Kamu borcundan kanuni temsilci sorumluluğu ile TTK 553 sorumluluğunun ayrımı
Esastan · emsal yerleşik 18 karar
Dal: Kurucuların, yöneticilerin ve denetçilerin sorumluluğu → Komşu rejimlerle sınır
Dayanak:
etiket → madde metni · ⚖ → bu dayanağın geçtiği kararlar
6183 s.K. mük.35⚖VUK 10⚖TTK 553⚖
Bir mesele, içtihadın tek bir hukuki soru etrafında toplanmış görünümüdür; aşağıdaki katmanlar Yargıtay 11. HD, İst. BAM 12. HD, İst. BAM 13. HD, İst. BAM 14. HD, İst. BAM 15. HD, İst. BAM 43. HD, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 19. HD ile Yargıtay 12. HD'nin bu soruya nasıl yaklaştığını gösterir. Hiçbiri hukuki görüş değildir — kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.
Bu sayfa nasıl okunur? — terimler ve önemli uyarı
- Esastan · emsal / Yan · kapı
- Esastan: mahkeme işin esasına girip kural koyar → emsal değeri taşır. Yan / kapı: dava esasa girilmeden usulden (görev, süre, hukuki yarar, dava şartı) sonuçlanır → esas emsali değildir.
- Yerleşik (kanonik) / aday
- Yerleşik: yeterli karar sayısı + editör onayından geçmiş, oturmuş mesele (üretici terimiyle “kanonik”). Aday: az karar ya da onay bekliyor — sayıları ihtiyatla okuyun.
- Eğilim (kabul / ret)
- İptal isteminin yıllara göre kabul (dava/istem kabul edildi) / ret (reddedildi) dağılımı. Dikkat: bu sayı davanın sonucunu sayar. Bir ret, işin esasından (iddia yerinde bulunmadı) gelebileceği gibi usulden de (ör. muhalefet şerhi eksikliği, süre aşımı, dava şartı) gelebilir. Sayı tek başına “kural şu yönde yerleşti” anlamına gelmez; yön için ilgili kararın gerekçesine bakın.
- Doktriner çelişki
- Dairenin aynı hukuki soruda birbiriyle bağdaşmayan ilkeler benimseyip benimsemediği — yani farklı davalarda farklı SONUÇ değil, KURALIN kendisinde tutarsızlık. “Yok — yerleşik görüş”, farklı sonuçların olgu koşullarından kaynaklandığını, kuralın tartışmasız olduğunu belirtir — farklı sonuç, tek başına çelişki değildir.
- İçtihat zinciri
- Meseleye bağlı kararlar; yön (iptal / ret) ve künyeyle. Her künye o kararın tam metnine gider.
Yapısal analiz
Şirketin ödenmeyen KAMU borçlarından (vergi, prim) yönetici/kanuni temsilcinin sorumluluğu 6183 sayılı Kanun mük.35 ve VUK 10'dan doğar; bu, TTK 553 sorumluluğundan AYRI bir rejimdir: alacaklı idaredir, takip idari yolla (ödeme emri) yürür, itiraz vergi mahkemesinde görülür, sorumluluğun şartları ve zamanaşımı farklıdır. TTK 553 ise şirketin/pay sahibinin/alacaklının özel hukuk tazminat istemidir ve asliye ticaret mahkemesinde görülür. Ayrım GÖREV yönünden belirleyicidir. Kamu borcunu ödeyen temsilcinin şirkete veya diğer yöneticilere RÜCUU ise özel hukuk davasıdır.
Ölçütler
- Alacaklı idare mi (6183/VUK rejimi) yoksa şirket/pay sahibi/alacaklı mı (TTK 553)
- Talep ödeme emrine itiraz mı, yoksa özel hukuk tazminatı mı — görevli yargı kolu hangisi
- Kamu borcunu ödeyen temsilcinin RÜCU istemi mi söz konusu (bu özel hukuk davasıdır)
Kaynak: üretici kanonik graf (meseleler.json). Hukuki görüş değildir; kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.
Tanım
Şirketin ödenmeyen KAMU borçlarından (vergi, prim) yönetici/kanuni temsilcinin sorumluluğu 6183 sayılı Kanun mük.35 ve VUK 10'dan doğar; bu, sorumluluğundan AYRI bir rejimdir: alacaklı idaredir, takip idari yolla (ödeme emri) yürür, itiraz vergi mahkemesinde görülür, sorumluluğun şartları ve zamanaşımı farklıdır. ise şirketin/pay sahibinin/alacaklının özel hukuk tazminat istemidir ve asliye ticaret mahkemesinde görülür. Ayrım GÖREV yönünden belirleyicidir. Kamu borcunu ödeyen temsilcinin şirkete veya diğer yöneticilere RÜCUU ise özel hukuk davasıdır.
Değerlendirme ölçütü
- Alacaklı idare mi (6183/VUK rejimi) yoksa şirket/pay sahibi/alacaklı mı ()
- Talep ödeme emrine itiraz mı, yoksa özel hukuk tazminatı mı — görevli yargı kolu hangisi
- Kamu borcunu ödeyen temsilcinin RÜCU istemi mi söz konusu (bu özel hukuk davasıdır)
Eğilim
2 kabul · 0 ret (esas).
| Yıl | Kabul | Ret |
|---|---|---|
| 2019 | 1 | 0 |
| 2022 | 1 | 0 |
Temyiz katmanı — Yargıtay 11. HD (çok-korpus)
16 temyiz kararı · 1 onama (kesinleşme) · 6 sorumluluk kabul / kapıdan geçti · 6 sorumluluk ret / kapıda durdu · 4 araştırma istendi. Aynı mesele, temyiz mercii görünümü: BAM zinciri esas (haklılık) denetimini, Yargıtay katmanı kesinleşmeyi + ülke-geneli eğilimi taşır. Kaynak: Yargitay11 (bağ dosyasında kaynak=Yargitay11).
Doktriner çelişki (SONUÇ için): yok — sonuç farkı olgu koşullarından; gerekçe öncüllerinde tartışma olabilir (bkz. tanım).
İçtihat zinciri
Kabul yönünde — 2 karar:
- E.2020/159 K.2022/1421 (2022-10-13) — Kamu borcunu ödeyen ortağın diğer yöneticilere rücu davasında zamanaşımı
- E.2018/302 K.2019/412 (2019-03-21) — Limited şirket ortağının kamu borcu ödemesinden doğan yansıma zararı talebi
MOTOR (mesele_motor.py) üretti; rol=MERITS (istinaf-sonucundan değil, gerekçeden). Yargıtay katmanı ham metinden CC triyajıyla etiketlendi (enum-kilitli, rol mesele TİPİNE göre: esas meselede sorumluluk kabul/ret, kapı meselesinde geçti/geçemedi); İst BAM katmanı aynı taksonomiyle etiketlendi.
Kaynak: https://6102ttk.com/mesele/sor_kamu_borcu_ayrim · KMK mesele katmanı · eğilim yalnız esastan sonuçlarla; kapı/yan ayrı okunur.