Yöneticinin sorumluluğu

11. Hukuk Dairesi         2022/6612 E.  ,  2023/6007 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

DAVA TARİHİ 05.02.2001

HÜKÜM

Ret

Taraflar arasındaki yönetici sorumluluğu davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Milli Aydın […]A.Ş. tarafından yeterli teminat alınmadan, kredibilitesi bulunmayan şirketlere verilen kredilerin ödenmediğini, genel müdür olarak görev yapan ve kredilere onay veren davalının bu şekilde bankayı zarara uğrattığını ileri sürerek 52.788,87 TL asıl alacak, 358.173,57 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 410.962,44 TL'nin asıl alacağa işleyecek %253 faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, dava şartının sağlanmadığını, müvekkilinin sadece 15.000,00 TL bedelli Şahin Kırtasiye Ltd. Şti.'ye verilen kredide olurunun bulunduğunu, bu olurun da şubenin teklifi üzerine gerekli teminatların verilmesi ve mevzuata uygun davranılması koşuluyla verildiğini, genel müdürlük talimatına uyulmadan şubenin verdiği kredilerden dolayı müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Önceki Karar

Mahkemece 15.03.2018 tarih, 2015/21 esas ve 2018/241 karar sayılı kararı ile davalının 06.08.1997- 08.06.1999 tarihleri arasında davacı bankanın genel müdür ve yönetim kurulu üyeliğini yaptığı, Şahin Kırtasiye Ltd. Şti.'ne açılan 15.000,00 TL bedelli krediye olur veren davalının sadece kendi oluru ile açılan kredilerden sorumlu tutulabileceği, bu şirkete kredi verilirken istihbarat yapılmadığından davalının özen borcuna aykırı davrandığı, zamanaşımı süresinin dolmadığı, geçerli bir ibranın bulunmadığı, Fon tarafından alınan kararlarla dava şartının yerine getirildiği, kredi borcunun ödenmemesi sebebiyle oluşan faiz ve masrafların da zarar kapsamında kaldığından sözleşmedeki temerrüt faizinin istenebileceği, kredi alacağının dava dışı RCT Varlık Yönetim A.Ş.'ye temlik edildiği, elde edilen ivazdan davalının sorumlu olduğu krediye isabet eden tutarın 4.732,44 USD olduğu, kredi ilişkisi sebebiyle başka bir tahsilatın sağlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 36.194,59 TL asıl alacak ile 125.557,01 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 161.751,60 TL'nin asıl alacağa dava tarihinden itibaren işletilecek % 140 temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 17.03.2016 tarihinde yapılan 6.307,40 TL'lik ödemenin infaz sırasında nazara alınmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, taraf vekillerince karar temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 17.12.2019 tarih, 2018/2707 esas ve 2019/8258 karar sayılı kararıyla davacı vekilinin tüm davalı vekilinin sair temiz itirazları reddedilerek dava konusu kredilerden sadece Şahin Kağıt ve Kırtasiye Ürünleri Tic. Ltd. Şti.'ne tahsis edilen 15.000,00 TL limitli kredi için Tarişbank Gayrettepe Şubesinin teklifi üzerine 17.10.1997 tarihli olur belgesinde davalının, "borçlu istihbaratının olumlu olması, gerçek alım satımdan kaynaklanan müşteri çek ve senetlerinin %50 marjla teminata alınması, kredi tahsis şartlarına uygun olarak kullandırılması" şartlarıyla olur verdiği, öneri çizelgesinde ise 25.000,00 TL'lik müşteri çeklerinin mevcut olduğunun bildirildiği, 23.09.2011 tarihli bilirkişi raporunda da yer verildiği üzere konu ile ilgili olarak düzenlenen müfettiş raporunda, olur tarihinde Hayrettin Toprak'a ait 10.000,00 TL ve 15.000,00 TL bedelli çeklerin mevcut olduğu, ancak 22.11.1997 tarihinde bu çekler yerine şirket ortağı Özkan Akkayagil tarafından keşide edilen 25.000,00 TL tutarındaki çekin alındığı, kredi tahsis mektubunda gerçek alım ve satımdan kaynaklanan müşteri çeki alınması talimat edildiği halde kredinin kullandırılması esnasında talimata uyulmadığının belirtildiği, mahkemece davalının özen yükümünü yerine getirip getirmediği, kusursuzluğunu ispatlayıp ispatlayamadığı, dolayısıyla tahsil edilemeyen kredi sebebiyle sorumlu olup olmadığının davalının imzaladığı şartlı onay belgesi dikkate alınarak değerlendirilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile olaya ilişkin müfettiş raporuna göre kredi tahsis mektubunda gerçek alım ve satımdan kaynaklanan müşteri çeki alınması talimat edildiği halde kredinin kullandırılması esnasında talimata uyulmadığının belirtildiği, davalının verdiği şartlı onay koşullarına uyulmadığı, davalının özen yükümünü yerine getirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; banka yönetim kurulunun tabi üyesi sıfatına haiz genel müdürün sorumluluğunun kredi tahsisi ile sona ermeyeceği gibi kredinin kullandırılması esnasında da devam edeceğini, usulsüz kredilerin aynı grup şirkete kullandırıldığını, olumsuz istihbarata rağmen istihbarat raporu düzenlenmeden kredinin verildiğini, davalının kredi seyrini izleme görevini yerine getirmediğini, anılan grup şirketlere şirket ortağının kefaleti ile krediler sağlandığını, banka zararının sadece kat tarihindeki bakiye kadar değil ödenmeme nedeniyle oluşan faiz ve diğer masrafları da içine aldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, TMSF’ye devredilen bankanın eski genel müdürünün dava dışı şirkete kullandırılan kredi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.5389 sayılı Bankalar Kanunu' nun 9 ve 11 inci maddeleri.

2.6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 336, 342 ve 309 uncu maddeleri

3. Değerlendirme

Mahkemece kurulan kısmen kabul kararına ilişkin dairemizce verilen bozma ilamında, 23.09.2011 tarihli bilirkişi raporunda düzenlenen müfettiş raporuna atıf yapıldığı, burada olur tarihinde 10.000,00 TL ve 15.000,00 TL bedelli müşteri çeklerinin mevcut olduğu, ancak 22.11.1997 tarihinde bu çekler yerine Özkan Akkayagil tarafından keşide edilen 25.000,00 TL tutarındaki çekin alındığı, kredi tahsis mektubunda gerçek alım ve satımdan kaynaklanan müşteri çeki alınması talimat edildiği halde kredinin kullandırılması esnasında talimata uyulmadığının belirtildiği ve davalının özen yükümünü yerine getirip getirmediği, kusursuzluğunu ispatlayıp ispatlayamadığı, dolayısıyla tahsil edilemeyen kredi sebebiyle sorumlu olup olmadığının davalının imzaladığı şartlı onay belgesi dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği işaret edilmiş olup mahkemece uyulan bu bozma ilamının gereği olan araştırma ve değerlendirmenin yapılması zorunludur.

Dava konusu kredinin tahsis tarihinde yürürlükte bulunan 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 9 uncu maddesinde banka teşkilat ve organları, 11 inci maddesinde ise genel kredilere ilişkin çeşitli esaslar açıklanmıştır. Mahkemece, öncelikle banka müdürünün kredi tahsisine şartlı onayını içeren olur belgesindeki yükümlülüklerin, yukarıda yazılı mevzuat ve yine olay tarihinde uygulanan banka iç mevzuatı kapsamında değerlendirilmesi ve sorumluluk doğuran bir işlem olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bu durumda, yukarıda yazılı ilkeler ve mevzuat ışığında aralarında bankacılık işlemlerinde uzman bilirkişi tarafından davacının esaslı itirazlarını da gözetir bir rapor alınıp değerlendirme yapılması gerekirken bozma ilamımızın işaret ettiği eksik inceleme ve değerlendirme hususları giderilmeden karar verilmesi doğru olmamıştır.

V. KARAR

Açıklanan sebeple;

Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

19.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.