Alacak

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/2617 E. 2021/2201 K.

Ortak:intifa hakkı · faiz başlangıç tarihi · teamül · bayilik sözleşmesi · mahsup · fesih · protokol · terkin · Alacak

İncelediğiniz kararda

Mahkemece 26.02.2015 tarih ve 2012/28 E. ve 2015/137 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki «intifa hakkı» tesis ettirme «taahhüdüne» ilişkin «protokolün» 5 ... maddesinin üçüncü fıkrasına göre, "Tarafların ihtiyarı dışında herhangi bir resmi makamın ruhsatın iptali veya ..., karar ve müdahalesi veya yasa ve «teamüllerle» kabul edilen mücbir sebeplerle, kısmen veya tamamen yakıt ikmalinin yapılamaması veya bu yerde Akpet'in esas gayesi olan akaryakıt satış ve servisi faaliyetinin gerçekleştirilememesi veya bu ... ticaretin devamına mani herhangi halin zuhur etmesi durumunda” davacı Akpet'in sözleşmeyi derhal «fesih» hakkının bulunduğu, dava konusu ihtilafta Rekabet Kurulu kararıyla ortaya çıkan ve intifa hakkı süresini azami bir süreyle sınırlandıran gelişme de, sözleşmenin bu hükmü çerçevesinde davacıya sözleşmeyi feshetme hakkı tanındığının kabulü gerektiği, davacıya 11.12.2006 tarihinden geçerli olmak üzere 15 yıl süreli intifa hakkı tanındığı, intifa hakkının normal süresi sonu olan 11.12.2021 tarihinde sona ermesi gerektiği fakat Rekabet Kurulu kararları ve mevzuatı kapsamında 18.09.2010 tarihinde sona ereceği düşünülerek 27.01.2011 tarihi itibariyle feshedildiği, ancak dava konusu ihtilaftaki «bayilik sözleşmesinin» 27.01.2006 tarihli olduğu, beş yıllık sürenin 27.01.2011 tarihinde sona ereceği, bu durumda, intifa hakkının süresinin de rekabet etmeme hükmüne yer veren bayilik sözleşmesiyle uyumlu olması gereği karşısında, intifa hakkının da bu sözleşme süresinin sonunda sona ereceğinin kabul edilmesi gerektiği, böylece esasında 2021 yılında sona ermesi planlanan intifa hakkının süresinden önce sona ermesi ve en geç 27.01.2011 tarihinde «terkin» edilmesi gerekirken, davacı tarafından intifa hakkının 10.06.2013 tarihinde terkin edildiği, buna göre 15 yıllık intifa süresi karşılığı ödenen 189.200,00 TL miktar bakımından 27.01.2011 sona erme tarihi ile 11.12.2021 intifanın bitiş tarihi de dikkate alınarak, toplam 5479 günün kullanılan 1826 ... «mahsup» edildikten sonra kalan 3653 ... için bilirkişi kurulu raporundaki hesaplama doğrultusunda (189.200/5479=) 34,53 TL üzerinden 126.144,84 TL olması gerektiği, sözleşmelerin başlangıçta geçerli olarak kurulduğu, başlangıçta geçerli olan sözlemelerde artık güncellenmiş bedele hükmedilmesinin mümkün olmadığı, davalı tarafın intifa bedelini kötü niyetli olarak elinde tuttuğunun söylenemeyeceği, ayrıca «faiz başlangıç tarihinin» de dava tarihi olması gerektiği ve davacının fazlaya ilişkin ve sair istemlerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 126.144,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

… 2021/2201 K. sayılı kararıyla davacı tarafından şerefiye bedeli adı altında davalıya yapılan ödemenin hangi hallerde geri istenebileceği hususu taraflar arasındaki «bayilik sözleşmesinin» 5 ... maddesinin üçüncü fıkrası gereğince düzenlenmiş olduğu, anılan maddeye göre geri iadenin davalının kusurundan kaynaklanan bir nedenle sözleşmenin sona ermesi halinde mümkün olduğunun hüküm altına alındığı, taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin Rekabet Kurulu kararıyla kendiliğinden sona erdiği, bu durumun «protokolün» mezkur maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı gözetilmeksizin dosya kapsamı ile bağdaşmayan gerekçeye istinaden yazılı şekilde hüküm kurulması doğ …

… e sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından şerefiye bedeli adı altında davalıya yapılan ödemenin hangi hallerde geri istenebileceği hususu taraflar arasındaki «bayilik sözleşmesinin» 5 ... maddesinin üçüncü fıkrası gereğince düzenlendiği, anılan maddeye göre iadenin davalının kusurundan kaynaklanan bir nedenle sözleşmenin sona ermesi halinde mümkün olduğu, taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin Rekabet Kurulu kararıyla kendiliğinden sona erdiği, bu durumun «protokolün» 5 ... maddesinin üçüncü fıkrası gereğince kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bu itibarla, davacı tarafın açmış olduğu davada haksız olduğu gerekçesiy …

Benzer bu kararda

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki «intifa hakkı» tesis ettirme taaahüdüne ilişkin «protokolün» 5.3. maddesine göre, "Tarafların ihtiyarı dışında herhangi bir resmi makamın ruhsatın iptali veya emir, karar ve müdahalesi veya yasa ve «teamüllerle» kabul edilen mücbir sebeplerle, kısmen veya tamamen yakıt ikmalinin yapılamaması veya bu yerde Akpet'in esas gayesi olan akaryakıt satış ve servisi faaliyetinin gerçekleştirilememesi veya bu kabil ticaretin devamına mani herhangi halin zuhur etmesi durumunda” davacı Akpet'in sözleşmeyi derhal «fesih» hakkının bulunduğu, dava konusu ihtilafta Rekabet Kurulu kararıyla ortaya çıkan ve intifa hakkı süresini azami bir süreyle sınırlandıran gelişme de, sözleşmenin bu hükmü çerçevesinde davacıya sözleşmeyi feshetme hakkı tanındığının kabulü gerektiği, davacıya 11.12.2006 tarihinden geçerli olmak üzere 15 yıl süreli intifa hakkı tanındığı, intifa hakkının normal süresi sonu olan 11.12.2021 tarihinde sona ermesi gerektiği fakat Rekabet Kurulu kararlan ve mevzuatı kapsamında 18.09.2010 tarihinde sona ereceği düşünülerek 27.01.2011 tarihi itibariyle feshedildiği, ancak dava konusu ihtilaftaki «bayilik sözleşmesinin» 27.01.2006 tarihli olduğu, beş yıllık sürenin 27.01.2011 tarihinde sona ereceği, bu durumda, intifa hakkının süresinin de rekabet etmeme hükmüne yer veren bayilik sözleşmesiyle uyumlu olması gereği karşısında, intifa hakkının da bu sözleşme süresinin sonunda sona ereceğinin kabul edilmesi gerektiği, böylece esasında 2021 yılında sona ermesi planlanan intifa hakkının süresinden önce sona ermesi ve en geç 27.01.2011 tarihinde «terkin» edilmesi gerekirken, davacı tarafından intifa hakkının 10.06.2013 tarihinde terkin edildiği, buna göre 15 yıllık intifa süresi karşılığı ödenen 189.200,00 TL miktar bakımından 27.01.2011 sona erme tarihi ile 11.12.2021 intifanın bitiş tarihi de dikkate alınarak, toplam 5479 günün kullanılan 1826 gün «mahsup» edildikten sonra kalan 3653 gün için bilirkişi kurulu raporundaki hesaplama doğrultusunda (189.200/5479=) 34,53 TL üzerinden 126.144,84 TL olması gerektiği, sözleşmelerin başlangıçta geçerli olarak kurulduğu, başlangıçta geçerli olan sözlemelerde artık güncellenmiş bedele hükmedilmesinin mümkün olmadığı, davalı tarafın intifa bedelini kötü niyetli olarak elinde tuttuğunun söylenemeyeceği, ayrıca «faiz başlangıç tarihinin» de dava tarihi olması gerektiği ve davacının fazlaya ilişkin ve sair istemlerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 126.144,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

2- Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince, davacı tarafından şerefiye bedeli adı altında davalıya yapılan ödemenin hangi hallerde geri istenebileceği hususu taraflar arasındaki «bayilik sözleşmesinin» 5.3.maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddeye göre geri iadenin davalının kusurundan kaynaklanan bir nedenle sözleşmenin sona ermesi halinde mümkün olduğu hüküm altına alınmıştır.

Bu nedenle taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin Rekabet Kurulu kararıyla kendiliğinden sona erdiği, bu durumun «protokolün» 5.3 maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı gözetilmeksizin dosya kapsamı ile bağdaşmayan gerekçeye istinaden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Denkleştirme Tazminatı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/4297 E. 2021/766 K.

Ortak:intifa hakkı · terkin

İncelediğiniz kararda

Mahkemece 26.02.2015 tarih ve 2012/28 E. ve 2015/137 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki «intifa hakkı» tesis ettirme «taahhüdüne» ilişkin «protokolün» 5 ... maddesinin üçüncü fıkrasına göre, "Tarafların ihtiyarı dışında herhangi bir resmi makamın ruhsatın iptali veya ..., karar ve müdahalesi veya yasa ve «teamüllerle» kabul edilen mücbir sebeplerle, kısmen veya tamamen yakıt ikmalinin yapılamaması veya bu yerde Akpet'in esas gayesi olan akaryakıt satış ve servisi faaliyetinin gerçekleştirilememesi veya bu ... ticaretin devamına mani herhangi halin zuhur etmesi durumunda” davacı Akpet'in sözleşmeyi derhal «fesih» hakkının bulunduğu, dava konusu ihtilafta Rekabet Kurulu kararıyla ortaya çıkan ve intifa hakkı süresini azami bir süreyle sınırlandıran gelişme de, sözleşmenin bu hükmü çerçevesinde davacıya sözleşmeyi feshetme hakkı tanındığının kabulü gerektiği, davacıya 11.12.2006 tarihinden geçerli olmak üzere 15 yıl süreli intifa hakkı tanındığı, intifa hakkının normal süresi sonu olan 11.12.2021 tarihinde sona ermesi gerektiği fakat Rekabet Kurulu kararları ve mevzuatı kapsamında 18.09.2010 tarihinde sona ereceği düşünülerek 27.01.2011 tarihi itibariyle feshedildiği, ancak dava konusu ihtilaftaki «bayilik sözleşmesinin» 27.01.2006 tarihli olduğu, beş yıllık sürenin 27.01.2011 tarihinde sona ereceği, bu durumda, intifa hakkının süresinin de rekabet etmeme hükmüne yer veren bayilik sözleşmesiyle uyumlu olması gereği karşısında, intifa hakkının da bu sözleşme süresinin sonunda sona ereceğinin kabul edilmesi gerektiği, böylece esasında 2021 yılında sona ermesi planlanan intifa hakkının süresinden önce sona ermesi ve en geç 27.01.2011 tarihinde «terkin» edilmesi gerekirken, davacı tarafından intifa hakkının 10.06.2013 tarihinde terkin edildiği, buna göre 15 yıllık intifa süresi karşılığı ödenen 189.200,00 TL miktar bakımından 27.01.2011 sona erme tarihi ile 11.12.2021 intifanın bitiş tarihi de dikkate alınarak, toplam 5479 günün kullanılan 1826 ... «mahsup» edildikten sonra kalan 3653 ... için bilirkişi kurulu raporundaki hesaplama doğrultusunda (189.200/5479=) 34,53 TL üzerinden 126.144,84 TL olması gerektiği, sözleşmelerin başlangıçta geçerli olarak kurulduğu, başlangıçta geçerli olan sözlemelerde artık güncellenmiş bedele hükmedilmesinin mümkün olmadığı, davalı tarafın intifa bedelini kötü niyetli olarak elinde tuttuğunun söylenemeyeceği, ayrıca «faiz başlangıç tarihinin» de dava tarihi olması gerektiği ve davacının fazlaya ilişkin ve sair istemlerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 126.144,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Benzer bu kararda

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, «intifa hakkının» süreden önce sona ermesi sebebiyle kullanılmayan döneme ilişkin bedelin talep edilebilmesi için intifa hakkının «terkin» edilmesinin ön koşul olduğu, tapu kayıtlarına göre halen davacı adına taşınmaz üzerinde takhidat devam ettiğinden gerekçesiyle «erken açılan» davanın «usulden reddine» dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce karar bozulmuştur.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:erken açılan dava · usulden reddi

Alacak

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/3790 E. 2023/7699 K.

Ortak:akaryakıt bayilik sözleşmesi · ariyet · vade farkı · intifa hakkı · hizmet bedeli · bayilik sözleşmesi · muacceliyet · garantörlük · Alacak

İncelediğiniz kararda

Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı bayiye ödenen tutarın bayilik «hizmet bedeli» olduğun davalı tarafça da kabul edildiğini, yatırımların asıl gayesinin sözleşmenin 15 yıl süreceği inancı ile ödendiğini, kullanılmayan süreye tekabül eden kısmın ödenmeyerek «sebepsiz zenginleşildiğini», davalının iyi niye kurallarına aykırı tutumunun korunamayacağını, «bayilik sözleşmesinin» 45 ... maddesinde taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin her ne suretle olursa olsun sona ermesi durumunda doğacak her türlü borcun «muaccel» olacağının düzenleme altına alındığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

Mahkemece 26.02.2015 tarih ve 2012/28 E. ve 2015/137 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki «intifa hakkı» tesis ettirme «taahhüdüne» ilişkin «protokolün» 5 ... maddesinin üçüncü fıkrasına göre, "Tarafların ihtiyarı dışında herhangi bir resmi makamın ruhsatın iptali veya ..., karar ve müdahalesi veya yasa ve «teamüllerle» kabul edilen mücbir sebeplerle, kısmen veya tamamen yakıt ikmalinin yapılamaması veya bu yerde Akpet'in esas gayesi olan akaryakıt satış ve servisi faaliyetinin gerçekleştirilememesi veya bu ... ticaretin devamına mani herhangi halin zuhur etmesi durumunda” davacı Akpet'in sözleşmeyi derhal «fesih» hakkının bulunduğu, dava konusu ihtilafta Rekabet Kurulu kararıyla ortaya çıkan ve intifa hakkı süresini azami bir süreyle sınırlandıran gelişme de, sözleşmenin bu hükmü çerçevesinde davacıya sözleşmeyi feshetme hakkı tanındığının kabulü gerektiği, davacıya 11.12.2006 tarihinden geçerli olmak üzere 15 yıl süreli intifa hakkı tanındığı, intifa hakkının normal süresi sonu olan 11.12.2021 tarihinde sona ermesi gerektiği fakat Rekabet Kurulu kararları ve mevzuatı kapsamında 18.09.2010 tarihinde sona ereceği düşünülerek 27.01.2011 tarihi itibariyle feshedildiği, ancak dava konusu ihtilaftaki «bayilik sözleşmesinin» 27.01.2006 tarihli olduğu, beş yıllık sürenin 27.01.2011 tarihinde sona ereceği, bu durumda, intifa hakkının süresinin de rekabet etmeme hükmüne yer veren bayilik sözleşmesiyle uyumlu olması gereği karşısında, intifa hakkının da bu sözleşme süresinin sonunda sona ereceğinin kabul edilmesi gerektiği, böylece esasında 2021 yılında sona ermesi planlanan intifa hakkının süresinden önce sona ermesi ve en geç 27.01.2011 tarihinde «terkin» edilmesi gerekirken, davacı tarafından intifa hakkının 10.06.2013 tarihinde terkin edildiği, buna göre 15 yıllık intifa süresi karşılığı ödenen 189.200,00 TL miktar bakımından 27.01.2011 sona erme tarihi ile 11.12.2021 intifanın bitiş tarihi de dikkate alınarak, toplam 5479 günün kullanılan 1826 ... «mahsup» edildikten sonra kalan 3653 ... için bilirkişi kurulu raporundaki hesaplama doğrultusunda (189.200/5479=) 34,53 TL üzerinden 126.144,84 TL olması gerektiği, sözleşmelerin başlangıçta geçerli olarak kurulduğu, başlangıçta geçerli olan sözlemelerde artık güncellenmiş bedele hükmedilmesinin mümkün olmadığı, davalı tarafın intifa bedelini kötü niyetli olarak elinde tuttuğunun söylenemeyeceği, ayrıca «faiz başlangıç tarihinin» de dava tarihi olması gerektiği ve davacının fazlaya ilişkin ve sair istemlerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 126.144,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «akaryakıt bayilik sözleşmesine» istinaden alacak istemine ilişkindir.

Benzer bu kararda

ATM'nin 2010/217 E sayılı dosyasından «sebepsiz zenginleşmeye» dayalı dava açtığını, ancak davanın açıldığı 12.03.2010 tarihinde taraflar arasındaki bayilik ve İntifa sözleşmesi devam ettiğinden dava şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle ... açılan davanın reddedildiğini, Rekabet Kurulunun, yeniden anlaşma sağlanamayan ve beş yılı dolduran tüm bayilerin intifa haklarının «terkini» konusundaki uyarısı üzerine müvekkili şirketin almış olduğu intifa haklarını olağan süresinden önce terkin etmek zorunda kaldığını, taşınmazın üzerinde ilk defa Alpet tarafından bir akaryakıt istasyonu tesis edildiğini, ancak istasyon inşaatının tamamlanması sonrasında malik ile ilgili Belediye arasında imar uyuşmazlığının çıkması nedeniyle istasyonun işletmeye açılamadığının anlaşıldığı, «intifa hakkının» terkinine imkan sağlayan vekaletnamenin de gönderildiğini, özetle dava açma şartlarının artık oluştuğunu, müvekkili şirket Alpet'in İstasyon ve davalılar lehine aşağıdaki yatırımları gerçekleştirdiğini, demirbaş yatırımı için 62.866,00 USD, inşaat işleri yatırımı için 262.020 USD, Bayilik «hizmeti bedeli» 100.000 USD olmak üzere toplam 444.886 USD yatırım gerçekleştirdiğini, ödenen bu bedellere karşılık istasyonun hiç faaliyete geçmediğini, «bayilik sözleşmesinin» sona ermiş olması nedeniyle davalıların Alpet ile akdetmiş oldukları bütün kredi, malzeme vs. hususlara müteallik sözleşmelerin de «münfesih» olduğunu, dolaysıyla davalıların bu sözleşmelerden ... borçları ile doğacak her türlü borçlarının da «muaccel» hale geldiğini, dolaysıyla davalıların Alpet'in yoksun kaldığı kâr da «dahil» olmak üzere Alpet'in tüm zararlarını tazmin etmekle yükümlü olduklarını, davalı bayi ve istasyon lehine 21.08.2007 - 03.01.2008 tarihleri arasında, toplamda 15 yıllık intifa hakkı süresince 21.600 m3 ... ürünü Alpet'ten alarak müşterilerine satacağı inancı ile 149.300,41 TL bayilik hizmeti (Bunun 36.539,02 TL'si nakit, 112.761,39 TL'lik kısmı davalılara ait diğer istasyonlarda satılmak üzere ürün olarak) ve 389.222,97 TL inşaat işleri bedeli (SEPA firmasına ödeme) ödenmek suretiyle yatırım yapıldığını, «ariyet» verilen demirbaş yatırımı hariç olmak üzere, toplam yatırımın 538.523,38 TL anapara olduğunu, buna ödenme tarihleri olan 21.03.2007 - 03.01.2006 tarihlerinden itibaren faiz yürütülerek anapara+«vade farkı»+%16KDV=1.173.324,66 TL'yi talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu ileri sürerek 1.173.324,56 TL alacağın, dava tarihinden itibaren ana para olan 538.523,38 TL'ye yürütülecek «avans faizi» ile birlikte, davalı «kefil» ... ...'den ise 1.000.000 TL'lik «kefaleti» ile sınırlı olmak üzere, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece, her ne kadar intifanın «terkin» edilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de davanın açıldığı tarihte taraflar arasında devam eden bir sözleşmenin bulunmadığını, ticari ilişkinin sona erdiğini ve tarafların ortak iradelerinin intifanın sona ermesine yönelik olduğunu, davalıların müvekkiline keşide ettiği 23.02.2012 tarihli «ihtarnameyle», taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin sona erdiğinini bildirdiğini, keza davalılarca gönderilen 09.03.2012 tarihli ihtarnameyle de intifanın kaldırılmasını talep ettiklerini, bunun üzerine müvekkili tarafından intifanın terkinine ilişkin vekaletnamenin davalılara gönderildiğini, ancak davalı yanın sırf intifa terkinindeki «harç» ve «masrafları» ödememek için «kötüniyetli» olarak intifayı terkin ettirmediğini, davalı yanın davacı şirket ile arasındaki ilişkiyi sonlandırmasından sonra başka bir «dağıtım» şirketinin bayiliğini de yaptığını, davanın konusunun, ödenen intifa bedelinin iadesine ilişkin olmadığını, davada davalı şirkete verilen bayilik «hizmet bedelinin» ve inşaat işleri bedelinin intifanın kullanılamayan süreye isabet eden kısmının iadesinin talep edildiğini, intifanın 05.03.2012 tarihinde sona erdiği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığına göre, esasen intifanın olağan bitiş süresine kadar bayilik yapılacağı inancı ile yapılan yatırımların kalan süre bakımından iadesine karar verilmesi gerektiğinin ortada olduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasındaki «dikey anlaşmanın» öngörülen zamandan önce 2002/2 sayılı tebliğ ile öngörülen «muafiyetin» dışında kalarak sonlandığını, bu nedenle davalının gerçekleşmeyen anlaşma sürelerine ilişkin olmak üzere peşinen sağladığı kazanımları (bayilik hizmet bedeli ve yatırım bedeli) ve bu kazanımların semerelerini faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödeme yükümlülüğünün olduğunu, çünkü taraflar arasındaki intifa/bayilik dikey ilişkisinin Rekabet Kurulunun kararı sonrasında «yenilenemediğinden», öngörülen süreden önce sona erdiğini, müvekkili şirket lehine tesis olunan ve normal şartlarda 07.03.2022 tarihinde sona erecek olan «intifa hakkının», fiilen ve hukuken kullanılamaz hale geldiğini, 15 yıllık intifa süresi dikkate alınmak sureti ile davalı bayiye yapılan yatırımın, (gerek bayilik hizmet bedeli gerekse inşaat yatırım bedeli açısından) intifa süresinin kullanılamayan süreye isabet eden kısmına denk gelen tutarın, «denkleştirici adalet ilkesi» gereğince güncellenmiş değerine göre hesaplanma yapılması gerektiğinin de açık olduğunu, 03.01.2007 tarihinde bayilik «protokolünü» imzalayan bayinin protokolün 3.1.4 hükmü uyarınca “en geç 90 günlük süre içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatını ve kendisi adına düzenlenecek olan bayilik lisansını temin ederek davacı müvekkilimize «ibraz» etmeyi” kabul ve «taahhüt» ettiğni, müvekkili tarafından kendisine bu konuda 90 günlük bir süre tanındığını, bununla birlikte taraflar arasında 09.03.2007 tarihinde bir «akaryakıt bayilik sözleşmesi» akdedilmiş olup sözleşmenin 8. maddesinde davalı tarafından “imza tarihinden itibaren 30 ... içerisinde bayilik faaliyetine başlanacağı ve akaryakıt ürünleri alınıp satılacağı “ hususunun kabul ve taahhüt edildiğini, davalının bu taahhütlerini yerine getireceği inancıyla davacı müvekkili tarafından davalı lehine yatırım yapıldığını, ancak davalı yanın istayonda faaliyete başlamadığını, istasyonun hiç faaliyete geçmediğini, ne bayilik protokolünde ne de bayilik sözleşmesinde imkânsızlık ya da «mücbir sebep» hallerine yer verildiğini, bu sebeple imkânsızlık halinde dahi davalının, müvekkilinden her ne ... altında olursa olsun (bayilik hizmet bedeli, yatırım bedeli, inşaat gideri..vs) aldığını «sebepsiz zenginleşme» hükümleri kapsamında iade mecburiyeti olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

A.Ş.'nin de kendi mülkiyetinde olan taşınmaz üzerinde Alpet lehine 15 yıl süreli «intifa hakkı» kuracağını, «protokol» gereği Alpet'in toplam 444.886,00 USD yatırım gerçekleştirdiğini, taşınmaz üzerinde 07.03.2007 tarihinden itibaren 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiğini, protokolün 3.1.4. maddesinde bayinin en geç 90 ... içerisinde petrol mevzuatına uygun bir istasyon kurmakla ve istasyon ile bayi adına düzenlenmiş Gayri Sihhi Müessese açma ruhsatını ve bayilik lisansını Alpet'e «ibraz» etmekle yükümlü olduğunu, ayrıca Akaryakıt Sözleşmesinin 5. maddesine göre Bayi'nin, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren en geç 30 ... içersinde petrol ürünü satın almak ve bayilik faaliyetine başlamak zorunda olduğunu, oysa davalıların 444.886,00 USD yatırım «masraflarına» karşılık istasyonu hiç faaliyete geçiremediklerini, davalılardan ... ...A.Ş. ile ...'ün protokolü ve «bayilik sözleşmesini» «garantör» sıfatıyla imzaladıklarını, davalı ... ...'in ise garantör ... ile birlikte 600.000,00 TL'ye kadar «müşterek borçlu müteselsil kefil» sıfatıyla «kefaletname» verdiklerini, Rekabet Kurulu'nun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 5. maddesine dayanarak 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Te …

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:denkleştirici adalet ilkesi · dikey anlaşma · ifa imkansızlığı · mücbir sebep · münfesihlik · sözleşmenin iptali · müşterek borçlu müteselsil kefil · muafiyet

Benzer bu kararda

İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece, her ne kadar intifanın «terkin» edilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de davanın açıldığı tarihte taraflar arasında devam eden bir sözleşmenin bulunmadığını, ticari ilişkinin sona erdiğini ve tarafların ortak iradelerinin intifanın sona ermesine yönelik olduğunu, davalıların müvekkiline keşide ettiği 23.02.2012 tarihli «ihtarnameyle», taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin sona erdiğinini bildirdiğini, keza davalılarca gönderilen 09.03.2012 tarihli ihtarnameyle de intifanın kaldırılmasını talep ettiklerini, bunun üzerine müvekkili tarafından intifanın terkinine ilişkin vekaletnamenin davalılara gönderildiğini, ancak davalı yanın sırf intifa terkinindeki «harç» ve «masrafları» ödememek için «kötüniyetli» olarak intifayı terkin ettirmediğini, davalı yanın davacı şirket ile arasındaki ilişkiyi sonlandırmasından sonra başka bir «dağıtım» şirketinin bayiliğini de yaptığını, davanın konusunun, ödenen intifa bedelinin iadesine ilişkin olmadığını, davada davalı şirkete verilen bayilik «hizmet bedelinin» ve inşaat işleri bedelinin intifanın kullanılamayan süreye isabet eden kısmının iadesinin talep edildiğini, intifanın 05.03.2012 tarihinde sona erdiği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığına göre, esasen intifanın olağan bitiş süresine kadar bayilik yapılacağı inancı ile yapılan yatırımların kalan süre bakımından iadesine karar verilmesi gerektiğinin ortada olduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasındaki «dikey anlaşmanın» öngörülen zamandan önce 2002/2 sayılı tebliğ ile öngörülen «muafiyetin» dışında kalarak sonlandığını, bu nedenle davalının gerçekleşmeyen anlaşma sürelerine ilişkin olmak üzere peşinen sağladığı kazanımları (bayilik hizmet bedeli ve yatırım bedeli) ve bu kazanımların semerelerini faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödeme yükümlülüğünün olduğunu, çünkü taraflar arasındaki intifa/bayilik dikey ilişkisinin Rekabet Kurulunun kararı sonrasında «yenilenemediğinden», öngörülen süreden önce sona erdiğini, müvekkili şirket lehine tesis olunan ve normal şartlarda 07.03.2022 tarihinde sona erecek olan «intifa hakkının», fiilen ve hukuken kullanılamaz hale geldiğini, 15 yıllık intifa süresi dikkate alınmak sureti ile davalı bayiye yapılan yatırımın, (gerek bayilik hizmet bedeli gerekse inşaat yatırım bedeli açısından) intifa süresinin kullanılamayan süreye isabet eden kısmına denk gelen tutarın, «denkleştirici adalet ilkesi» gereğince güncellenmiş değerine göre hesaplanma yapılması gerektiğinin de açık olduğunu, 03.01.2007 tarihinde bayilik «protokolünü» imzalayan bayinin protokolün 3.1.4 hükmü uyarınca “en geç 90 günlük süre içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatını ve kendisi adına düzenlenecek olan bayilik lisansını temin ederek davacı müvekkilimize «ibraz» etmeyi” kabul ve «taahhüt» ettiğni, müvekkili tarafından kendisine bu konuda 90 günlük bir süre tanındığını, bununla birlikte taraflar arasında 09.03.2007 tarihinde bir «akaryakıt bayilik sözleşmesi» akdedilmiş olup sözleşmenin 8. maddesinde davalı tarafından “imza tarihinden itibaren 30 ... içerisinde bayilik faaliyetine başlanacağı ve akaryakıt ürünleri alınıp satılacağı “ hususunun kabul ve taahhüt edildiğini, davalının bu taahhütlerini yerine getireceği inancıyla davacı müvekkili tarafından davalı lehine yatırım yapıldığını, ancak davalı yanın istayonda faaliyete başlamadığını, istasyonun hiç faaliyete geçmediğini, ne bayilik protokolünde ne de bayilik sözleşmesinde imkânsızlık ya da «mücbir sebep» hallerine yer verildiğini, bu sebeple imkânsızlık halinde dahi davalının, müvekkilinden her ne ... altında olursa olsun (bayilik hizmet bedeli, yatırım bedeli, inşaat gideri..vs) aldığını «sebepsiz zenginleşme» hükümleri kapsamında iade mecburiyeti olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Şti., ......A.Ş. ve ... vekili cevap dilekçesinde; talebin «zamanaşımına» uğradığını, «tacir» olan davacı taraf ile akdedilen 08.03.2007 tarihli «bayilik sözleşmesi» ve ek «protokollerin» bu dava kapsamında 2012 yılından sonra «geçersiz» olacağından bahisle dava konusu edilmesinin «hakkın kötüye kullanılmasının» en açık delili olduğunu, davacı tarafın «maddi tazminat» taleplerinden 149.300,41 TL bayilik «hizmeti bedelinin» 36.539,02 TL'nin müvekkiline nakit olarak ödendiğini, 112.761,39 TL'lik ürün verildiği iddiasını kabul etmediklerini, istasyonun inşaat işleri için SEPA firmasına yapıldığı iddia edilen 369.222,97 TL ödemenin müvekkiline ait taşınmaz üzerine yapıldığına dair hiçbir belgenin dosyaya sunulmadığını, kaldı ki taşınmaz üzerindeki istasyon binasının müvekkili şirket tarafından yapıldığını, intifanın süresinden önce terkinine imkan sağlayan vekaletnamenin müvekkili şirketlere ulaşmadığını, kaldı ki tapu kaydında halen davacı lehine «ipotek» ve intifa «kaydının» yer aldığını, müvekkili şirketin değişen imar uygulaması nedeniyle ruhsat alamadığını, «ifa imkansızlığı» bulunduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının KDV talep edemeyeceğini, davacının 15.000,00 TL intifa bedelini ödemediği gibi sözleşmenin beş yıl sonrasında devamı için resmi veya şifahi olacak görüşmediğini, bir an evvel «sözleşmeyi iptal» ederek bu davayı açtığını savunarak davanın reddini istemiştir.

A.Ş.'nin de kendi mülkiyetinde olan taşınmaz üzerinde Alpet lehine 15 yıl süreli «intifa hakkı» kuracağını, «protokol» gereği Alpet'in toplam 444.886,00 USD yatırım gerçekleştirdiğini, taşınmaz üzerinde 07.03.2007 tarihinden itibaren 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiğini, protokolün 3.1.4. maddesinde bayinin en geç 90 ... içerisinde petrol mevzuatına uygun bir istasyon kurmakla ve istasyon ile bayi adına düzenlenmiş Gayri Sihhi Müessese açma ruhsatını ve bayilik lisansını Alpet'e «ibraz» etmekle yükümlü olduğunu, ayrıca Akaryakıt Sözleşmesinin 5. maddesine göre Bayi'nin, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren en geç 30 ... içersinde petrol ürünü satın almak ve bayilik faaliyetine başlamak zorunda olduğunu, oysa davalıların 444.886,00 USD yatırım «masraflarına» karşılık istasyonu hiç faaliyete geçiremediklerini, davalılardan ... ...A.Ş. ile ...'ün protokolü ve «bayilik sözleşmesini» «garantör» sıfatıyla imzaladıklarını, davalı ... ...'in ise garantör ... ile birlikte 600.000,00 TL'ye kadar «müşterek borçlu müteselsil kefil» sıfatıyla «kefaletname» verdiklerini, Rekabet Kurulu'nun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 5. maddesine dayanarak 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Te …

ATM'nin 2010/217 E sayılı dosyasından «sebepsiz zenginleşmeye» dayalı dava açtığını, ancak davanın açıldığı 12.03.2010 tarihinde taraflar arasındaki bayilik ve İntifa sözleşmesi devam ettiğinden dava şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle ... açılan davanın reddedildiğini, Rekabet Kurulunun, yeniden anlaşma sağlanamayan ve beş yılı dolduran tüm bayilerin intifa haklarının «terkini» konusundaki uyarısı üzerine müvekkili şirketin almış olduğu intifa haklarını olağan süresinden önce terkin etmek zorunda kaldığını, taşınmazın üzerinde ilk defa Alpet tarafından bir akaryakıt istasyonu tesis edildiğini, ancak istasyon inşaatının tamamlanması sonrasında malik ile ilgili Belediye arasında imar uyuşmazlığının çıkması nedeniyle istasyonun işletmeye açılamadığının anlaşıldığı, «intifa hakkının» terkinine imkan sağlayan vekaletnamenin de gönderildiğini, özetle dava açma şartlarının artık oluştuğunu, müvekkili şirket Alpet'in İstasyon ve davalılar lehine aşağıdaki yatırımları gerçekleştirdiğini, demirbaş yatırımı için 62.866,00 USD, inşaat işleri yatırımı için 262.020 USD, Bayilik «hizmeti bedeli» 100.000 USD olmak üzere toplam 444.886 USD yatırım gerçekleştirdiğini, ödenen bu bedellere karşılık istasyonun hiç faaliyete geçmediğini, «bayilik sözleşmesinin» sona ermiş olması nedeniyle davalıların Alpet ile akdetmiş oldukları bütün kredi, malzeme vs. hususlara müteallik sözleşmelerin de «münfesih» olduğunu, dolaysıyla davalıların bu sözleşmelerden ... borçları ile doğacak her türlü borçlarının da «muaccel» hale geldiğini, dolaysıyla davalıların Alpet'in yoksun kaldığı kâr da «dahil» olmak üzere Alpet'in tüm zararlarını tazmin etmekle yükümlü olduklarını, davalı bayi ve istasyon lehine 21.08.2007 - 03.01.2008 tarihleri arasında, toplamda 15 yıllık intifa hakkı süresince 21.600 m3 ... ürünü Alpet'ten alarak müşterilerine satacağı inancı ile 149.300,41 TL bayilik hizmeti (Bunun 36.539,02 TL'si nakit, 112.761,39 TL'lik kısmı davalılara ait diğer istasyonlarda satılmak üzere ürün olarak) ve 389.222,97 TL inşaat işleri bedeli (SEPA firmasına ödeme) ödenmek suretiyle yatırım yapıldığını, «ariyet» verilen demirbaş yatırımı hariç olmak üzere, toplam yatırımın 538.523,38 TL anapara olduğunu, buna ödenme tarihleri olan 21.03.2007 - 03.01.2006 tarihlerinden itibaren faiz yürütülerek anapara+«vade farkı»+%16KDV=1.173.324,66 TL'yi talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu ileri sürerek 1.173.324,56 TL alacağın, dava tarihinden itibaren ana para olan 538.523,38 TL'ye yürütülecek «avans faizi» ile birlikte, davalı «kefil» ... ...'den ise 1.000.000 TL'lik «kefaleti» ile sınırlı olmak üzere, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

İNCELENEN KARARIN

HÜKÜM

I. DAVA

II. CEVAP

IV. TEMYİZ

V. KARAR