Menfi tespit

11. Hukuk Dairesi         2023/1510 E.  ,  2024/121 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2019/269 Esas, 2022/92 Karar

vekili Avukat ...

DAVALILAR 1- ... vekili Avukat ...

2- Nisan Organik Doğal Ürünleri Sanayi Tic. Ltd. Şti.

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Davanın reddi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı Nisan Organik Doğal Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. ile ticari ilişkisi olduğunu, davalı şirketin müvekkili şirket lehine her biri 12.500,00 TL bedelli 10 adet bono keşide ... verdiğini, davalı şirket ödeme güçlüğü içine düşünce, bu bonoların iade edilip yerine çekler alındığını, bu çeklerin bir kısmı da ödenmediği için davacı tarafından icra takibine konu yapıldığını, davacı davalı şirketten alacaklı iken davalı şirketin davacı tarafından daha önce iade edilen dava konusu bonoları muvazaalı olarak diğer davalı ...'a verdiğini ileri sürerek davacının davalılara borcunun olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalının meşru ve iyi niyetli hamil olduğunu, iddianın yerinde olmadığını, basiretli bir tacir gibi davranmayan, senetleri iade ederken cirosunu iptal etmeyen davacının sorumluluktan kurtulamayacağını, davalının davacıdan ciro yolu ile aldığı kıymetli evrak nedeniyle alacaklı olduğunu savunarak davanın reddi ile icra inkar tazminatının davacıdan tahsilini istemiştir.

2.Diğer davalı cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 05.11.2013 tarih, 2010/680 E. ve 2013/537 sayılı kararı ile davacının davalı şirkete karşı olan menfi tespit iddiasını yazılı delille ispatlaması gerektiği, davacı bu doğrultuda yazılı delil sunamadığı için yemin teklifinde bulunduğu, davalı şirketin yemin davetiyesi üzerine duruşmaya gelmeyerek yeminden kaçındığı, davacının ciranta ...'ın senedi sırf kendisine zarar vermek için elinde bulundurduğu iddiasını her türlü delil ile ispat edebileceği dinlenen davacı tanık beyanı ile iddianın ... olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davacı şirketin 10.03.2010 ve 10.04.2010 vade tarihli 12.500,00 TL tutarındaki bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalılardan ...

vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 02.03.2015 tarih, 2014/18955 E. ve 2015/2856 K. sayılı kararıyla dava konusu senetlerde davacı Felton Ltd. Şti.'nin lehtar (1. ciranta), davalılardan Nisan Organik Doğal Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin keşideci, ...'ın ise 2. ciranta olduğu, davacı lehtarın keşideci aleyhine menfi tespit davası açmasında hukuki yararı yoksa da davalı keşidecinin temyizi bulunmadığından bu yönün bozma sebebi yapılmayıp eleştirilmekle yetinildiği, dava konusu bonoların lehtar olan davacının cirosu ile davalı ...'a devredildiği ve ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığının anlaşıldığı, senede karşı ileri sürülen her türlü iddia ve def'inin yazılı delile kanıtlanması gerektiği, somut olayda tanık dinlenmesinin usul ve yasaya aykırılık oluşturduğu, mahkemece, bu yönler gözetilmeden somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 06.04.2017 tarih, 2015/187 E. ve 2017/110 K. sayılı kararı ile dava konusu bonoların, lehtar olan davacının cirosu ile davalı ...'a devredildiği, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, senede karşı ileri sürülen her türlü iddia ve definin yazılı delille kanıtlanması gerektiği, davacı tarafın davalı tarafa borçlu olmadığına ilişkin iddiasını senet karşısında yazılı delille kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 10.04.2019 tarih, 2017/4942 E. ve 2019/2423 K. sayılı kararıyla Mahkemece her ne kadar dairemiz bozma ilamına uyulmuş ise de bozma ilamının gereğinin tam olarak yerine getirilmediği, somut olayda davacının, davalı ...’a yönelik iddiasını en son delil olan yemin delili ile de ispat etme hakkına sahip olduğu, Mahkemece 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 225 ve devamı maddeleri uyarınca davacı tarafa yemin metni düzenlettirilmek suretiyle davalı ...’a gönderilecek davetiyeye yemin metni de eklenerek davalıya tebligat yapılması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu bonoların lehtar olan davacının cirosu ile davalı ...'a devredildiği, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, senede karşı ileri sürülen her türlü iddia ve definin yazılı delille kanıtlanması gerektiği, davacı tarafın davalı tarafa borçlu olmadığına ilişkin iddiasını senet karşısında yazılı delille kanıtlayamadığı, davalı ...'ın yemin ederek söz konusu bonoların kendisine özlük haklarına karşılık verildiğini beyan ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalılara herhangi bir borcu bulunmadığını, alacaklı olduğunu iddia eden ... adlı kişi ile Nisan Organik Ltd. Şti. arasında bir muvazaa olduğunu, müvekkili ile ... arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığı gibi Nisan Organik Ltd. Şti.'nin de müvekkiline halen borçlu olduğunu, alacaklı olduğunu bildiren ... Irgatın Nisan Organik Ltd. Şti. yetkilerinin akrabası olduğunun tanık anlatımlarıyla ispatlandığını, müvekkilin cirolarını iptal etmeden Nisan Organik Ltd. Şti.'ye iade ettiği bonoların muvazaalı olarak ciranta olduğunu iddia ettiği kişiye verildiğini, bu hususun ispatlandığını, davalının iyi niyetli hamil olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının lehtar olduğu bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

10.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.