Görevsiz mahkemede açılan davada arabuluculuğa başvurma zamanı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/267 E. 2025/253 K. · · İlk derece: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Arabuluculuk dava şartı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Dava, açıldığı sırada arabuluculuk dava şartına tabi olmayan bir mahkemede açılmış ve bu mahkemece görevsizlik kararı verilmişse; davacının görevli mahkemeye dosya gönderilmeden önce arabuluculuğa başvurup anlaşamama son tutanağını, karar verilene kadar dosyaya sunması halinde, HMK 115/3 uyarınca dava şartı eksikliği karar tarihi itibariyle tamamlanmış sayılır ve davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilemez; yargılamaya devam edilmesi gerekir.
Ele alınan sorunlar
Görevsizlik kararı sonrası arabuluculuğa başvurulmasının dava şartı yönünden yeterliliği → kabul
İddia: Davacı vekili, İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada görevsizlik kararı verildiğini, dosyanın tevzi aşamasında arabuluculuk görüşmeleri yapılıp anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, verilen kesin süre içinde bu tutanağın sunulduğunu, dolayısıyla dava şartının yerine getirildiğini, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-2 maddesi uyarınca davacı, arabuluculuk sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağı dava dilekçesine eklemek zorundadır; eklenmemişse mahkemece bir haftalık kesin süre verilir, bu süre içinde sunulmazsa dava usulden reddedilir; arabulucuya hiç başvurulmadığı anlaşılırsa dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Somut olayda dava ilk olarak arabuluculuk dava şartına tabi olmayan bir mahkemede açılmış, bu mahkemece görevsizlik kararı verilmesi üzerine davacı taraf görevli mahkemeye dosya gönderilmeden arabuluculuk bürosuna başvurarak süreci başlatmış ve anlaşamama tutanağını dosyaya sunmuştur. Dava tarihi itibariyle davanın açıldığı mahkemenin baktığı işler arabuluculuk dava şartına tabi olmadığından, davalı taraf itiraz etmeden ve karar tarihi itibariyle dava şartı tamamlanmış olduğundan, HMK 115(3) maddesi uyarınca yargılamaya devam edilmesi gerekirken davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Arabuluculuk dava şartına tabi olmayan mahkemede açılan davada görevsizlik kararı sonrası, görevli mahkemeye gönderilmeden önce arabuluculuğa başvurulup son tutanağın karar tarihine kadar sunulmasının HMK 115/3 çerçevesinde dava şartı eksikliğini tamamladığı yönünde emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Arabuluculuk dava şartının, görevsizlik kararı sonrası görevli mahkemeye dosya gönderilmeden karar tarihine kadar tamamlanabileceği; bu halde davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilemeyeceği
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
arabuluculuk dava şartı↗ görevsizlik kararı↗ dava şartının tamamlanması↗ usulden ret↗ istirdat↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/267
KARAR NO 2025/253
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 19/11/2024
NUMARASI 2023/784 Esas 2024/667 Karar
DAVA
İstirdat
Arabuluculuk dava şartı yokluğundan davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; alacaklı ... Bankası A.Ş. tarafından Çorlu İcra Dairesinin ...Tal nolu dosyası ile 22/05/2023 tarihinde müvekkili şirketin '... Mah ... Sk No:... ... OSB Ergene adresinde menkul haciz işlemi yapıldığını, haciz esnasında müvekkilinin çalışanı hazır olup istihkak iddiasında bulunmasına rağmen işlem yapıldığını, davalı/borçlu ile herhangi bir bağlantısı ve ilgisi olmadığı halde davalı/borçlunun borcuna karşılık müvekkili davacının menkul mallarının haksız olarak muhafaza altına alınma tehdidi altında 04/10/2023 tarihinde dosya borcunun müvekkili tarafından ödendiğini, davalı/alacaklının haksız olarak işlem yaptığını ve alacağını garanti altına almak adına müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, ayrıca müvekkili, davalı/borçlu ile herhangi bir ilişkisinin olmadığını ve haczedilen menkul malların kendisine ait olduğu beyanında bulunduğunu, itiraz ettiğini ve istihkak iddiasında bulunduğunu,işyerinde haczedilerek muhafaza altına alınan menkul malların tamamının davacı müvekkiline ait olduğunu beyanla fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydı ile, istirdat taleplerinin kabulüne, haciz tehdidi altında ödenen 73.000-TL'nin, ödeme tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile davalıdan alınarak davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davacı tarafından dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığını, davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini,davacının iade talebinin haklı olduğunu kabul manasına gelmemek kaydıyla ödediği tutarı, yerine ödeme yaptığı borçludan talep etmesi gerektiğini, davanın, pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacı ile borçlu şirketin alacaklılardan mal kaçırma kastıyla birlikte hareket ettiğinin sabit olduğunu,ödenen tutarın iadesi için gerekli koşulların oluşmadığını, davanın öncelikle, dava şartı, hukuki yarar ve pasif husumet noksanlığı nedeniyle usulden reddine, aksi halde davacının haksız davasının esasa ilişkin beyanları doğrultusunda reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davacı tarafça icra tehdidi altında yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle istirdadı kapsamında iş bu davanın açıldığı, davalı tarafça öncelikli olarak arabuluculuk dava şartı itirazın bulunulduğu,dava açılmadan önce dava şartı yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; İstanbul 45.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan istirdat davasında görevsizlik kararı verildiğini, dosyanın tevzi aşamasında İstanbul Arabuluculuk Bürosunun ... dosya ve ... arabuluculuk numarası ile görüşmeler yapıldığını ve 15/11/2023 tarihinde son tutanağın anlaşmama olarak düzenlendiğini, ara karar gereği verilen kesin süre içerisinde 12/12/2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde arabuluculuk son tutanağının sunulduğunu, dava şartının yerine getirildiğini, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, icra tehdidi altında yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle istirdadı talebine ilişkindir. Elde ki işbu dava 19/10/2023 tarihinde İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/281 esas sayılı dosyasında açıldığı; Mahkemece 26/10/2023 tarihinde görevsizlik kararı verildiği, kararın kesinleşmesi üzerine 04/12/2023 tarihinde kararı veren mahkemeye tevzi edildiği, mahkemenin 06/12/2023 tarihli tensip tutanağının 10 nolu ara kararı ile davacı vekiline arabuluculuk tutanağını sunması için 1 haftalık kesin süre verildiği, davacı vekilinin 12/12/2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde 15/11/2023 tarihli arabuluculuk anlaşamama son tutanağını sunduğu anlaşılmaktadır. 6325 sayılı HUAK'nun 18/A-2 maddesi "Davacı, arabuluculuk sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.
Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmünü haizdir. Somut olayda dava ilk olarak dava Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış, görevsizlik kararı verilmesi üzerine davacı tarafça 08/11/2023 tarihinde Arabuluculuk Bürosuna başvurularak sürecin başlatıldığı, 15/11/2023 tarihli anlaşamama tutanağının dosyaya sunulduğu anlaşılmaktadır.
Dava tarihi itibariyle davanın açıldığı mahkemece bakılan işler arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı, görevsizlik kararı verilmesi üzerine görevli mahkemeye dava dosyası gönderilmeden,davalı taraf itiraz etmeden karar tarihi itibariyle dava şartının tamamlandığı gözetilerek , HMK 115(3) maddesi uyarınca yargılamaya devam edilmek gerekirken davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına,dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/11/2024 Tarih 2023/784 Esas - 2024/667 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/02/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/9942 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi