Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2022/5951 E.  ,  2024/387 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI 2021/1251 Esas, 2022/762 Karar

... ... vekili Avukat ...

İHBAR OLUNAN ... Motor Tic. A.Ş.

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 16.01.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı vekili ... Yasin ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 179 adet Avrupa garantili araç satışı hususunda sözleşme kurulduğunu, davalının teslim ettiği araçlardan 130 tanesinin garantisiz olduğunun anlaşıldığı gibi 49 adet aracın hiç teslim edilmediğini, davalıya çekilen ihtardan da bir sonuç alınmadığını ileri sürerek garanti yükümlülüğüne uyulmaması nedeniyle araç başına 900,00 euro olmak üzere toplam 117.000,00 euro ve teslim edilmeyen 49 araç için 49.900,00 euro net kâr kaybı ile Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın (CISG) 76 ncı maddesine göre rayiç bedele ilişkin zarar kalemi nedeniyle şimdilik 10.000,00 euronun temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının teslim edilen 130 aracın garanti belgesinin bulunmaması nedeniyle uğradığı ... bir zarar bulunmadığını, araçların başka bir alıcıya sevk edilmesine yönelik davalı teklifinin de davacı tarafından kabul edilmediğini, garanti sorunu çözülmemiş iken davacının kendisine teslim edilmeyen 49 aracın da kendine teslim edilmesini talep etmesinin çelişkili olduğunu, davacının taleplerinde kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.12.2017 tarih, 2016/996 E. ve 2017/1520 K. sayılı kararıyla; davalının davacıya satıp teslim ettiği 130 adet aracın Avrupa garantili olması gerekirken bu husustaki ayıbın davalı tarafından giderilemediği, bu nedenle araç başına 900,00 euro olmak üzere toplam 117.000,00 euronun davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiği, diğer taraftan davacının hiç teslim edilmeyen 49 araç nedeniyle mahrum kaldığı kâr kaybını talep ettiği, söz konusu garantinin sağlanamaması nedeniyle sözleşmenin feshedildiği, sözleşmenin feshi ile menfi zarar talep edilebileceğinden ve kâr kaybı müspet bir zarar kalemi olduğundan davacının bu yöndeki talebinin yerinde görülmediği gibi CİSG'in 76 ncı maddesine göre talep edilen emsal rayiç değer ile sözleşmede kararlaştırılan değer arasındaki fark nedeniyle oluştuğu ileri sürülen zararın da ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 117.000,00 euronun faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.05.2019 tarih, 2018/1106 E. ve 2019/765 K. sayılı kararıyla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, 117.000,00 euronun ve teslim edilmeyen araçlar için kâr mahrumiyetinden kaynaklanan zarar bedeli 49.900,00 euronun faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının diğer tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 24.03.2021 tarih, 2020/4982 E. ve 2021/2836 K. sayılı kararıyla davalının teslim etmeyi taahhüt ettiği bakiye 49 araçla ilgili daha önceden teslim edilen araçların garanti belgesinin bulunmamasına rağmen davacının teslimde ısrar etmesi ve ifanın yerine getirilmemesinin aleyhine sonuç doğurmayacağı gözetilmeden yine bu araçlarla ilgili kar kaybı talebinin olmasına göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının yerinde görülmediği, taraflar arasında e-posta teatisi yoluyla yapılan sözleşmede satıma konu araçların garanti belgeli olması gerektiği hususunda anlaştıkları, bundan dolayı teslim alınan araçların üretici firma garantisinin temin edilememesi nedeniyle davalının sorumlu olacağı anlaşılmakta ise de davacının beher araç başına talep ettiği 900,00 euro ile ilgili Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda denetime elverişli bir değerlendirme bulunmadığı, Mahkemece, konusunda uzman bilirkişi heyetinden davacının talep ettiği bu tutarın makul olup olmadığı, gerektiğinde davacı tarafından satımın yapıldığı ülkelerdeki mevzuat hükümleri de değerlendirilmek suretiyle araçların garanti dışı olmasından dolayı bedelden ne oranda indirim yapılarak piyasaya sürüldüğü tespit edilip varılacak sonuca göre tazminat tutarının hesap ettirilmesine yönelik alınacak bilirkişi raporu doğrultusunda bir karar verilmesi gerektiği, davalının garanti belgesi ile birlikte satış yapamayacağı anlaşıldıktan sonra davacının bakiye 49 araçla ilgili teslim yapılmasını istemesi ve teslim edilmemesi üzerine de yoksun kalınan kâr talep etmesinin de yerinde görülmediği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi heyeti raporunda belirtildiği üzere davacının davalıdan satın aldığı araçları Avrupa'da sattığı, Avrupa Birliği ülkelerinde araçların garantili olması gerektiği, davacının garanti konusunda yaptığı harcamalara ilişkin bir belge sunmadığı, Almanya'da sattığı 119 adet araç için alıcı firmanın araç başına 1.000,00 euro tazminat talep ettiği; ancak davacının böyle bir ödeme yapmayıp araçlarda arıza vb. çıktığında tamir faturalarının kendisine gönderilmesi şeklinde sorunun giderileceği bilgisini verdiği, Avrupa Birliği ülkelerinde garanti belgesi yerine garanti sigortası uygulamasının bulunduğu, davacının da sorunu garanti sigortasıyla çözmek üzere araştırma yaptığı ve dosyaya sunulan belgelere göre dava dışı bir firmadan 130 adet aracın her biri için 441,26 euro olmak üzere toplam 57.363,80 euro prim teklifi aldığı, davacının garanti belgesiz araçlar nedeniyle zararını bu prim tutarından ibaret olduğunun belirtildiği, buna göre davacının garanti belgesiz araçlar nedeniyle uğradığı zararın, garanti belgesi yerine geçecek ve onunla aynı işlevi görecek garanti sigortasıyla giderilmesinin mümkün olduğu, garanti sigortası için ödeyeceği prim tutarının ise kendisinin sigorta şirketinden aldığı teklife göre her bir araç için 441,26 euro olmak üzere 130 adet araç için toplam 57.363,80 euro olduğu, davacının zararının bundan ibaret olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüyle davacıya davalı tarafından satılıp teslim edilen 130 adet aracın garanti belgesiz olmasından kaynaklanan zarar bedeli olan 57.363,80 euro tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, diğer kalemlere ilişkin tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hem önceki karara hem de işbu temyize konu karara temyiz itirazlarının CISG’nin 74 üncü ve 76 ncı maddeleri uyarınca müvekkilinin üçüncü kişilerle 49 aracın layıkıyla devir ve tesliminin gerçekleşeceği inancıyla girişilen satış işlemlerinde bulunulması ve söz konusu araçların devir ve tesliminin gerçekleşmemesi sonucu uğranılan 49.900,00 euro tutarındaki kâr kaybı ve emsal rayiç bedel ile sözleşmede kararlaştırılan bedel arasındaki farkın davalı şirketten tahsiline yönelik taleplerinin reddine ilişkin olup Yargıtay tarafından bu hususta hiçbir inceleme yapılmadığı, herhangi bir hüküm kurulmadığını, bu iki kalem yönünden kararın bozulması gerektiğini, söz konusu Antlaşma hükümleri nazara alındığında müspet zarar ve kâr kaybının istenebileceğini, ikâme mal alımı yapılmadığı takdirde, Antlaşma'nın 76 ncı maddesi gereğince sözleşmeden dönüldüğü andaki malın cari fiyatı ile sözleşmede kararlaştırılan fiyat arasındaki farkı talep etme hakkı bulunduğunu ileri sürerek ve resen nazara alınacak sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamı öncesinde sunulmayan poliçe prim teklifinin nazara alınamayacağını, tazminata konu kaç araçta Belçika’da bu sebeple arıza olduğu, buna ilişkin servis kayıtları ve bu servislerden kaynaklanan bir ödeme yapılıp yapılmadığı, davacının uğradığı bir zararın oluşup oluşmadığı hususlarının araştırılmadığını, bilirkişi raporlarında bahse konu poliçe teklifine ilişkin varsa poliçe bedelinin yatırılıp yatırılmadığı konusunda yabancı devlet birimlerine yazı yazılmadığını, davacının bu ödemelere ilişkin delil sunmadığını, bilirkişi raporunda "Avrupa'da trafiğe çıkacak ... araçların üretim hatalarına karşı bir garantisinin olması gerektiğinin bilindiği ancak;

detaylı işleyiş sistemi ve mevzuat hakkında bilirkişi heyet üyelerinin müktesebatının yeterli olmadığı, davacının sattığı araçlarda oluşan bu eksikliği gidermek için aldığı garanti sigortası teklifinin dosyada bulunduğu, bu teklifin gerçekleşip gerçekleşmediği hakkında dosyada bir veri mevcut olmasa da davacının araç başına 441,26 euro prim bedeli ödeyerek yaptıracağı bu poliçe ile sorunu çözebilecek olduğu göz önüne alındığında araç başı 441,26 euro bedel üzerinden 130 adet araç için toplam 57.363,80 euro tazminat bedelini talep edebileceği" belirtilmiş olup Mahkemece gerekli araştırma yapılıp ek rapor ya da ... bir rapor alınması gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, reddedilen kısım yönünden karar tarihindeki kur esas alınarak müvekkili lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının talep edebileceği tazminat miktarı ve davalı yararına hükmedilen vekalet ücretine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.