6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Süresinde açılmayan ve harcı yatırılmayan karşı davada karar verilmesine yer olmadığı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1222 E. 2022/994 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Davacının nitelemesi: Karşı dava - Karar verilmesine yer olmadığı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Karşı dava dilekçesinin esasa cevap süresi geçtikten sonra sunulması ve buna ek olarak yatırılması gerekli başvurma harcı ile peşin nispi harcın yatırılmamış olması durumunda, usulüne uygun şekilde açılmış bir karşı dava bulunmadığından mahkemece karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

Ele alınan sorunlar

Karşı davanın usulüne uygun açılmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi → ret

İddia: Davacı (karşı davacı) vekili, mahkemece harç eksikliğinin ikmali için süre verilip harç tamamlattırılmadan, usulüne uygun karşı dava açılmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin doğru olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK'nın 133. maddesi uyarınca karşı dava, cevap dilekçesiyle veya esasa cevap süresi içinde ayrı bir dilekçe verilmek suretiyle açılır; süresinden sonra açılması hâlinde mahkeme davaların ayrılmasına karar verir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 6. maddesine göre karşı davalar da müstakil davalar gibi harca tabidir. Bir davanın karşı dava olarak nitelendirilebilmesi için HMK'nın 132. maddesindeki şartları taşımasının yanı sıra harcının da yatırılmış olması gerekir. Somut olayda, tefrik öncesi dosyada davalı (karşı davacı) tarafından karşı dava dilekçesinin esasa cevap süresinden sonra sunulduğu, ayrıca yatırılması gerekli başvurma harcı ile peşin nispi harcın da yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda usulüne uygun olarak açılmış bir karşı dava bulunmadığından, ilk derece mahkemesinin karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Karşı davanın usulüne uygun açılmış sayılabilmesi için hem sürenin gözetilmesi hem de harcın yatırılması şartlarının birlikte aranması gerektiğine ilişkin tespit yönünden emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Dava şartı
Karşı davanın usulüne uygun açılmış olması (süresinde açılma ve harcın yatırılması) bir dava şartı niteliğinde değerlendirilmiş; bu şartların yokluğunda karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
karşı dava esasa cevap süresi başvurma harcı peşin nispi harç davaların ayrılması (tefrik) karar verilmesine yer olmadığı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 133HMK 132HMK 353(1)b-1HMK 361/1 · Harçlar Kanunu — Harçlar Kanunu 6

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1222

KARAR NO 2022/994

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/01/2022

NUMARASI 2022/46 Esas 2022/44 Karar

DAVA

Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/06/2022

Karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı ... firmasının Avrupa ülkelerinde yapılan ürün dağıtım işlerinde,sözleşmeye aykırı işlemleri sebebiyle müvekkilini zarara uğrattığını, taraflar arasında imzalanan, sözleşmeyi ve ek protokolü feshettiğini 16.11.2018 tarihli ihtarla bildirdiğini, bununla da yetinmeyerek, asılsız ithamlarla zarara uğradığını ileri sürerek tazminat talepleriyle dava açtığını, sözleşmenin ve ek protokolün haksız şekilde feshi sebebiyle davacı sirketin kar mahrumiyetine uğradığını, ... firmasının, müvekkiline ürettirip teslim almadığı ürünler sebebiyle müvekkilinin zarara uğradığını, müvekkili tarafından gönderilen stantların iade edilmediğini, sözleşmenin devamına olan inançla katlanılan masraflardan ötürü 19.996,56-euro'nun, sözleşmenin ve ek protokol'ün haksız şekilde feshi sebebiyle mahrum kalınan lisans bedeli ve kar için şimdilik 2.000 TL'nin, karşı davalının sözleşmeye aykırı şekilde, yetkili olmadığı ülkelerde ürün pazarlaması nedeniyle mahrum kalınan kar için şimdilik 2.000-TL'nin, teslim alınmayan ürünlerin bedeli için şimdilik 2.000- TL'nin,stantların bedeli için şimdilik 2.000- TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; karşı davanın süresi içinde açılmadığını, karşı dava için gerekli harçların yatırılmadığını, usulüne uygun bir şekilde açılan karşı dava bulunmadığını, mahkemenin yetkili olmadığını, taraflar arasındaki 07.06.2018 tarihli Lisans ve Bayilik Sözleşmesi'nin karşılıklı mutabakat ile sona erdirildiğini, 04.09.2018 tarihli Ek Protokol'ün 4'üncü maddesi uyarınca tek taraflı fesih hakkına haiz olduğunu, bu kapsamda ibranın alacak hakkını da ortadan kaldırdığını, karşı davanın yersiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın tefrik kararından önceki 2019/281 esas sayılı dosyasında karşı dava olarak açıldığı, ancak davalı karşı davacı tarafça karşı davanın süresinde açılmadığından ayrılma kararı verilerek iş bu esası aldığı, süresinde sonra açılan eldeki karşı davada yatırılması gerekli başvuru ve 1/4 peşin nispi karar harcının yatırılmadığı,usulüne uygun olarak açılan karşı dava bulunmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı(karşı)vekili; mahkemece, harç eksikliğinin ikmali için süre verilip, harç tamamlattırılmadan usulüne uygun karşı dava açılmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Davalı ... 'nin davacısı olduğu İstanbul Anadolu 5. ATM'nin 2019/281 Esas sayılı dosyasında, eldeki dava dosyasının davacısı olan ... Kuruyemiş ...A.Ş. tarafından sunulan karşı dava dilekçesinin süresinde olmaması nedeniyle tefrik kararı verilmiş,tefrik edilen karşı dava 2022/46 esasa kayıt edilmiştir. İstanbul Anadolu 5. ATM'nin 2019/281 esas sayılı dosyasınıda, davacı ... tarafından , davalı ...A.Ş. Aleyhine açılan davada, dava dilekçesinin davalı ...'a 04/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ... tarafından 05/11/2019 tarihinde süre uzatım talebinde bulunulduğu, mahkemece 07/11/2019 tarihli ara kararla cevap süresinin 3 hafta uzatılmasına karar verildiği, ara kararın davalı ...'a 16/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ...

tarafından 06/12/2019 tarihinde cevap dilekçesi sunulmuştur.Davalı ...'ın karşı dava dilekçesini ise 13/02/2020 tarihinde sunmuştur.Davalı ...'ın karşı dava dilekçesi ile ilgili 13/01/2020 tarihinde arabulucuya müracaat ettiği, arabuluculuk sürecinin 27/01/2020 tarihinde sona erdiği, karşı dava dilekçesinin esasa cevap süresinden sonra sunulduğu anlaşılmaktadır. HMK'nın 133. maddesinde karşı davanın, cevap dilekçesiyle veya esasa cevap süresi içinde ayrı bir dilekçe verilmek suretiyle açılacağı, karşı davanın süresinden sonra açılması hâlinde, mahkemenin davaların ayrılmasına karar verileceği düzenlenmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 6. maddesinde; karşı davaların, müstakil davalar gibi harca tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.

Bir davanın karşı dava olarak nitelendirilebilmesi için HMK'nın 132. maddesinde belirtilen şartları taşımasının yanı sıra harcının da yatırılması gerekmektedir. (Yarg.

11. H.D. 12/03/2015 tarihli, 2014/14092 E. 2015/3458 K.) Somut olayda tefrik öncesi 2019/281 Esas sayılı davada, eldeki dava dosyasında davacı ...'ın karşı dava dilekçesini esasa cevap süresinden sonra sunduğu gibi ayrıca alınması gerekli başvurma ve peşin nispi harç da yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda eldeki davada yapılan incelemede yatırılması gerekli maktu başvurma harcının ve peşin nispi harcın yatırılmadığı, usulüne uygun olarak açılmış bir karşı dava bulunmadığı anlaşıldığından mahkemece karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle;karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararda isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.30/06/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/98212 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi temyiz incelemesi

Bu istinaf kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesince temyiz incelemesinden geçmiştir.

⚠ Bu istinaf çizgisi Yargıtay'ca (kısmen ya da tamamen) bozulmuştur — bölgesel emsal değeri bu yönüyle sınırlıdır.

Bozuldu

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/5275 E. 2024/1966 K. · Bozuldu

Eksik harç için süre verilmeden karşı dava hakkında hüküm kurulamaz

Gerekçe özeti

Para ile değerlendirilebilen bir talep nispi harca tabi olup, başvurma ve peşin nispi harcın yatırılmadığı hâllerde mahkemenin doğrudan olumsuz hüküm kurması (usulüne uygun açılmış dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi) doğru değildir; 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27 ve 32 nci maddeleri gereğince harcın tamamlattırılması için süre verilmeli, harç tamamlanırsa işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Emsal değeri

Harç eksikliğinde mahkemenin süre vererek harcı tamamlatma yükümlülüğü ve harç tamamlanırsa esasa girilmesi gerektiği yönündeki tespit bakımından emsal değer taşır.

Kavramlar: peşin nispi harç başvurma harcı harcın tamamlattırılması karşı dava karar verilmesine yer olmadığına tefrik

Yargıtay 11. HD kararının tam metni

11. Hukuk Dairesi         2022/5275 E.  ,  2024/1966 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2022/1222 Esas, 2022/994 Karar

DAVA TARİHİ

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2022/46 Esas- 2022/44 Karar

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... firmasının Avrupa ülkelerinde yapılan ürün dağıtım işlerinde sözleşmeye aykırı işlemleri sebebiyle müvekkilini zarara uğrattığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi ve ek protokolü feshettiğini 16.11.2018 tarihli ihtarla bildirdiğini, bununla da yetinmeyerek, asılsız ithamlarla zarara uğradığını ileri sürerek tazminat talepleriyle dava açtığını, sözleşmenin ve ek protokolün haksız şekilde feshi sebebiyle davacı sirketin kar mahrumiyetine uğradığını, Anka firmasının, müvekkiline ürettirip teslim almadığı ürünler sebebiyle müvekkilinin zarara uğradığını, müvekkili tarafından gönderilen stantların iade edilmediğini, sözleşmenin devamına olan inançla katlanılan masraflardan ötürü 19.996,56 Euro'nun sözleşmenin ve ek protokolün haksız şekilde feshi sebebiyle mahrum kalınan lisans bedeli ve kar için şimdilik 2.000,00 TL'nin, karşı davalının sözleşmeye aykırı şekilde yetkili olmadığı ülkelerde ürün pazarlaması nedeniyle mahrum kalınan kar için şimdilik 2.000,00 TL'nin, teslim alınmayan ürünlerin bedeli için şimdilik 2.000,00 TL'nin stantların bedeli için şimdilik 2.000,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; karşı davanın süresi içinde açılmadığını, karşı dava için gerekli harçların yatırılmadığını, usulüne uygun bir şekilde açılan karşı dava bulunmadığını, mahkemenin yetkili olmadığını, taraflar arasındaki 07.06.2018 tarihli Lisans ve Bayilik Sözleşmesi'nin karşılıklı mutabakat ile sona erdirildiğini, 04.09.2018 tarihli Ek Protokol'ün 4'üncü maddesi uyarınca tek taraflı fesih hakkına haiz olduğunu, bu kapsamda ibranın alacak hakkını da ortadan kaldırdığını, karşı davanın yersiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın tefrik kararından önceki 2019/281 E. sayılı dosyasında karşı dava olarak açıldığı, ancak davalı karşı davacı tarafça karşı davanın süresinde açılmadığından ayrılma kararı verilerek iş bu esası aldığı, süresinde sonra açılan eldeki karşı davada yatırılması gerekli başvuru ve 1/4 peşin nispi karar harcının yatırılmadığı, usulüne uygun olarak açılan karşı dava bulunmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle ; Mahkemece, harç eksikliğinin ikmali için süre verilip, harç tamamlattırılmadan usulüne uygun karşı dava açılmadığı gerekçesiyle verilen kararın hukuka uygun olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; somut olayda tefrik öncesi 2019/281 E. sayılı davada, eldeki dava dosyasında davacı Peyman'ın karşı dava dilekçesini esasa cevap süresinden sonra sunduğu gibi ayrıca alınması gerekli başvurma ve peşin nispi harç da yatırılmadığı, bu durumda eldeki davada yapılan incelemede yatırılması gerekli maktu başvurma harcının ve peşin nispi harcın yatırılmadığı, usulüne uygun olarak açılmış bir karşı dava bulunmadığı anlaşıldığından Mahkemece karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, sözleşmenin haksız feshi sebebiyle açılan tazminat davasıdır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27 ve 32 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27 nci maddesi, harçların ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödeneceği, harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise müteakip muamelelere ancak harç ödendikten sonra devam olunabileceği, aynı Yasa'nın 32 nci maddesi de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı hükmünü içermektedir.

Bu itibarla, Mahkemece dava konusunun para ile belirlenebilir nitelikte olması nedeniyle nispi harca tabi olduğu nazara alınarak, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27. ve 32. maddeleri gereğince harçların tamamlatılması için süre verilerek harcın tamamlanması halinde işin esasına girilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.