Madde 1013 — B) Sicile kayıtlı olan gemilerin rehni / I- Tersane sahibinin ipotek hakkı
(1) Tersane sahibi, geminin yapımı ve onarımından doğan alacakları için, o yapı veya gemi üzerinde, bir ipoteğinin tescilini isteme hakkına sahiptir. Bu haktan önceden feragat geçerli değildir.
(2) Bu ipoteğin kurulması hakkında Türk Medenî Kanununun 895 ilâ 897 nci maddeleri uygulanır.
(3) Gemi ipoteğinin kurulmasına yönelik istem hakkını teminat altına almak için, gemi veya yapı siciline şerh verilebilir. Geminin yapımı veya onarımı henüz tamamlanmamışsa, bedelin, tamamlanan işi karşılayan bir kısmı ve bedelin kapsamında olmayan giderler için bir teminat ipoteğinin kurulması istenebilir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 877 nci maddesinden dili güncelleştirilerek alınmıştır. Her ne kadar burada “kanun”dan doğan “ipotek” değil, malikin rıza göstermemesi halinde o ipoteğin tescilini mahkemeden talep etme hakkı ise de, tamamlayıcı hüküm olarak atıfta bulunulan 4721 sayılı Türk Medenî Kanunun 895 ilâ 897 nci maddelerinin başlıklarında ve metinlerinde “kanuni ipotek” teriminin kullanılmış olması sebebiyle, Tasarının 1 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesine uygun olarak, Tasarının 935, 987, 1048, 1381 ve 1393 üncü hükümlerinde de “kanuni ipotek” terimine yer verilmiştir. 4721 sayılı Kanunda böyle bir ipotek hakkının işçilere de tanınmış olmasına rağmen, Alman hukukuna uygun olarak bu hakkın sadece tersane sahibine bahşedilmesi prensibi korunmuştur. Türk Medenî Kanununa yapılan yollamalar bu sonucu değiştirecek nitelikte değildir. Maddeye eklenen üçüncü fıkrada, gemi ipoteği kurulmasına yönelik talep hakkının güvence altına alınması için sicile şerh verilmesi veya teminat ipoteği tesisinin caiz olduğu tasrih edilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Gemi rehni ↔ Gemi ipoteği
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
-
Hurdaya ayrılan Türk bayraklı gemilerin yerine yeni gemi inşasını teşvik eden yönetmelikte, yüklenici tanımı ile sicil ve tonaj koşulları değiştirildi.
Kimi ilgilendirir: Deniz ticareti ve gemi siciliyle ilgilenenler; tersane işletmecileri, donatanlar ve gemi inşa sözleşmesi hazırlayan hukukçular.
Kendinizi test edin
TTK m.1013'e göre, tersane sahibinin geminin yapımı ve onarımından doğan alacakları için ipotek tescili isteme hakkı bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Tersane sahibinin böyle bir isteme hakkı yoktur
- Tersane sahibi, yapı veya gemi üzerinde bir ipoteğin tescilini isteme hakkına sahiptir ve bu haktan önceden feragat geçerli değildir
- Tersane sahibi bu hakkından önceden geçerli biçimde feragat edebilir
- Bu hak yalnızca sözleşmede açıkça kararlaştırılmışsa doğar
- Bu hak yalnızca yeni yapımlar için olup onarımları kapsamaz
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
m.1013/1: tersane sahibi, yapım ve onarım alacakları için yapı veya gemi üzerinde ipotek tescilini isteyebilir; bu haktan önceden feragat geçerli değildir.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1013 — erişim: 20.07.2026