Taşıyanın liman değişikliğinden kaynaklanan ek masraflardan sorumluluğu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/261 E. 2022/1028 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan Masraf Alacağı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Taşıma
Gerekçe özeti
Bir tarafın konşimentoda taşıyanın acentesi olarak görünmesi, taşıma sürecine ilişkin e-posta yazışmalarında liman değişikliği ve buna bağlı masrafları bizzat üstlendiğini beyan etmesi ve konşimento üzerindeki tahliye limanı değişikliğini kendi imzasıyla onaylaması halinde, o tarafın davacıya karşı taşımayı bizzat üstlenen taşıyan sıfatıyla hareket ettiği kabul edilir ve doğrudan husumet yöneltilebilir. Sözleşmede kararlaştırılan tahliye limanından farklı bir limana yapılan tahliye nedeniyle ortaya çıkan ilave ardiye ve nakliye masraflarından, bu değişikliğe karşı taraf onayının bulunmaması ve masrafları ödemeyi bizzat taahhüt etmiş olması halinde taşıyan sorumludur. Fatura bedelinin karşı tarafın ticari defterlerine kaydedilmiş olması ve iade faturasının kanuni itiraz süresi geçtikten sonra düzenlenmesi, alacağın miktar itibariyle ispatı yönünden yeterli kabul edilir.
Ele alınan sorunlar
Davalının taşıyan mı yoksa acente mi olduğu ve husumet ehliyeti → ret
İddia: Davalı vekili, müvekkilinin taşıyan olmayıp taşıyanın acentesi olduğunu, acenteye doğrudan dava ve takip yöneltilemeyeceğini, konşimentoda da acente sıfatıyla imza attığını, ordino belgesinde de acente olarak yazıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: HMK 199 uyarınca uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli elektronik ortamdaki veriler de belge niteliğindedir. Taraflarca ibraz edilen ve içeriği inkar edilmeyen e-posta yazışmalarında davalının davacıdan Kumport limanı için tescil bildirimi talep ettiği, yükün Kumport limanında tahliye olacak şekilde yüklendiğini bildirdiği, sonrasında yükün Evyap limanına aktarılacağını ve liman ardiye/nakliye masraflarının kendilerine ait olacağını beyan ettiği anlaşılmaktadır. Konşimento nüshasında tahliye limanı olarak Evyap yazılı iken Kumport olarak değiştirildiği ve bu değişikliğin davalı tarafından imzalandığı görülmektedir. Ordino belgesinde davalı acente olarak yazılı ise de, e-posta yazışmalarında davalının taşıyanın acentesi olarak hareket ettiğine ilişkin bir bilgiye yer verilmemesi bir yana, liman ardiye ve nakliye ücretlerine ilişkin bizzat ödeme taahhüdünde bulunması ve konşimentodaki tahliye yeri değişikliğini imzasıyla onaylaması dikkate alındığında, davalının davacıya karşı taşımayı üstlendiğinin ve davalıya doğrudan dava açılabileceğinin kabulünde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Liman değişikliğinden kaynaklanan ardiye ve nakliye masraflarından davalının sorumluluğu → ret
İddia: Davalı vekili, nakliye ve ardiye masraflarının sorumlusunun boşaltma limanını değiştirme talebinde bulunan dava dışı yükleten Trident ya da onun Dubai acentesi olduğunu, taşınan yükün ziyaı veya gecikmesi söz konusu olmadığından TTK 1178'in uygulanamayacağını, talimat nedeniyle yaptığı işlemden sorumlu tutulamayacağını, ayrıca davacının liman değişikliğini bilip onayladığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 1178 uyarınca taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında eşyanın taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür; TTK 1166/1 uyarınca kaptan eşyayı boşaltmak için gemiyi sözleşmede kararlaştırılan yere demirletmek zorundadır. Davacı ile davalı arasında yükün Evyap Limanında tahliye edileceği kararlaştırılmış olup konşimentonun ilk şeklinde de bu limanın yazılı olduğu, davacının aralarındaki anlaşma uyarınca yükün bu limanda tahliyesini istemekte haklı olduğu tespit edilmiştir. Davalı, liman değişikliğinin dava dışı yükleten Trident'in talimatı ile gerçekleştiğini ileri sürüp bu firmadan gelen yazışmaları sunmuş ise de, 13/02/2017 tarihli e-postada davacının tesellümün sağlanması için ödemeyi mecburiyet altında kabul ettiği, taraflar arasındaki yazışmalarda bu değişikliğe davacı tarafından onay verildiğine ilişkin bir beyan bulunmadığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki, 09/02/2017 tarihli davacıya gönderilen e-postada davalı, Evyap limanına aktarma, depoya kadar teslim ve liman ardiye/nakliye masraflarını ödemeyi bizzat kabul etmiştir. Bu nedenle, yükün tahliyesinin kararlaştırılan limandan farklı bir limana yapılmasından doğan ilave masraflardan davalının davacıya karşı sorumlu olduğu kabul edilmelidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Alacak miktarının ispatı (fatura ve defter kayıtları) → ret
Gerekçe: Tahliyenin farklı limana yapılması nedeniyle oluşacak zarara ilişkin bilirkişilerce ayrıca bir inceleme yaptırılmamış ise de, davacı tarafından 09/05/2017 tarihli 8.867,87-TL bedelli iç nakliye/ardiye bedeli açıklamalı olarak düzenlenen faturanın aynı tarihte davalının defterlerine kaydedildiği, iade faturasının ise 8 günlük itiraz süresi geçtikten sonra 07/06/2017 tarihinde düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece 8.867,87-TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Konşimentoda acente sıfatıyla imza bulunmasına rağmen, tarafın e-posta yazışmalarıyla liman değişikliği ve buna bağlı masrafları bizzat üstlendiğini beyan etmesinin ve konşimento değişikliğini imzalamasının, o tarafın taşıyan sıfatıyla sorumlu tutulmasına ve doğrudan husumet yöneltilebilmesine yeterli görülmesi yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- husumet (pasif husumet ehliyeti)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıma sözleşmesi↗ acente↗ taşıyan sıfatı↗ husumet↗ konşimento↗ tahliye limanı değişikliği↗ elektronik belge/e-posta ile ispat↗ ticari defter kaydı↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/261
KARAR NO 2022/1028
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEME İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 14/10/2021
NUMARASI 2017/324 Esas 2021/407 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/07/2022
Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin, müşterisi ... Tic. A.Ş. firmasına ait 6 konteyner kablo yükünün ... A.Ş. firması tarafından taşınması konusunda ... şirketi ile anlaşıldığını, .... A.Ş.nin işbu taşıma açısından 18.01.2017 tarih, ... Booking No., ... Bill Of Lading No.lu "Copy" konşimentoyu düzenlediğini, ilgili taşıma esnasında davalı şirketin tamamen kendi kusurundan kaynaklanan sebeplerden ötürü yükü kararlaştırılan ve konşimentoda yer alan Evyap Limanı yerine Kumport Limanına indirdiğini, müvekkilin müşterisi ile müvekkili şirket arasında kurulan taşıma sözleşmesi gereğince dava dışı ... A.Ş. tarafından ödenen "ardiye ve iç nakliye bedeli"nin 23.03.2017 tarihli 5.5540,27-TL ve 2.280-TL bedelli faturalarla müvekkiline yansıtıldığını, müvekkil şirketin, dava dışı ...
A.Ş. ile arasındaki cari hesaptan ilgili bedelin düşülmek sureti ile ödemeyi gerçekleştirdiğini, müvekkil şirketin ödemek zorunda kaldığı toplam 8.867,87-TL için bu miktarda fatura düzenleyerek davalıya gönderdiğini, davalı tarafça faturaya süresi içerisinde itiraz edilmediği gibi müvekkili şirkete fatura bedelinin de ödenmediğini, müvekkili tarafından davalı hakkında İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe haksız olarak itiraz edildiğini belirterek davalının itirazının iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; müvekkil şirketin uyuşmazlığa konu ticari ilişkide taraf olmadığını, taşıma senedinde taşıyanın ... Ltd. Firması olduğunu, konşimentoyu .... Dubai firmasının düzenlediğini, gönderilenin ise davacı olduğunu, konşimento tahtında davacının muhataplarının konşimentoyu düzenleyen ... ya da yükleyici ... olduğunu, bu nedenle müvekkili hakkındaki icra takibinin haksız olarak başlatıldığını, davacı haksız icra takibini ve huzurdaki itirazın iptali davasını Canovate ile aralarında akdedildiğini iddia ettiği bir taşıma sözleşmesi ile temellendirmek istediğini, müvekkilinin taraf olmadığı bu taşıma sözleşmesinin dava dosyasına sunulmadığını, sunulsa bile bu sözleşmenin müvekkil şirket yönünden borçlandırıcı hiçbir hükmü bulunmadığını belirterek dava şartları noksanlığı, ilk itiraz, husumet itirazları dikkate alınarak davanın usulden reddine,aksi halde davacının zararını ispatlayamaması ve olası zarardan müvekkili şirketin hukuken sorumlu olmaması nedeniyle davanın reddine, davacının kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, taraflar arasındaki alt navlun sözleşmesi tahtında davacının taşıtan ve mezkur konişmento uyarınca gönderilen sıfatıyla aktif husumet, davalının taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, ... Bili Of Lading no.lu konişmento tahtında boşaltma limanının Evyap olarak belirlendiği, ancak sonradan dava dışı yükletenin talimatı ile davalı şirket tarafından konişmento üzerinde değişiklik yapılarak "..." olarak belirlendiği, bu değişikliğe ilişkin davacı şirketin onayı alınmadığı, liman değişikliği nedeniyle ortaya çıkan ardiye ve nakliye masraflarının davalı şirket tarafından karşılanacağının taahhüt edildiği, davacı şirketin, dava dışı akidi ....A.Ş.'ye bu bedelin ödendiği, ödenen bedeli aralarındaki alt navlun sözleşmesi tahtında davalı şirketten talep edebileceği, ancak takip öncesi ihtarname ile davalıyı temerrüde düşürmediği, işlemiş faiz isteminin yerinde olmadığı, alacağın likit olduğu gerekçesiyle davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 8.867,87-TL'ye takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle devamına, fazla istemin reddine, asıl alacağın %20'si oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili ; müvekkili şirketin taşıyan değil taşıyanın acentesi olduğunu,acente olan müvekkiline doğrudan dava ve takip yöneltilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin işlemleri ... nam ve hesabına yaptığının açık olduğunu, müvekkilinin konşimentoda da acente sıfatıyla imzasının bulunduğunu, müvekkilinin tarafı olmadığı bir uyuşmazlığın tarafı konumuna getirilmeye çalışıldığını, ayrıca ... gelen ordino belgesinde de müvekkilinin acente olarak yazılı olduğunu, diğer taraftan, nakliye ve ardiye masraflarının sorumlusunun boşaltma limanını değiştirme talebinde bulunan dava dışı yükleten ... ya da ... Dubai acentesi Cosraco olduğunu, taşınan yükün, ziyaı ve gecikmesi söz konusu olmadığından TTK nın 1178.madde hükmünün uygulanamayacağını, taşıtan tarafından gönderilen 31/01/2017 tarihli e-posta yazışmasından da anlaşılacağı üzere müvekkilinin talimat nedeniyle yaptığı işlemden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, ayrıca davacı şirket yetkilisinin 13/02/2017 tarihli e-postada müvekkili şirketten açıkça değişikliği talep ettiğini, Liman değişikliğinden davacının haberinin olmadığı ve onayı alınmadığı iddiasının gerçek dışı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı, müşterisine ait emtiayı forwarder sıfatıyla davalıya taşıttığını, yükün boşaltmanın yapılacağı Evyap limanı yerine Kumport Limanına boşaltılması nedeniyle dava dışı taşıtan tarafından ardiye ve iç nakliye bedeli olarak kendisinden tahsil edilen 8.967,36-TL'nin davalıdan tahsilini talep etmektedir.Davalı ise müvekkilinin taşıyan ... Ltd.nin acentesi olduğunu, taşıyan sıfatı bulunmadığını, müvekkiline doğrudan dava açılamayacağını ileri sürmüştür. HMK'nın 199. Maddesinde uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli elektronik ortamdaki veriler de belge nitelinde kabul edilmiştir. Somut olayda taraflarca ibraz edilen ve içeriği inkar edilmeyen e-posta yazışmalarında; davalının davacıdan Kumport limanı için tescil bildirimi talep ettiği, davacının ise yükün Evyap limanında boşaltılmasını talep ettiği, davalı tarafından gönderilen e-postada ise yükün Kumport limanında tahliye olacak şekilde yüklendiğini, bu nedenle Evyap limanına tahliye edemeyeceklerini bildirdiği, 09/02/2017 tarihli e-postalarda ise davalı yükün Kumport limanından Evyap limanına aktarılacağını,Liman ardiye ve nakliye masraflarının kendilerine ait olacağını beyan etmiştir.
Diğer taraftan taşımaya ilişkin Ambarlı Gümrük Müdürlüğü tarafından gönderilen konşimento nüshasında konşimentonun ... Ltd tarafından düzenlendiği, tahliye limanı olarak ise Evyap limanı yazılı iken Kumport limanı olarak değiştirildiği ve konşimentodaki değişikliklerin davalı tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı tarafça, müvekkilinin taşıyanın acentesi olduğu ve taşıyan sıfatının bulunmadığı ileri sürülmekte ve ordino belgesinde davalı acente olarak yazılı ise de e-posta yazışmalarında davalının taşıyanın acentesi olarak hareket ettiğine ilişkin bir bilgiye yer verilmemesi bir yana liman ardiye ve nakliye ücretlerine ilişkin bizzat ödeme taahhüdünde bulunduğu ve konşimentodaki tahliye yeri ile ilgili değişiklikleri imzası ile onayladığı dikkate alındığında davalının davacıya karşı taşımayı üstlendiğinin ve davalıya doğrudan dava açılabileceğinin kabulünde isabetsizlik görülmemiştir.TTK'nın 1178.
Maddesi "(1) Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür." hükmünü haizdir.TTK'nın 1166/1. Maddesinde kaptanın, eşyayı boşaltmak için gemiyi sözleşmede kararlaştırılan yere demirleyeceği düzenlenmiştir.Somut olayda, davacı ile davalı arasında yükün Evyap Limanında tahliye edileceği kararlaştırılmış olup, konşimentoda da ilk şekli ile yükün Evyap Limanında tahliye edileceği yazılıdır. Bu durumda davacının aralarındaki anlaşma uyarınca yükün Evyap limanında tahliyesini istemekte haklıdır. Her ne kadar davalı tarafından liman değişikliğinin yükletenin talimatı gerçekleştiğini ileri sürmüş ve bu konuda dava dışı yükleten "Trident" firmasından gelen yazışmaları dosyaya sunmuş ise de, 13/02/2017 tarihli e-postada davacının tesellümün sağlanması için ödemeyi mecburiyet altında kabul ettiği, taraflar arasındaki e-posta yazışmalarında bu değişikliğe davacı tarafından onay verildiğine ilişkin beyan bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Kaldı ki davacı ile davalı arasında e-posta yazışmalarında boşaltma limanı değişikliği nedeniyle 09.02.2017 tarihli davacıya gönderilen e-postada davalı Evyap limanına aktarma, depoya kadar teslim ve liman ardiye, nakliye masraflarını ödemeyi kabul etmiştir. Bu nedenle yükün tahliyesinin kararlaştırılan limandan farklı bir limana yapılmasından doğan ilave masraflardan davalının davacıya karşı sorumlu olduğunu kabul etmek gerekir. Dava dışı taşıtan ...A.Ş. tarafından "varış limanı hatalı bildirim yansıtma" açıklamalı 23/03/2017 tarihli 5.540,27-TL bedelli, "fiyat farkı" açıklamalı 23/03/2017 tarihli 3.327,60-TL bedelli olarak düzenlenen fatura bedellerinin davacı tarafından cari hesaptan mahsubunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
Tahliyenin farklı limana yapılması nedeniyle oluşacak zarara ilişkin bilirkişilere ayrıca bir inceleme yaptırılmamış ise de davacı tarafından 09/05/2017 tarihli 8.867,87-TL bedelli iç nakliye/ardiye bedeli açıklamalı olarak düzenlenen fatura aynı tarihte davalının defterlerine kaydedilmiş, iade faturası 8 günlük itiraz süresi geçtikten sonra 07/06/2017 tarihinde düzenlenmiştir. Bu durumda mahkemece 8.867,87-TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlere; mahkemece davanın 8.867,87-TL yönünden kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE Alınması gereken 605,76-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 152,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 453,06-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/07/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/98752 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi