Taşıma sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkta görev - mutlak ticari dava
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/98 E. 2025/104 K. · · İlk derece: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali
Gerekçe özeti
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan bir borç ilişkisine dayalı uyuşmazlıklarda, TTK 850/3 uyarınca taşıma işleri ticari işletme faaliyeti sayıldığından ve davalının mesleki faaliyeti kapsamında hareket ettiği, tüketici sıfatının bulunmadığı hâllerde, dava mutlak ticari dava niteliğindedir; davalının tacir sıfatının bulunmaması, mutlak ticari davanın niteliğini değiştirmez ve görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
Ele alınan sorunlar
Taşıma sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasında görevli mahkeme → kabul
İddia: Davacı vekili, davalının cevap dilekçesinde taraflar arasında hizmet akdi bulunduğunu ve akdin konusunun taşıma hizmeti olduğunu kabul ettiğini, müvekkilinin hizmet edimini ticari faaliyet kapsamında ifa ettiğini, taşıma işlerinin TTK 850 vd. maddelerinde düzenlendiğini ve TTK 850/3 uyarınca taşıma işlerinin ticari işletme faaliyeti olduğunu, sözleşmesel ilişkinin mutlak ticari dava niteliğinde bulunduğunu belirterek kararın kaldırılıp Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: Ticari davalar mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın mutlak olarak ticari dava sayılır; nispi ticari davalar ise TTK 19(1) gereği her iki taraf için ticari sayılan hususlardan doğan davalardır. TTK 5 uyarınca, dava değerine bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir ve asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir. TTK 850/3 hükmü uyarınca taşıma işleri ticari işletme faaliyetidir. Taraflar arasında taşıma ilişkisi bulunduğu, taşıma sözleşmesinin TTK'da düzenlendiği, davalının mesleki faaliyeti kapsamında hareket ettiği ve tüketici sıfatının bulunmadığı gözetildiğinde, taşıma ilişkisinden kaynaklanan borcun tahsili için başlatılan icra takibinden doğan uyuşmazlık ticari dava niteliğindedir. Bu durumda dava mutlak ticari dava niteliğinde olup, davalının tacir olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların TTK 850/3 uyarınca mutlak ticari dava sayılacağı ve görevli mahkemenin davalının tacir sıfatına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi olduğu yönündeki tespit, benzer taşıma ilişkilerinden doğan görev uyuşmazlıklarında yol gösterici niteliktedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan, davalının mesleki faaliyeti kapsamında hareket ettiği ve tüketici sıfatının bulunmadığı uyuşmazlıklarda, TTK 850/3 uyarınca taşıma işleri ticari işletme faaliyeti sayıldığından bu tür davalar mutlak ticari dava niteliğinde olup görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; davalının tacir olmaması bu sonucu değiştirmez.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
mutlak ticari dava↗ nispi ticari dava↗ görev↗ taşıma sözleşmesi↗ itirazın iptali↗ tacir sıfatı↗ tüketici sıfatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/98
KARAR NO 2025/104
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 20/12/2024
NUMARASI 2024/660 Esas 2024/912 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
Görevsizliğe ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili şirketin, uluslararası nakliyat ve kargo işi ile uğraştığını, davalının, cari hesap ilişkisi çerçevesinde müvekkili şirketten hizmet aldığını, davalıya birtakım taşıma hizmeti sunulduğunu, taşıma hizmetleri neticesinde oluşan fatura ve cari hesaba dayalı borçların ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, borca haksız ve kötü niyetli olarak, zaman kazanma amacıyla itiraz edildiğini, takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, itirazın iptali ile davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, müvekkili tarafından alıcıya dekoratif küçük masa lambalarının gönderilmesi hususunda anlaştıklarını, işlem itibariyle ticari bir iş, ticari nitelikte bir dava söz konusu olmadığını, işlem tüketici işlemi niteliğinde olduğundan Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğunu, paketlerin alıcı ...'a teslim edildiği hususunun ihtilafsız olduğunu ve teslim edilen gönderi ücretinin alıcıdan alınması gerektiğini, hizmet bedelinin fahiş olduğunu, neye göre alındığının belli olmadığını, sadece bir taşıma hizmeti olduğunu, tek bir işlem için defalarca fatura kesildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davalının 1. sınıf tacir olmadığı, bilanço esasına göre defter tutan kimselerden olmadığı, yıllık alış satış hadlerine göre esnaf olduğu işletme hesabı esasına göre defter tuttuğunun anlaşıldığı, huzurdaki davanın davacının esnaf olması nedeniyle ticari bir dava olmadığı, davada, mahkeme görevli olmayıp, genel mahkemeler görevli olduğundan mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; davalının cevap dilekçesinde taraflar arasında bir hizmet akdi gerçekleştiğini, akdin konusunu da taşıma hizmet ifasının oluşturduğunu kabul ettiğini, müvekkili şirketin hizmet edimini ticari faaliyet kapsamında ifa ettiği, davalının yurt dışındaki müşterisine ürününü ticari faaliyet kapsamında taşıttığının ortada olduğunu, sözleşmesel ilişkinin temelde mutlak ticari dava olduğunu, taşıma işlerinin TTK 850 vd maddelerinde düzenlenmiş olup, 850/3 maddesi uyarınca taşıma işlerinin ticari işletme faaliyeti olduğunu, kararın kaldırılarak Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; taşıma hizmetine dayalı cari hesap borcunun ödenmediği iddiasıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Ticari davalar; mutlak ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalar tarafların tacir (veya bir ticari işletme ile ilgili) olup olmadıklarına bakılmaksızın mutlak olarak ticari dava sayılır. Nispi ticari davalar ise mutlak ticari dava olmamakla birlikte TTK'nın 19(1) gereği her iki taraf için ticari sayılan hususlardan doğan davalar ticari dava sayılır. TTK'nın 5. maddesinde aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olup, asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlenmiştir.
Bir yerde asliye ticaret mahkemesi bulunduğu takdirde, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve anılan yasanın 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara asliye ticaret mahkemesinde bakılacağı da hüküm altına alınmıştır. TTK'nın 850/3 maddesi "Taşıma işleri; ticari işletme faaliyetidir." hükmünü haizdir. Taraflar arasında taşıma ilişkisi bulunduğu,taşıma sözleşmesinin TTK nda düzenlendiği ,davalının mesleki faaliyeti kapsamında hareket ettiği tüketici sıfatı bulunmadığı , bu durumda taşıma ilişkisinden kaynaklanan borcun tahsili için başlatılan icra takibinden doğan uyuşmazlığın ticari dava olduğunun kabulü gerekir. Mutlak ticari dava niteliğindeki eldeki davada davalının tacir olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf nedeni yerinde bulunan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/12/2024 Tarih 2024/660 Esas 2024/912 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/01/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/9874 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi