-2011 yılları arasında faks ile gönderilmiş taahhütnameler ile kredi havale
talimatlar ile işlemler yapıldığı, taraflar arasında davalının
fax cihazından çıktığı tartışmasız olan taahhütnameler ile kredi kullanılmasının yerleşik
uygulama haline geldiği, buna rağmen dava konusu edilen işlem için davalının taahhütname ile yükümlendiği taşıt üzerinde rehin tesis etme borcunu
yerine getirmediği faturaya aracın rehinli olduğunun yazılmasının araç üzerinde rehin
tesisi anlamına gelmeyeceği, davacının zararını tazmin etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yargılamada usul hataları yapıldığını, fotokopi belge üzerinden karar verildiğini, müvekkilinin araç üzerinde rehin tesis etme yetkisinin olmadığını, davacının ... süre basiretli bir tacir gibi davranmayıp araç üzerinde rehin olup olmadığını kontrol etmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, Genel Garanti Taahhütnamesi kapsamında verilen taahhütlerin yerine getirilmemiş olması nedeniyle ... zararın tazmini talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 110 uncu maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/16742 E. 2015/2587 K.
Ortak:imza incelemesi · teamül · rehin · cy/cy şerhi · havale · taahhütname · eksik inceleme
İncelediğiniz kararda… ararı ile; imzasına itiraz edilen davaya dayanak evrakın faks fotokopisi dışındaki aslının davacı tarafından dosyaya sunulamadığı, fotokopi belge üzerinden sağlıklı «imza incelemelerinin» yapılamayacağı, yerinde yapılan «bilirkişi incelemesi» sonucunda da davacının dayandığı belgeler ve fotokopi asıllarının bulunamadığı, taraflar arasında faks ile talep ve işlem yapıldığının «teamül» hâline geldiğinin ve «taahhütnamenin» varlığının ispatlanamadığı, davacının bir ... kuruluşu olması sebebiyle ... yükümlülüğünü çok daha ağırlaştırılmış bir şekilde yerine getirmesi gerekirken sıradan …
… ... süreden beri ve müteaddit kereler yapılan kredi tahsisi ve araç satış işlemlerinde davalının taahütnameleri fax ile göndermesi üzerine araç kredisinin davalıya «havale» edildiğini, davalının da bunun karşılığında satışı yapılan araç ruhsatının üzerine banka lehine «rehin» «şerhi» düştüğünü, taraflar arasında bu uygulamanın yerleşik hale geldiğini iddia etmiş ve dosyaya çok sayıda belge sunmuş ise de alınan bilirkişi raporunda bu hususlar üz …
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece yukarıda tarih ve numarası verilen kararı iletaraflar arasında 2008-2011 yılları arasında faks ile gönderilmiş «taahhütnameler» ile kredi «havale» talimatlar ile işlemler yapıldığı, taraflar arasında davalının fax cihazından çıktığı tartışmasız olan taahhütnameler ile kredi kullanılmasının yerleşik uygulama haline geldiği, buna rağmen dava konusu edilen işlem için davalının taahhütname ile yükümlendiği taşıt üzerinde «rehin» tesis etme borcunu yerine getirmediği faturaya aracın rehinli olduğunun yazılmasının araç üzerinde rehin tesisi anlamına gelmeyeceği, davacının zararını tazmin etm …
Benzer bu kararda… göre; imzasına itiraz edilen davaya dayanak belgenin fax fotokopisi dışında asıllarının davacı tarafından dosyaya sunulamadığını, fotokopi belge üzerinden sağlıklı «imza incelemelerinin» yapılamayacağı, taraflar arasında fax ile talep ve işlem yapıldığının «teamül» haline geldiğinin ve «taahhütnamenin» varlığının ispatlanamadığı, davacı bankanın bir «güven kuruluşu» olması sebebiyle özen yükümünü çok daha ağırlaştırılmış bir şekilde yerine getirmesi gerekirken sıradan bir tacirden beklenen özeni dahi göstermediği gerekçesiyle …
… uzun süreden beri ve müteaddit kereler yapılan kredi tahsisi ve araç satış işlemlerinde davalının taahütnameleri fax ile göndermesi üzerine araç kredisinin davalıya «havale» edildiğini, davalının da bunun karşılığında satışı yapılan araç ruhsatının üzerine banka lehine «rehin» «şerhi» düştüğünü, taraflar arasında bu uygulamanın yerleşik hale geldiğini iddia etmiş ve dosyaya çok sayıda belge sunmuş ise de alınan bilirkişi raporunda bu hususlar üz …
Dava, Genel Garanti Taahhütnamesi kapsamında verilen «taahhütlerin» yerine getirilmemiş olması nedeniyle doğan zararlarına karşılık tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:güven kuruluşu
Benzer bu kararda… göre; imzasına itiraz edilen davaya dayanak belgenin fax fotokopisi dışında asıllarının davacı tarafından dosyaya sunulamadığını, fotokopi belge üzerinden sağlıklı «imza incelemelerinin» yapılamayacağı, taraflar arasında fax ile talep ve işlem yapıldığının «teamül» haline geldiğinin ve «taahhütnamenin» varlığının ispatlanamadığı, davacı bankanın bir «güven kuruluşu» olması sebebiyle özen yükümünü çok daha ağırlaştırılmış bir şekilde yerine getirmesi gerekirken sıradan bir tacirden beklenen özeni dahi göstermediği gerekçesiyle …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/6423 E. 2015/7581 K.
Ortak:rehin
İncelediğiniz kararda… ... süreden beri ve müteaddit kereler yapılan kredi tahsisi ve araç satış işlemlerinde davalının taahütnameleri fax ile göndermesi üzerine araç kredisinin davalıya «havale» edildiğini, davalının da bunun karşılığında satışı yapılan araç ruhsatının üzerine banka lehine «rehin» «şerhi» düştüğünü, taraflar arasında bu uygulamanın yerleşik hale geldiğini iddia etmiş ve dosyaya çok sayıda belge sunmuş ise de alınan bilirkişi raporunda bu hususlar üz …
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece yukarıda tarih ve numarası verilen kararı iletaraflar arasında 2008-2011 yılları arasında faks ile gönderilmiş «taahhütnameler» ile kredi «havale» talimatlar ile işlemler yapıldığı, taraflar arasında davalının fax cihazından çıktığı tartışmasız olan taahhütnameler ile kredi kullanılmasının yerleşik uygulama haline geldiği, buna rağmen dava konusu edilen işlem için davalının taahhütname ile yükümlendiği taşıt üzerinde «rehin» tesis etme borcunu yerine getirmediği faturaya aracın rehinli olduğunun yazılmasının araç üzerinde rehin tesisi anlamına gelmeyeceği, davacının zararını tazmin etm …
Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yargılamada usul hataları yapıldığını, fotokopi belge üzerinden karar verildiğini, müvekkilinin araç üzerinde «rehin» tesis etme «yetkisinin» olmadığını, davacının ... süre basiretli bir «tacir» gibi davranmayıp araç üzerinde rehin olup olmadığını kontrol etmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre, borcun dayanağının 12/12/2013 tarihli ticari taşıt kredisi ve «rehin sözleşmesi» olduğu, hakkında «ihtiyati haciz» talep edilenin sözleşmede «kefil» olarak yer aldığı, ekli belgelerde taşıt rehni sözleşmesinin de bulunduğu, alacaklı Bankanın rehin alan sıfatıyla bu sözleşmeyi imzaladığı talebe konu borcun rehinle temin edilmiş olduğu gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkemece alacağın taşıt «rehin sözleşmesiyle» temin edilmiş olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmişse de, dosya içerisinde bulunan, anılan sözleşmeden rehnin, dava dışı asıl borçlunun borcuna ilişkin olduğu, «kefilin» borcunu kapsamadığı anlaşılmaktadır.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:rehin sözleşmesi · ihtiyati haciz · kefil · haciz
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre, borcun dayanağının 12/12/2013 tarihli ticari taşıt kredisi ve «rehin sözleşmesi» olduğu, hakkında «ihtiyati haciz» talep edilenin sözleşmede «kefil» olarak yer aldığı, ekli belgelerde taşıt rehni sözleşmesinin de bulunduğu, alacaklı Bankanın rehin alan sıfatıyla bu sözleşmeyi imzaladığı talebe konu borcun rehinle temin edilmiş olduğu gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
İstem, ticari taşıt kredisinden kaynaklanan «ihtiyati haciz» istemine ilişkin olup, ihtiyati haciz isteyen alacaklı, sözleşmede «kefil» olarak imzası bulunan karşı taraf/borçlu yönünden ihtiyati haciz isteminde bulunmuştur.
Kararı, «ihtiyati haciz» isteyen alacaklı vekili temyiz etmiştir.
Mahkemece alacağın taşıt «rehin sözleşmesiyle» temin edilmiş olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmişse de, dosya içerisinde bulunan, anılan sözleşmeden rehnin, dava dışı asıl borçlunun borcuna ilişkin olduğu, «kefilin» borcunu kapsamadığı anlaşılmaktadır.
-
İhtiyati haciz kararının kaldırılması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/18064 E. 2013/10 K.
Ortak:rehin · kefalet
İncelediğiniz kararda… ... süreden beri ve müteaddit kereler yapılan kredi tahsisi ve araç satış işlemlerinde davalının taahütnameleri fax ile göndermesi üzerine araç kredisinin davalıya «havale» edildiğini, davalının da bunun karşılığında satışı yapılan araç ruhsatının üzerine banka lehine «rehin» «şerhi» düştüğünü, taraflar arasında bu uygulamanın yerleşik hale geldiğini iddia etmiş ve dosyaya çok sayıda belge sunmuş ise de alınan bilirkişi raporunda bu hususlar üz …
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece yukarıda tarih ve numarası verilen kararı iletaraflar arasında 2008-2011 yılları arasında faks ile gönderilmiş «taahhütnameler» ile kredi «havale» talimatlar ile işlemler yapıldığı, taraflar arasında davalının fax cihazından çıktığı tartışmasız olan taahhütnameler ile kredi kullanılmasının yerleşik uygulama haline geldiği, buna rağmen dava konusu edilen işlem için davalının taahhütname ile yükümlendiği taşıt üzerinde «rehin» tesis etme borcunu yerine getirmediği faturaya aracın rehinli olduğunun yazılmasının araç üzerinde rehin tesisi anlamına gelmeyeceği, davacının zararını tazmin etm …
Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yargılamada usul hataları yapıldığını, fotokopi belge üzerinden karar verildiğini, müvekkilinin araç üzerinde «rehin» tesis etme «yetkisinin» olmadığını, davacının ... süre basiretli bir «tacir» gibi davranmayıp araç üzerinde rehin olup olmadığını kontrol etmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Benzer bu karardaİİK'nın anılan maddesine göre aleyhine «ihtiyati haciz» istenenin lehine verilmiş bir «rehin» söz konusu ise alacaklı rehin tutarı kadar alacağı için öncelikle rehine başvurması gerekir.
Somut olaya gelince, ihtiyati hacze konu alacak nedeniyle, asıl borçlu tarafından taşınmazı üzerine banka lehine «ipotek» tesis edilmiş olup, borçlu «kefil» yönünden «kefaletten» kaynaklanan alacağın rehinle temin edilmiş olduğu kabul edilemez.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:ipotek limiti · rehnin paraya çevrilmesi · takibin kesinleşmesi · i̇i̇k 257 · müteselsil kefil · ipotek · ihtiyati haciz · kefil
Benzer bu karardaİcra Müdürlüğü'nün 2006/177 takip sayılı dosyasında takip yapılan taşınmazların bu borca karşılık olarak rehinle temin edildiği ve «ipotek limitinin» 100.000 TL olduğu, ipotekle temin edilen alacakla ilgili olarak öncelikle «rehnin paraya çevrilmesi» yoluna gidilmesi gerektiği, ipotek limitini aşan alacak için «ihtiyati haciz» kararı verilebileceği, davacının asıl borçluya karşı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçtiği ancak «takibin kesinleşmediği» gerekçesiyle 2011/30 D.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 25/02/2004 tarihli «kredi sözleşmesi» uyarınca kredi borçlusunun ..., müşterek «müteselsil kefilinin» ... olduğu, kredi borcuna ilişkin olarak ...
Somut olaya gelince, ihtiyati hacze konu alacak nedeniyle, asıl borçlu tarafından taşınmazı üzerine banka lehine «ipotek» tesis edilmiş olup, borçlu «kefil» yönünden «kefaletten» kaynaklanan alacağın rehinle temin edilmiş olduğu kabul edilemez.
İş Esas 2011/25 Karar sayılı «ihtiyati haciz» kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/1647 E. 2021/2288 K.
Ortak:rehin · cy/cy kaydı · eksik inceleme · teminat
İncelediğiniz kararda… ... süreden beri ve müteaddit kereler yapılan kredi tahsisi ve araç satış işlemlerinde davalının taahütnameleri fax ile göndermesi üzerine araç kredisinin davalıya «havale» edildiğini, davalının da bunun karşılığında satışı yapılan araç ruhsatının üzerine banka lehine «rehin» «şerhi» düştüğünü, taraflar arasında bu uygulamanın yerleşik hale geldiğini iddia etmiş ve dosyaya çok sayıda belge sunmuş ise de alınan bilirkişi raporunda bu hususlar üz …
Satılamaz." ibaresinin yazılmış olması da değerlendirilerek, taraflar arasında davacının iddia ettiği gibi yerleşik bir uygulamanın bulunup bulunmadığının araştırılması ve neticesine göre hüküm kurulması gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir... ” gerekçesi ile karar bozulmuştur.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece yukarıda tarih ve numarası verilen kararı iletaraflar arasında 2008-2011 yılları arasında faks ile gönderilmiş «taahhütnameler» ile kredi «havale» talimatlar ile işlemler yapıldığı, taraflar arasında davalının fax cihazından çıktığı tartışmasız olan taahhütnameler ile kredi kullanılmasının yerleşik uygulama haline geldiği, buna rağmen dava konusu edilen işlem için davalının taahhütname ile yükümlendiği taşıt üzerinde «rehin» tesis etme borcunu yerine getirmediği faturaya aracın rehinli olduğunun yazılmasının araç üzerinde rehin tesisi anlamına gelmeyeceği, davacının zararını tazmin etm …
Benzer bu kararda… ahkemesince, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalı banka ile 50.000 TL ve 100.000,00 TL tutarlı iki adet «kredi sözleşmesi» imzaladığı, bu sözleşmeler kapsamında 18.000,00 TL tutarlı 36 ay vadeli ikinci el taşıt kredisi kullandığı, davacının davalı bankadan kullanmış olduğu bu kredilerden kaynaklı herhangi bir borcunun bulunmadığı, taşıt «rehin sözleşmesi» o taşıtın alımına ilişkin kredi alacağının «teminatı» olup, bu «sözleşmeden doğan» ve doğacak alacak ibaresinin önceki kredi sözleşmeleri kapsamında kullanılan kredilerin rehinle temin edildiği şeklinde yorumlanamayacağı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalı banka tarafından davacı ... adına kayıtlı 19 AN 233 plakalı aracın «kaydı» üzerine konulan «menkul rehninin» kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre yapılan «istinaf incelemesi» sonucunda; taraflar arasındaki sözleşmede yetkili mahkemelerin Ankara Mahkemeleri olarak belirtildiği, bu nedenle davalının «yetki itirazında» İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmesinin mahkemece eylemli olarak reddedilmesinin yerinde olduğu, davacının davalı ile imzaladığı 18.05.2015 tarihli «genel kredi sözleşmesine» istinaden araç üzerine «rehin» konulması karşısında aracın davacı tarafından kullanılan diğer kredilerinde «teminatını» teşkil etmek üzere rehinli olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle mahkemece verilen kararın yerinde olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf baş …
Dava, kullanılan «ticari kredi» nedeniyle araç üzerindeki rehnin kaldırılması istemine ilişkin olup, davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla, Bölge Adliye Mahkemesince, davacının davalı ile imzaladığı 18.05.2015 tarihli «genel kredi sözleşmesine» istinaden araç üzerine «rehin» konulması karşısında, aracın davacı tarafından kullanılan diğer kredilerin de «teminatını» teşkil etmek üzere rehinli olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle mahkemece verilen kararın yerinde olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf baş …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:menkul rehni · rehin sözleşmesi · delillerin toplanmaması · ticari kredi · yetki itirazı · sözleşmeden doğan dava · münhasırlık · istinaf incelemesi
Benzer bu kararda… ahkemesince, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalı banka ile 50.000 TL ve 100.000,00 TL tutarlı iki adet «kredi sözleşmesi» imzaladığı, bu sözleşmeler kapsamında 18.000,00 TL tutarlı 36 ay vadeli ikinci el taşıt kredisi kullandığı, davacının davalı bankadan kullanmış olduğu bu kredilerden kaynaklı herhangi bir borcunun bulunmadığı, taşıt «rehin sözleşmesi» o taşıtın alımına ilişkin kredi alacağının «teminatı» olup, bu «sözleşmeden doğan» ve doğacak alacak ibaresinin önceki kredi sözleşmeleri kapsamında kullanılan kredilerin rehinle temin edildiği şeklinde yorumlanamayacağı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalı banka tarafından davacı ... adına kayıtlı 19 AN 233 plakalı aracın «kaydı» üzerine konulan «menkul rehninin» kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre yapılan «istinaf incelemesi» sonucunda; taraflar arasındaki sözleşmede yetkili mahkemelerin Ankara Mahkemeleri olarak belirtildiği, bu nedenle davalının «yetki itirazında» İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmesinin mahkemece eylemli olarak reddedilmesinin yerinde olduğu, davacının davalı ile imzaladığı 18.05.2015 tarihli «genel kredi sözleşmesine» istinaden araç üzerine «rehin» konulması karşısında aracın davacı tarafından kullanılan diğer kredilerinde «teminatını» teşkil etmek üzere rehinli olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle mahkemece verilen kararın yerinde olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf baş …
Dava, kullanılan «ticari kredi» nedeniyle araç üzerindeki rehnin kaldırılması istemine ilişkin olup, davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla, Bölge Adliye Mahkemesince, davacının davalı ile imzaladığı 18.05.2015 tarihli «genel kredi sözleşmesine» istinaden araç üzerine «rehin» konulması karşısında, aracın davacı tarafından kullanılan diğer kredilerin de «teminatını» teşkil etmek üzere rehinli olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle mahkemece verilen kararın yerinde olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf baş …
Dolayısıyla mahkemece, tüm sözleşmeler ve araca «rehin» konulmasına ilişkin ilgili mercilerle yapılan yazışmalar da «dahil» olmak üzere tüm «delillerin toplanarak», uzman bir bankacı bilirkişi marifetiyle bu deliller de nazara alınarak banka kayıtları üzerinde inceleme yaptırılması ve sözkonusu belirsizliklerin giderilmesi gerekmektedir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2022/6671 E. , 2023/7684 K.
"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2021/529 Esas, 2022/550 K.
DAVA TARİHİ
HÜKÜM
Kabul
Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 26.12.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından imzalanan “Kredilendirme Talimatı ve ... Ödeme İçin Genel Garanti Taahhütnamesi” uyarınca taşıt kredisi kullanarak davalıdan araç ... müşterilerin kredilerinin davalı şirkete aktarılacağının, bunun karşılığında davalının da müvekkil bankanın istediği teminatları sağlayıp araç üzerine rehin tesis edileceğinin kararlaştırıldığını, anılan rehnin en geç üç iş günü içerisinde müvekkil lehine tesis edileceğinin garanti edildiğini, bu garanti nedeniyle dava dışı şirketin müvekkilinden kredi kullanarak davalıdan satın aldığı araca ilişkin kredi tutarının, teminatların alınması ve rehnin tesisi beklenmeksizin fatura karşılığında davalıya ödendiğini, ancak davalı tarafından garanti edilen işlemlerin aleyhine sonuç doğuracak şekilde yerine getirilmediği için müvekkilinin zarara uğradığını, bu hususta davalı tarafa gönderilen ihtarnamenin sonuçsuz kaldığını, taraflar arasında teamül hâline gelen uygulama gereği davalının taleplerini faks yoluyla bildirdiğini ileri sürerek 359.812,14 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline araç alımı için müracaat eden dava dışı şirketin davacıya yönlendirilip kredi açıldığını, kredi tutarının 21.04.2008 tarihinde müvekkilinin hesabına havale edilmesi sonrasında 22.04.2008 tarihinde araç satışının gerçekleştiğini, satış faturasının üzerine “rehinlidir” şerhi düşülerek üzerlerine düşen özeni gösterdiklerini, aracın tescilinde rehnin kayda geçmemesinden sorumlu olmayacaklarını, ayrıca davacıya iddia edildiği gibi 17.04.2011 tarihli “Kredilendirme Talimatı ve ... Ödeme İçin Genel Garanti Taahhütnamesi” verilmediğini, sunulan belgelerde imzaların müvekkili yetkilisine ait olmadığını, imza incelemesi yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere anılan taahhütnamenin adi kefalet hükmünde olduğunu, davacının basiretli davranmadığını, oluştuğu iddia edilen zararda kusurun davacıya ait olduğunu, müvekkilinin talep edilen miktardan dava ile haberdar olduğunu, talep edilen bedelin fahiş olduğu belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 20.05.2014 tarih, 2011/34 E. ve 2014/178 K. sayılı kararı ile; imzasına itiraz edilen davaya dayanak evrakın faks fotokopisi dışındaki aslının davacı tarafından dosyaya sunulamadığı, fotokopi belge üzerinden sağlıklı imza incelemelerinin yapılamayacağı, yerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda da davacının dayandığı belgeler ve fotokopi asıllarının bulunamadığı, taraflar arasında faks ile talep ve işlem yapıldığının teamül hâline geldiğinin ve taahhütnamenin varlığının ispatlanamadığı, davacının bir ... kuruluşu olması sebebiyle ... yükümlülüğünü çok daha ağırlaştırılmış bir şekilde yerine getirmesi gerekirken sıradan bir tacirden beklenen özeni dahi göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 25.02.2015 tarih, 2014/16742 E. ve 2015/2587 K. sayılı kararı ile “...Dava, Genel Garanti Taahhütnamesi kapsamında verilen taahhütlerin yerine getirilmemiş olması nedeniyle ... zararlarına karşılık tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davacı banka vekili, ... süreden beri ve müteaddit kereler yapılan kredi tahsisi ve araç satış işlemlerinde davalının taahütnameleri fax ile göndermesi üzerine araç kredisinin davalıya havale edildiğini, davalının da bunun karşılığında satışı yapılan araç ruhsatının üzerine banka lehine rehin şerhi düştüğünü, taraflar arasında bu uygulamanın yerleşik hale geldiğini iddia etmiş ve dosyaya çok sayıda belge sunmuş ise de alınan bilirkişi raporunda bu hususlar üzerinde bir değerlendirme yapılmamıştır.
Bu durumda, Türkiye Bankalar Birliğinin "söz konusu bankacılık uygulamalarının bankaların kendi takdirinde olduğu" yönündeki müzekkere cevabı ile davalının satışını yaptığı araç faturası üzerine "İş Bankası Davutpaşa Şubesi tarafından rehinlidir. Satılamaz." ibaresinin yazılmış olması da değerlendirilerek, taraflar arasında davacının iddia ettiği gibi yerleşik bir uygulamanın bulunup bulunmadığının araştırılması ve neticesine göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir... ” gerekçesi ile karar bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 07.04.2016 tarih, 2016/111 E. ve 2016/211 K. sayılı kararı ile önceki kararda direnilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
D. Hukuk Genel Kurulunun Bozma Kararı
Hukuk Genel Kurulunun 06.07.2021 tarih, 2017/11-1300 E. ve 2021/922 K. sayılı kararıyla ... daire bozma kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece yukarıda tarih ve numarası verilen kararı iletaraflar arasında 2008-2011 yılları arasında faks ile gönderilmiş taahhütnameler ile kredi havale
talimatlar ile işlemler yapıldığı, taraflar arasında davalının
fax cihazından çıktığı tartışmasız olan taahhütnameler ile kredi kullanılmasının yerleşik
uygulama haline geldiği, buna rağmen dava konusu edilen işlem için davalının taahhütname ile yükümlendiği taşıt üzerinde rehin tesis etme borcunu
yerine getirmediği faturaya aracın rehinli olduğunun yazılmasının araç üzerinde rehin
tesisi anlamına gelmeyeceği, davacının zararını tazmin etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yargılamada usul hataları yapıldığını, fotokopi belge üzerinden karar verildiğini, müvekkilinin araç üzerinde rehin tesis etme yetkisinin olmadığını, davacının ... süre basiretli bir tacir gibi davranmayıp araç üzerinde rehin olup olmadığını kontrol etmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, Genel Garanti Taahhütnamesi kapsamında verilen taahhütlerin yerine getirilmemiş olması nedeniyle ... zararın tazmini talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 110 uncu maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
26.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1003547300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz