Menfi tespit | İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/6079 E. 2023/6949 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kambiyo hukuku↗ teminat bonosu↗ şahsi def'i↗ kötü niyetli iktisap↗ kovuşturmaya yer olmadığına dair karar↗ delil değerlendirmesi↗ ciranta↗ şikayet↗ eser sözleşmesi↗ ciro↗ ihtiyati tedbir↗ infaz↗ kötü niyet tazminatı↗ def'i↗ hamil↗ bono↗ istirdat↗ kötü niyet↗ esastan ret↗ ilk derece kararının kaldırılması↗ menfi tespit↗ yükleten (shipper)↗ teminat↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2014/849 E., 2018/92 K.
Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalı ... Ltd. Şti. hakkındaki davanın kabulüne, davalı ... PVC Gereçleri Mob. Tur. Ltd. Şti. hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalılardan ... Dekorasyon Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşme gereğince davalıya teminat bonosu verildiğini, ... Dekorasyon Ltd. Şti.'nin sözleşmede üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, davalı şirket yetkilisinin kendi kimlik fotokopisine bononun teminat bonosu olduğunu yazdığını, bononun davalı tarafından diğer davalı ... PVC Gereçleri Mob. Tur. Ltd. Şti.'ye ciro edildiğini, davalılar arasında ayrıca sözleşme yapıldığını, söz konusu bononun teminat olarak ... ... Ltd. Şti.'ye verildiğini, tarafların bu sözleşmenin şartlarına uymadıklarını, davalı ... ... Ltd. Şti. tarafından söz konusu bonoya dayanılarak icra takibi başlatıldığını, bononun teminat niteliğinde olduğunu ileri sürerek bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitini ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... PVC Gereçleri Mob. Tur. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; bononun teminat niteliğinde olduğuna dair bono metninde herhangi bir ibarenin bulunmadığını, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2.... Dekorasyon Ltd. Şti. cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı ... ... Ltd. Şti. arasında eser sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye istinaden davacı tarafından davalıya bono verildiği, bononun teminat olarak verildiğinin itiraza uğramayan 08.12.2012 tarihli sözleşmeyle sabit olduğu, bu durumda davalı ... ... Ltd. Şti'nin alacaklı olduğunu ispat etmesi gerektiği, davalının yargılamaya katılmadığı ve delil sunmadığı, bu durumda davacının bono nedeniyle davalı ... ... Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının kabulü gerektiği, bu davalı yönünden istirdat isteminin de ödemenin takip başlatan diğer davalıya yapılması nedeniyle yerinde olmadığı, icra takibini başlatan davalı ... ... Ltd. Şti.'nin bonoda ciranta olarak yer aldığı, 3 üncü kişi konumunda olan davalı ... ... Ltd. Şti.'ye karşı davacı ile diğer davalı arasındaki şahsi def'ilerin ancak davalının kötü niyetli olduğunun ispatı halinde ileri sürülebileceği, davalı ... ... Ltd. Şti.'nin şirketinin senedi kötü niyetli olarak iktisap ettiğinin ispatlanamadığı, bu nedenle bu davalı yönünden davanın reddi gerektiği, davalı şirketin kötü niyet tazminatı talebi verilen ihtiyati tedbir kararının infaz edilmemesi nedeniyle yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı ... ...Ltd. Şti. yönünden davanın kabulüne, davacının dava konusu bono nedeniyle davalı ... ...Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının tespitine, davalı ... ... Ltd. Şti. yönünden davanın reddine ve kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; diğer davalı hakkındaki davanın da kabul edilmesi gerektiğini, her iki davalı arasında fiili ve hukuki irtibat olduğunu, delillerinin değerlendirilmediğini, ... ... Ltd. Şti. ile aralarında yapılan sözleşmenin dikkate alınmadığını, o sözleşmede bononun teminat olarak verildiğinin açıkça yazılı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 08.12.2012 tarihli sözleşmede "08/12/2012 tanzim tarihli, 01. Nolu 76.000TL bedelli" bononun teminat olarak davalı ... ... Ltd. Şti.'ye verildiği açıkça belirtildiği, davalı ... ... Ltd. Şti. bu bononun teminat vasfını yitirdiğini ve davacıdan alacaklı olduğunu kanıtlayamadığı, diğer davalı ..... Ltd. Şti.'nin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 687 nci maddesi gereğince bile bile haksız ve kötü niyetli olarak borçlu zararına hareket ettiği ve bonoyu iktisap ettiği davacı tarafından kanıtlanamadığı, davacının davalılar yönünden Cumhuriyet Savcılığına yapmış olduğu şikayet neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, davacının istinaf dilekçesinde davalı ... ... Ltd. Şti.'nin kötü niyetli olduğuna dair belirttiği iddiaların soyut ve kambiyo hukuku ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tarafın davaya konu bonodan dolayı davalılara borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 6102 sayılı Kanun 687 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2023/6079 E. , 2023/6949 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI 2018/2847 Esas, 2021/1422 Karar
HÜKÜM
Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2014/849 E., 2018/92 K.
Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalı ... Ltd. Şti. hakkındaki davanın kabulüne, davalı ... PVC Gereçleri Mob. Tur. Ltd. Şti. hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalılardan ... Dekorasyon Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşme gereğince davalıya teminat bonosu verildiğini, ... Dekorasyon Ltd. Şti.'nin sözleşmede üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, davalı şirket yetkilisinin kendi kimlik fotokopisine bononun teminat bonosu olduğunu yazdığını, bononun davalı tarafından diğer davalı ... PVC Gereçleri Mob. Tur. Ltd. Şti.'ye ciro edildiğini, davalılar arasında ayrıca sözleşme yapıldığını, söz konusu bononun teminat olarak ... ... Ltd. Şti.'ye verildiğini, tarafların bu sözleşmenin şartlarına uymadıklarını, davalı ... ... Ltd. Şti. tarafından söz konusu bonoya dayanılarak icra takibi başlatıldığını, bononun teminat niteliğinde olduğunu ileri sürerek bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitini ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... PVC Gereçleri Mob. Tur. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; bononun teminat niteliğinde olduğuna dair bono metninde herhangi bir ibarenin bulunmadığını, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2.... Dekorasyon Ltd. Şti. cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı ... ... Ltd. Şti. arasında eser sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye istinaden davacı tarafından davalıya bono verildiği, bononun teminat olarak verildiğinin itiraza uğramayan 08.12.2012 tarihli sözleşmeyle sabit olduğu, bu durumda davalı ... ... Ltd. Şti'nin alacaklı olduğunu ispat etmesi gerektiği, davalının yargılamaya katılmadığı ve delil sunmadığı, bu durumda davacının bono nedeniyle davalı ... ... Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının kabulü gerektiği, bu davalı yönünden istirdat isteminin de ödemenin takip başlatan diğer davalıya yapılması nedeniyle yerinde olmadığı, icra takibini başlatan davalı ... ...
Ltd. Şti.'nin bonoda ciranta olarak yer aldığı, 3 üncü kişi konumunda olan davalı ... ... Ltd. Şti.'ye karşı davacı ile diğer davalı arasındaki şahsi def'ilerin ancak davalının kötü niyetli olduğunun ispatı halinde ileri sürülebileceği, davalı ... ... Ltd. Şti.'nin şirketinin senedi kötü niyetli olarak iktisap ettiğinin ispatlanamadığı, bu nedenle bu davalı yönünden davanın reddi gerektiği, davalı şirketin kötü niyet tazminatı talebi verilen ihtiyati tedbir kararının infaz edilmemesi nedeniyle yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı ... ...Ltd. Şti. yönünden davanın kabulüne, davacının dava konusu bono nedeniyle davalı ... ...Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının tespitine, davalı ... ... Ltd. Şti.
yönünden davanın reddine ve kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; diğer davalı hakkındaki davanın da kabul edilmesi gerektiğini, her iki davalı arasında fiili ve hukuki irtibat olduğunu, delillerinin değerlendirilmediğini, ... ... Ltd. Şti. ile aralarında yapılan sözleşmenin dikkate alınmadığını, o sözleşmede bononun teminat olarak verildiğinin açıkça yazılı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 08.12.2012 tarihli sözleşmede "08/12/2012 tanzim tarihli, 01. Nolu 76.000TL bedelli" bononun teminat olarak davalı ... ... Ltd. Şti.'ye verildiği açıkça belirtildiği, davalı ... ... Ltd. Şti. bu bononun teminat vasfını yitirdiğini ve davacıdan alacaklı olduğunu kanıtlayamadığı, diğer davalı ..... Ltd. Şti.'nin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 687 nci maddesi gereğince bile bile haksız ve kötü niyetli olarak borçlu zararına hareket ettiği ve bonoyu iktisap ettiği davacı tarafından kanıtlanamadığı, davacının davalılar yönünden Cumhuriyet Savcılığına yapmış olduğu şikayet neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, davacının istinaf dilekçesinde davalı ...
... Ltd. Şti.'nin kötü niyetli olduğuna dair belirttiği iddiaların soyut ve kambiyo hukuku ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tarafın davaya konu bonodan dolayı davalılara borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 6102 sayılı Kanun 687 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/993614000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz