Madde 1094 — IV- Gemide hazır bulunma
(1) Yükleme başladıktan boşaltma bitinceye kadar zorunlu bir sebep bulunmadıkça kaptan, ikinci kaptanla birlikte aynı zamanda gemiden ayrılamaz. Kaptan ayrılmak zorunda kalırsa, ayrılmadan önce zabitler veya tayfalar arasından uygun birisini yerine vekil bırakmakla yükümlüdür.
(2) Bu hüküm, geminin güvenli olmayan bir limanda veya demirleme yerinde bulunduğu zamanda, yükleme başlamadan önce ve boşaltma bittikten sonra da uygulanır.
(3) Kaptan, yakın bir tehlikenin var olması hâlinde veya gemi denizde bulunduğu sırada, gemiden ayrılmasını haklı gösteren bir zorunluluk olmadıkça, gemide kalmakla yükümlüdür.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 978 inci maddesinden mehaz Alm. TK.’nın 517 nci paragrafıyla uyumlu hâle getirilerek ve dili güncelleştirilerek alınmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.978 kismen — Kaptan
Yükleme başladıktan boşaltma bitinceye kadar acil sebepler olmadıkça kaptan, ikinci kaptanla birlikte aynı zamanda gemiden ayrılamazlar; acil bir sebeple kaptan ve ikinci kaptan gemiden ayrılmaya mecbur kalırlarsa kaptan, ayrılmadan önce zabitler ve tayfalar arasından işini başarabilecek birini vekil olarak yerine koymaya mecburdur. Gemi emin olmıyan bir liman veya sahilde bulunduğu zaman, aynı hüküm yükleme başlamazdan önce ve boşaltma bittikten sonra dahi tatbik olunur. Görünür bir tehlike halinde veya gemi denizde iken acil zaruret olmadıkça kaptan gemide hazır bulunmak mecburiyetindedir.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.1094'e göre, kaptanın gemiden ayrılmaması ve gemide kalması bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Kaptan istediği zaman ikinci kaptanla birlikte gemiden ayrılabilir
- Kaptan yakın bir tehlike hâlinde bile gemiyi terk edebilir
- Kaptan gemiden ayrılırsa yerine vekil bırakmak zorunda değildir
- Yükleme başladıktan boşaltma bitinceye kadar zorunlu sebep olmadıkça kaptan ikinci kaptanla birlikte aynı zamanda gemiden ayrılamaz; ayrılmak zorunda kalırsa yerine uygun birini vekil bırakır; yakın tehlike hâlinde veya denizdeyken haklı bir zorunluluk olmadıkça gemide kalmakla yükümlüdür
- Bu yükümlülük yalnızca gemi denizdeyken geçerlidir; limanda geçerli değildir
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
m.1094: zorunlu sebep olmadıkça kaptan ikinci kaptanla birlikte aynı anda gemiden ayrılamaz; ayrılırsa vekil bırakır; yakın tehlike veya denizdeyken haklı zorunluluk olmadıkça gemide kalır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1094 — erişim: 20.07.2026