Madde 1222 — III- Diğer sebeplerin etkisi
(1) Yolculuğun, bu Kanunda öngörülenler dışında bir tabiî olay veya umulmayan diğer bir hâl yüzünden başlamadan veya başladıktan sonra gecikmesi, tarafların hak ve yükümlülüklerini değiştirmez; meğerki, bu gecikme yüzünden sözleşmenin belli amacı kaybolmuş olsun. Bununla beraber, umulmayan hâlden kaynaklanan ve mevcut şartlara göre uzunca bir zaman süreceği anlaşılan gecikmelerde, taşıtan, gemiye yüklenmiş olan eşyayı rizikosu ve gideri kendisine ait olmak ve zamanında tekrar yüklemek şartıyla yeterli ve uygun bir teminat göstererek boşaltmaya yetkilidir. Taşıtan, yüklemenin yeniden yapılmaması hâlinde navlunun tamamını ödemek ve boşaltmanın sebep olduğu zararları tazmin etmek zorundadır.
(2) Gecikmenin bir kamu tasarrufundan kaynaklandığı hâllerde, zaman üzerine kararlaştırılan navlun işlemez.
(3) Kısmi yolculuk çarteri sözleşmeleri ile kırkambar sözleşmelerinde taşıtan geçici olarak boşaltmak hakkını ancak diğer taşıtanlar muvafakat ettikleri takdirde kullanabilir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 1092 inci maddesi ve 1096 ncı maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendinde yer alan hükümlerden esasa etkili herhangi bir yenilik yapmadan bir sistem içerisinde birleştirilerek alınmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1092 kismen — Yolculuğa engel sebepler
Bu kanunun 1083 - 1090 ıncı maddelerinde yazılı haller dışında, yolculuğun başlamadan önce veya başladıktan sonra tabii hadiseler veya umulmıyan diğer haller yüzünden gecikmesi tarafların hak ve mükellefiyetlerini değiştirmez; meğer ki, mukavelenin belli gayesi bu gecikme yüzünden kaybolmuş olsun. Bununla beraber umulmıyan bir hal yüzünden vakı olan ve mevcut ihtimallere göre uzunca bir zaman süreceği anlaşılan her gecikme sırasında taşıtan gemiye yükletilmiş olan malları riziko ve masrafı kendisine ait olmak üzere vakit ve zamaniyle yeniden yüklemek için teminat göstermek şartiyle boşaltmaya salahiyetlidir. Yeniden yüklemezse navlunun tamamını ödemeye mecbur kalır ve her halde sebep olduğu boşaltma yüzünden çıkan zararları tazmin eder. Gecikme bir amme tasarrufundan ileri gelmiş ve navlun da 1076 ncı madde hükmü gereğince müddet üzerine kararlaştırılmış olursa amme tasarrufunun devam ettigi müddet için navlun ödemek lazım gelmez.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Yolculuğun, kanunda ayrıca öngörülenler dışında bir tabiî olay veya umulmayan bir hâl yüzünden gecikmesi hâlinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Her gecikme, tarafların hak ve yükümlülüklerini kendiliğinden sona erdirir ve sözleşmeyi düşürür
- Gecikme kural olarak hak ve yükümlülükleri değiştirmez, meğerki sözleşmenin amacı kaybolsun; uzunca gecikmede taşıtan teminatla boşaltabilir
- Gecikme hâlinde taşıtan hiçbir koşulda eşyayı geçici olarak boşaltamaz; tamirin bitmesini bekler
- Gecikmede taşıtan eşyayı geçici olarak boşaltırsa hiçbir ödeme veya tazmin yükümü altına girmez
- Gecikme, sözleşmenin belli amacı kaybolsa dahi tarafların hak ve yükümlülüklerini etkilemez
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.1222/1 uyarınca yolculuğun bir tabiî olay veya umulmayan bir hâl yüzünden gecikmesi, tarafların hak ve yükümlülüklerini değiştirmez; meğerki bu gecikme yüzünden sözleşmenin belli amacı kaybolmuş olsun. Bununla beraber, umulmayan hâlden kaynaklanan ve uzunca bir zaman süreceği anlaşılan gecikmelerde taşıtan; rizikosu ve gideri kendisine ait olmak ve zamanında tekrar yüklemek şartıyla, yeterli ve uygun bir teminat göstererek eşyayı boşaltmaya yetkilidir. Yeniden yükleme yapılmazsa taşıtan navlunun tamamını öder ve boşaltmanın sebep olduğu zararları tazmin eder.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1222 — erişim: 20.07.2026