Ortaklar kurulu kararında butlan / yokluk / iptal ayrımı
Esastan · emsal yerleşik 309 karar
Dal: Limited şirket ortaklar kurulu kararının iptali ve butlanı → Geçersizlik: butlan / yokluk / iptal ayrımı ve etki kuralı
Dayanak:
etiket → madde metni · ⚖ → bu dayanağın geçtiği kararlar
TTK 622⚖TTK 447⚖TTK 445⚖TTK 616⚖
Bir mesele, içtihadın tek bir hukuki soru etrafında toplanmış görünümüdür; aşağıdaki katmanlar Yargıtay 11. HD, İst. BAM 12. HD, İst. BAM 13. HD, İst. BAM 14. HD, İst. BAM 15. HD, İst. BAM 43. HD, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 19. HD ile Yargıtay 12. HD'nin bu soruya nasıl yaklaştığını gösterir. Hiçbiri hukuki görüş değildir — kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.
Bu sayfa nasıl okunur? — terimler ve önemli uyarı
- Esastan · emsal / Yan · kapı
- Esastan: mahkeme işin esasına girip kural koyar → emsal değeri taşır. Yan / kapı: dava esasa girilmeden usulden (görev, süre, hukuki yarar, dava şartı) sonuçlanır → esas emsali değildir.
- Yerleşik (kanonik) / aday
- Yerleşik: yeterli karar sayısı + editör onayından geçmiş, oturmuş mesele (üretici terimiyle “kanonik”). Aday: az karar ya da onay bekliyor — sayıları ihtiyatla okuyun.
- Eğilim (kabul / ret)
- İptal isteminin yıllara göre kabul (dava/istem kabul edildi) / ret (reddedildi) dağılımı. Dikkat: bu sayı davanın sonucunu sayar. Bir ret, işin esasından (iddia yerinde bulunmadı) gelebileceği gibi usulden de (ör. muhalefet şerhi eksikliği, süre aşımı, dava şartı) gelebilir. Sayı tek başına “kural şu yönde yerleşti” anlamına gelmez; yön için ilgili kararın gerekçesine bakın.
- Doktriner çelişki
- Dairenin aynı hukuki soruda birbiriyle bağdaşmayan ilkeler benimseyip benimsemediği — yani farklı davalarda farklı SONUÇ değil, KURALIN kendisinde tutarsızlık. “Yok — yerleşik görüş”, farklı sonuçların olgu koşullarından kaynaklandığını, kuralın tartışmasız olduğunu belirtir — farklı sonuç, tek başına çelişki değildir.
- İçtihat zinciri
- Meseleye bağlı kararlar; yön (iptal / ret) ve künyeyle. Her künye o kararın tam metnine gider.
Yapısal analiz
TTK 622, anonim şirket genel kurul kararlarının BUTLANINA ve İPTALİNE ilişkin hükümleri (TTK 445-451) KIYAS yoluyla limited şirket ortaklar kurulu kararlarına uygular. Ayrım: emredici hükme, temel yapıya veya sermayenin korunmasına aykırılık ile eşit işlem/anonim ortaklığın temel niteliklerine aykırılık BUTLAN (TTK 447 kıyas; süresiz, re'sen); usule/esas sözleşmeye/dürüstlük kuralına aykırılık İPTAL (TTK 445 kıyas; 3 aylık hak düşürücü süre, muhalefet şerhi şartı). Çağrısız/usulsüz toplanan, nisapsız alınan ya da hiç oluşmamış kararlarda ise YOKLUK gündeme gelir. Nitelendirme sonucu (süre, husumet, re'sen gözetim) belirlediği için mahkemece re'sen yapılır.
Ölçütler
- Aykırılık emredici hükme / temel yapıya / sermayenin korunmasına mı (butlan) yoksa usule / esas sözleşmeye / dürüstlüğe mi (iptal)
- Karar hiç oluşmuş mu — çağrı, toplantı ve nisap geçerli mi (yoksa yokluk)
- İptal ise 3 aylık süre ve muhalefet şerhi şartları sağlanmış mı
Kaynak: üretici kanonik graf (meseleler.json). Hukuki görüş değildir; kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.
Sentetik makale
Limited Şirkette Ortaklar Kurulu Kararında Butlan, Yokluk ve İptal Ayrımı
Sürüm v1 (2026-08-01): iki-korpus (İstanbul BAM 12. HD istinaf + Yargıtay 11. HD temyiz) ölçümüyle kurulmuş içtihat-birincil inceleme. Limited şirkete özgü doktrin ince olduğundan analiz ağırlıkla ölçülmüş içtihada dayanır; doktrin çapaları, mevcut olduğu ölçüde ve anonim şirket paralelinden dürüstçe işaretlenerek kullanılmıştır.
Ne arıyorsunuz? — pratik özet
Bir cümlede: Limited şirkette bir ortaklar kurulu kararına karşı gidilecek yol, sakatlığın ağırlığına göre üçe ayrılır — iptal (kanuna/esas sözleşmeye/dürüstlüğe aykırılık; TTK m. 622→445; üç ay + muhalefet şerhi), butlan (emredici hüküm, temel yapı, sermayenin korunması; m. 622→447; süresiz, herkesçe) ve yokluk (kurucu unsur eksikliği: çağrısız/nisapsız toplantı, sahte imza); ölçülen içtihatta doğru nitelendirme davanın kaderini belirler, çünkü süre, husumet ve muhalefet şerhi şartları buna bağlıdır.
Bu sayfa kime ne veriyor: - Sadece cevap arayan okur → aşağıdaki üç-yol ayrımı tablosu ve "hangi kapıdasınız" ölçütü. - Gerekçe/dayanak arayan okur → §1-§3 analiz; her önerme bir karara çapalıdır (künyeler karar metnine tıklanır). - Denetim izi arayan okur → sondaki içtihat kütüğü (iki korpus, künye doğrulamalı).
Uyarı (anayasal sınır): Bu sayfa hukuki görüş veya sonuç tahmini değildir; dosyanızı korpusun ölçütlerine göre konumlandırmanıza yardımcı olur. Kesin değerlendirme, kararların tam metni ve bir avukatın dosya incelemesiyle yapılır.
GİRİŞ — TTK m. 622 köprüsü
Limited şirketin kendi içinde ortaklar kurulu kararlarının geçersizliğini düzenleyen ayrıntılı bir hüküm yoktur; bunun yerine TTK m. 622 tek cümlelik bir yollama yapar: "Bu Kanunun anonim şirket genel kurul kararlarının butlanına ve iptaline ilişkin hükümleri, kıyas yoluyla limited şirketlere de uygulanır." Böylece anonim şirket için kurulan üçlü hükümsüzlük rejimi (m. 445-451) — iptal edilebilirlik, butlan, yokluk — limited ortaklar kurulu kararlarına da taşınır. Ayrım limitede pratik önem taşır: iptal üç aylık hak düşürücü süreye ve muhalefet şerhine (m. 622→445-446) bağlıyken, butlan ve yokluk süreye ve şerhe tâbi değildir, her ilgili tarafından süresiz ileri sürülebilir. Bu yüzden davayı yanlış kapıda kurmak — ör. bir yokluk/butlan hâlini iptal davası gibi kurgulayıp süreyi kaçırmak ya da bir iptal sebebini butlan diye sunup reddedilmek — esasa hiç girilmeden kaybettirir.
§ 1. Üç yolun ölçütü
| Yaptırım | Ne zaman | Dayanak (kıyas) | Süre / şerh |
|---|---|---|---|
| İptal | Kanuna, esas sözleşmeye, özellikle dürüstlük kuralına aykırılık | m. 622→445 | 3 ay + muhalefet şerhi (m. 446/1-a) |
| Butlan | Emredici hükme, temel yapıya, sermayenin korunmasına, vazgeçilmez/bilgi-denetim haklarına aykırılık | m. 622→447 | Süresiz, herkesçe, re'sen |
| Yokluk | Kurucu unsur eksikliği: geçerli çağrı/toplantı/karar nisabı hiç oluşmamış | Genel hükümler | Süresiz; tespit davası |
Sınır her zaman keskin değildir; mahkeme nitelendirmeyi re'sen yapar, çünkü sonucu (süre, husumet, kesinleşme) belirleyen odur. İstanbul BAM 12. HD istinaf katmanında bu ayrım doğrudan işlenir: bir kararın butlan mı iptal mi olduğu, davanın süresinde ve şerhle açılıp açılmadığından bağımsız olarak, esasın kendisinden okunur (245776 — muhalefet şerhi tartışması içinde geçersizlik nitelendirmesi).
§ 2. Yokluk ve butlanın çekirdeği — nisap ve çağrı
Ölçülen Yargıtay 11. HD içtihadında butlan/yokluk alanının merkezinde karar nisabının hiç oluşmaması ve çağrı/toplantı usulünün kurucu ihlali yatar.
1. Nisapsızlık ve sahte imza → butlan/yokluk. Ortaklar kurulu kararı, öngörülen karar nisabı sağlanmadan alınmışsa hükümsüzdür. Yargıtay, imza sahteliği iddiasını doğrudan nisap sorununa bağlar: "imzalarının sahteliğinin kanıtlanması hâlinde ... öngörülen karar nisabı gerçekleşmemiş olacağından ortaklar kurulu kararının hükümsüz olacağı, mutlak butlanla sakat böyle bir kararın hükümsüzlüğünün her zaman ileri sürülebileceği" (E. 2010/15315, K. 2012/6672, onama — karar mülga 6762 sayılı TTK m. 513/1 karar nisabına dayanır; yürürlükteki karşılığı m. 620-621 nisap düzeni + m. 622→447 butlandır). Aynı çizgide, ceza mahkemesi tespitiyle sabit imza taklidiyle alınan kararın iptali doğru bulunmuştur (E. 2017/3586, K. 2019/518).
2. Çağrısız toplantı ve eksik katılım → yokluk. Çağrısız toplantı ancak tüm ortakların eksiksiz katılımıyla geçerlidir; bir ortağın dahi yokluğunda alınan karar yok hükmündedir: "çağrısız toplantıda tüm ortakların eksiksiz katılımı şart olup, davacı ve bir ortak katılmadığından karar yok hükmünde" (E. 2015/405, K. 2015/5880, onama); aynı yönde geçerli çağrı ve çağrısız toplantı şartları oluşmadan sadece bir ortağın katılımıyla alınan kararların yoklukla malul sayılması (E. 2021/2026, K. 2022/7741). Toplantının davet, yer ve süre şartlarına uyulmaması da yokluk sonucunu doğurabilir (E. 2010/1567, K. 2010/6383).
3. Nitelendirmenin usule etkisi — şerh muafiyeti. Butlan/yokluk iddiasının muhalefet şerhine bağlı olmaması, ölçülen içtihatta açıkça teyit edilir: "geçersiz (nisapsız) kararlara karşı muhalefet şerhi konulmaksızın geçersizliğin tespitinin istenebileceği" (E. 2021/562, K. 2022/2588). Ancak aynı kararda, salt iptal sebebi taşıyan bir gündem maddesi için usulüne uygun muhalefet şerhi bulunmadığından o kısım dava şartı yokluğundan reddedilmiştir — yani şerh muafiyeti yalnızca geçersizlik (butlan/yokluk) iddiasına özgüdür, iptal talebini kurtarmaz. Nitelendirmenin pratik bedeli tam da budur.
§ 3. Eğilim ve kesinleşme (iki-korpus ölçümü)
Bu mesele iki korpusta ölçülmüştür. İstanbul BAM 12. HD istinaf katmanında limited ortaklar kurulu kararı doğrudan emsali görece incedir (butlan/geçersizlik nitelendirmesi işlenen 4 karar: 245776, 238091, 260886, 286988). Emsal ağırlığı Yargıtay 11. HD temyiz korpusundan gelir: bu mesele başlığında 305 temyiz kararı ölçülmüş, bunların 178'i onama (kesinleşme) yönündedir; yön dağılımı geçersizlik/iptal lehine belirgindir (185 iptal yönü / 74 ret yönü / 46 belirsiz). Çizgi, nisap ve çağrı ihlallerinde istikrarlı biçimde geçersizlik yönündedir; ret örüntüleri ağırlıkla nitelendirme hatası (butlan sanılan salt iptal sebebi) ya da usul (şerh/süre) kaynaklıdır. Bu, tek bir bölge mahkemesi örnekleminde ölçülemeyecek, çok-korpuslu ve kısmen kesinleşmiş bir bulgudur.
Doktriner çelişki: yok — üçlü rejimin sınırları yerleşiktir; sonuç farkı olgudan (nisabın/çağrının fiilen oluşup oluşmadığından) doğar. Anonim şirket doktrininde butlanın ikincilliği (kural yaptırım iptaldir, geçersizlik dar yorumlanır) tartışması limitede de m. 622 yollamasıyla geçerlidir.
İçtihat kütüğü (iki korpus)
Yargıtay 11. HD (temyiz — birincil katman, kesinleşmiş örnekler): - E. 2010/15315, K. 2012/6672 (onama) — sahte imza → nisap yok → mutlak butlan; hükümsüzlük her zaman ileri sürülebilir. - E. 2021/562, K. 2022/2588 (onama) — nisapsız karara karşı muhalefet şerhi olmadan geçersizlik tespiti istenebilir; salt iptal sebebi için şerh şarttır. - E. 2015/405, K. 2015/5880 (onama) — çağrısız toplantıda tüm ortakların katılımı şart; eksik katılım → yokluk. - E. 2021/2026, K. 2022/7741 (onama) — geçerli çağrı ve çağrısız toplantı şartları yokken tek ortakla alınan karar → yokluk. - E. 2021/5258, K. 2023/150 (onama) — nisap sağlanmadan alınan müdür seçimi kararı yok hükmünde; tadil öncesi hüküm esas alınır. - E. 2017/3586, K. 2019/518 (onama) — ceza tespitiyle sabit imza taklidiyle alınan kararın iptali. - E. 2010/1567, K. 2010/6383 (onama) — davet/yer/süre şartlarına uyulmaması → yokluk.
İstanbul BAM 12. HD (istinaf — tamamlayıcı katman): 245776, 238091, 260886, 286988 (mesele sayfasındaki içtihat zincirinden künye ve karar metnine ulaşılır).
Mevzuat çapaları (yürürlükteki metin — get_article ile teyitli): TTK m. 622 (kıyas köprüsü) · m. 616 (ortaklar kurulunun devredilemez yetkileri) · m. 620-621 (olağan ve nitelikli nisap) · m. 445-447 (kıyasen uygulanan AŞ hükümsüzlük rejimi).
Kaynak notu (dürüstlük): Limited şirkette ortaklar kurulu kararlarının geçersizliğine ilişkin limitede özgü akademik doktrin incedir; bu inceleme içtihat-birincildir. Anonim şirket geçersizlik doktrini (sakatlık ve müeyyide literatürü) m. 622 yollamasıyla kıyasen geçerli olduğu ölçüde çerçeve olarak kullanılmış, limitede özgü sonuç farkları ölçülmüş içtihattan okunmuştur.
Sentez: aşağıdaki içtihat verisinden derlenmiştir; her önerme içtihada/kaynağa çapalıdır (kararlar linklidir). Hukuki görüş değildir.
Analiz ve içtihat verisi
Tanım
TTK 622, anonim şirket genel kurul kararlarının BUTLANINA ve İPTALİNE ilişkin hükümleri (TTK 445-451) KIYAS yoluyla limited şirket ortaklar kurulu kararlarına uygular. Ayrım: emredici hükme, temel yapıya veya sermayenin korunmasına aykırılık ile eşit işlem/anonim ortaklığın temel niteliklerine aykırılık BUTLAN (TTK 447 kıyas; süresiz, re'sen); usule/esas sözleşmeye/dürüstlük kuralına aykırılık İPTAL (TTK 445 kıyas; 3 aylık hak düşürücü süre, muhalefet şerhi şartı). Çağrısız/usulsüz toplanan, nisapsız alınan ya da hiç oluşmamış kararlarda ise YOKLUK gündeme gelir. Nitelendirme sonucu (süre, husumet, re'sen gözetim) belirlediği için mahkemece re'sen yapılır.
Değerlendirme ölçütü
- Aykırılık emredici hükme / temel yapıya / sermayenin korunmasına mı (butlan) yoksa usule / esas sözleşmeye / dürüstlüğe mi (iptal)
- Karar hiç oluşmuş mu — çağrı, toplantı ve nisap geçerli mi (yoksa yokluk)
- İptal ise 3 aylık süre ve muhalefet şerhi şartları sağlanmış mı
Eğilim
1 kabul · 3 ret (esas).
| Yıl | Kabul | Ret |
|---|---|---|
| 2018 | 0 | 1 |
| 2020 | 1 | 0 |
| 2021 | 0 | 1 |
| 2025 | 0 | 1 |
Temyiz katmanı — Yargıtay 11. HD (çok-korpus)
305 temyiz kararı · 178 onama (kesinleşme) · 185 iptal yönü · 74 ret yönü · 46 belirsiz. Aynı mesele, temyiz mercii görünümü: BAM zinciri esas (haklılık) denetimini, Yargıtay katmanı kesinleşmeyi + ülke-geneli eğilimi taşır. Kaynak: Yargitay11 (bağ dosyasında kaynak=Yargitay11).
Doktriner çelişki (SONUÇ için): yok — sonuç farkı olgu koşullarından; gerekçe öncüllerinde tartışma olabilir (bkz. tanım).
İçtihat zinciri
Kabul yönünde — 1 karar:
- E.2019/2345 K.2020/179 (2020-02-12) — Limited şirket genel kurul kararı iptalinde muhalefet şerhi dava şartı sayılır
Ret yönünde — 3 karar:
- E.2019/337 K.2021/340 (2021-03-09) — Genel kurul kararlarının iptali davasında istinaf sebeplerinin değerlendirilmesi
- E.2017/675 K.2018/357 (2018-04-05) — Usulsüz çağrıyla toplanan genel kurulda karar nisabı ve hükümsüzlük
- E.2022/2429 K.2025/1989 (2025-12-04) — Limited şirket ortağının çıkarılmasına muvafakat kararının iptali istemi
MOTOR (mesele_motor.py) üretti; rol=MERITS (istinaf-sonucundan değil, gerekçeden). zincir LLM etiketleyici (enum-kilitli structured output) + entity çapraz-kontrolüyle kuruldu; İst BAM rol=MERITS taslak, Yargıtay katmanı temyiz-yönü etiketli.
Kaynak: https://6102ttk.com/mesele/ltd_butlan_yokluk · KMK mesele katmanı · eğilim yalnız esastan sonuçlarla; kapı/yan ayrı okunur.