Hisse senetlerinin iadesi

11. Hukuk Dairesi         2022/6266 E.  ,  2023/6011 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

HÜKÜM

Kısmen kabul

Taraflar arasındaki hisse senetlerinin teslimi davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 33.500 adet Tüpraş hisse senedinin davalı Bankada bulunduğunu, davacının borçlu olduğu icra dosyasında davalı Bankadaki mevduat hesabına haciz konulduğunu, hisse senetlerinin haczi söz konusu olmadığı halde davalının hisse senetlerini hacze çevirerek icra dosyasına ödeme yaptığını, oysa öncelikle alacaklının hisse senetlerinin haczini talep etmesi, icra dairesinin kayden haciz işlemi yapması, açık artırma yoluyla satılması gerektiğini ileri sürerek 33.500 adet Tüpraş hisse senedinin aynen teslimini, aynen teslimin mümkün olmaması halinde şimdilik 10.000,00 TL’nin paraya çevirme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; icra dairesinin müzekkeresi ile davacının hesaplarına haciz şerhinin işlendiğini, yine müzekkere üzerine hesaptaki paranın müdürlük hesabına gönderilmesinin istendiğini, Bankanın icra dairesinin müzekkeresinin gereğini yerine getirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 10.09.2018 tarih, 2017/9 E., 2018/785 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 11.11.2019 tarih, 2019/230 E., 2019/7070 K. sayılı kararıyla davalı bankanın davacının yatırım hesabında nakit olmamasına rağmen nakit bulunduğunu bildirdiği, hisse senetlerinin satışı istenmediği halde re’sen satarak paraya çevirdiği, bu durumda işlemler nedeniyle davacı zarara uğramış ise bu zarardan davalının sorumlu olduğu kabul edilerek davacının zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa zararın miktarı hususlarında bilirkişi raporu alınması gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının borcu nedeniyle bankaya yazılan yazıda da belirtildiği gibi “borçlunun banka nezdindeki tüm vadeli-vadesiz, YTL-Döviz her türlü mevduatları ile adına gelen havaleler ve post makinesi hesaplarının” haczine karar verildiği, davacının yatırım hesabında sadece hisse senedi olup nakit para bulunmadığı halde hisse senedi değeri olan 1.158,12 TL’nin bulunduğunun bildirildiği, icra müdürlüğünün haciz konulan yatırım hesabındaki paranın gönderilmesini istediği, davalı Bankanın da hisse senetlerini bozdurmak suretiyle parayı gönderdiği, böylece davalının hisse senetlerinin satışı istenmediği halde re’sen satarak paraya çevirdiği, bu işlemler nedeniyle davacının zarara uğradığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 33.000 adet (33 lot) Tüpraş şirketine ait hisse senedinin (TUPRS) davalı tarafından davacıya teslimine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda hisse senedi haczi bakımından göz önüne alınan mevzuat hükümlerinin işlem tarihi itibariyle yürürlükte olmadığını, sonradan yürürlüğe girdiğini, aynen teslim halinde davacının sebepsiz zenginleşeceğini, zira hisse senetlerinin bozdurulması ile davacının icra dosyasındaki borcunun kapatıldığını, davacının herhangi bir zararının doğmadığını, aynen teslimin mümkün olmadığını, zira hisse senetleri ile davacının icra dosyasına borcunun kapatıldığını, illiyet bağının bulunmadığını, müvekkilinin icra dairesinin işlemlerinin uygunluğunu denetleyemeyeceğini, şikayet yoluna gidemeyeceğini, müvekkilinin icra dairesine davacının yatırım hesabında nakit bulunmamasına rağmen nakit bulunduğunu bildirmediğini, re’sen satarak paraya çevirmediğini, icra dairesinin müzekkerelerine göre işlem yaptığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, hisse senetlerinin iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 89 uncu maddesi.

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 77 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Dava, hisse senetlerinin usulsüz paraya çevrilmesine dayalı bankacılık işleminden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Dairemizin 11.11.2019 tarihli, 2019/230 E., 2019/7070 K. sayılı bozma ilamında davalı bankanın davacının yatırım hesabında nakit olmamasına rağmen nakit bulunduğunu bildirdiği, hisse senetlerinin satışı istenmediği halde re’sen satarak paraya çevirdiği belirtilmiş, bu durumda işlemler nedeniyle davacı zarara uğramış ise bu zarardan davalının sorumlu olduğu kabul edilerek davacının zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa zararın miktarı hususlarında bilirkişi raporu alınması gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur. Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ve bilirkişi raporu alınmışsa da bozma ilamını karşılamayan bilirkişi raporu hükme esas alınamaz.

Davalı banka, davacıya ait hisse senetlerini haksız yere paraya çevirerek davacının borçlu olduğu icra takip dosyasına göndermiş, icra müdürlüğünce bu miktarda davacının borcu düşürülmüş olup bankanın icra takip dosyasına yatırdığı para kadar davacı 6098 sayılı Kanun'un 77 nci maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmiştir. Davacı sebepsiz zenginleştiği miktarı zarar olarak davalıdan talep edemez. Bu itibarla mahkemece, davacının hisse senetlerinin paraya çevrildiği tarihteki değeri ile dava tarihindeki değeri arasındaki farkın tespiti, aradaki farkla bankanın icra takip dosyasına yatırdığı para miktarının mahsubu ile bulunulacak bakiye miktarın davacının zararı olarak kabulü ve buna göre bir karar verilmesi gerekirken paraya çevrilen tüm hisselerin aynen teslimine karar verilmesi yerinde olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

19.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.