Yöneticinin Sorumluluğu Nedeniyle Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/2707 E. 2019/8258 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
vekalet ilişkisi↗ yönetim kurulu üyeliği↗ i̇i̇k 194↗ sorumluluk davası↗ haksız fiil sorumluluğu↗ ibra↗ infaz↗ ispat yükü↗ tmsf↗ işlemiş faiz↗ temlik↗ temerrüt faizi↗ haksız fiil↗ yönetim kurulu kararı↗ kredi sözleşmesi↗ asıl alacak↗ çek↗ dosya masrafı↗ avans faizi↗ temerrüt↗ zamanaşımı↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının 06.08.1997- 08.06.1999 tarihleri arasında davacı bankanın genel müdür ve yönetim kurulu üyeliği yaptığı, Şahin Kırtasiye Ltd. Şti.'ne açılan 15.000.- TL bedelli krediye olur veren davalının sadece kendi oluru ile açılan kredilerden sorumlu tutulabileceği, bu şirkete kredi verilirken istihbarat yapılmadığından davalının özen borcuna aykırı davrandığı, zamanaşımı süresinin dolmadığı, geçerli bir ibranın bulunmadığı, Fon tarafından alınan kararlarla dava şartının yerine getirildiği, kredi borcunun ödenmemesi sebebiyle oluşan faiz ve masrafların da zarar kapsamında kaldığından sözleşmedeki temerrüt faizinin istenebileceği, kredi alacağının dava dışı RCT Varlık Yönetim A.Ş.'ye temlik edildiği, elde edilen ivazdan davalının sorumlu olduğu krediye isabet eden tutarın 4.732,44 USD olduğu, kredi ilişkisi sebebiyle başka bir tahsilatın sağlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 36.194,59 TL asıl alacak ile 125.557,01 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 161.751,60 TL'nin asıl alacağa dava tarihinden itibaren işletilecek % 140 temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 17.03.2016 tarihinde yapılan 6.307,40 TL'lik ödemenin infaz sırasında nazara alınmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, TMSF’ye devredilen bankanın eski genel müdürüne karşı açılmış sorumluluk davasıdır.
Sorumluluk davalarında şirket yöneticilerinin ters çevrilmiş ispat yükümlülüğü bulunmaktadır. Diğer bir anlatımla, kendilerine sorumluluk isnat edilen şirket yöneticileri, zarara yol açtığı iddia edilen eylemlerden dolayı sorumluluklarının bulunmadığını ispat yükü altındadırlar.
Somut olayda davacı taraf, istihbarat çalışması yapılmadan ve yeterli teminatlar alınmadan davalı genel müdürün verdiği onay sonucu dava dışı şirketlere kullandırılan kredinin ödenmemesi nedeniyle bankanın zarara uğradığını ileri sürmüş, davalı ise şubenin teklifi üzerine gerekli teminatların alınması, mevzuata ve tahsis koşullarına uygun davranılması şartıyla dava dışı Şahin Kağıt ve Kırtasiye Ürünleri Tic. Ltd. Şti.'ne 15.000.- TL limitli kredi için onay verildiğini, bu talimatlara uyulmadan şubenin kredi kullandırması halinde kendisine sorumluluk yüklenemeyeceğini savunmuştur. Dava konusu kredilerden sadece Şahin Kağıt ve Kırtasiye Ürünleri Tic. Ltd. Şti.'ne tahsis edilen 15.000.- TL limitli kredi için davalının onayı bulunmakta olup Tarişbank Gayrettepe Şubesinin teklifi üzerine 17.10.1997 tarihli olur belgesinde davalının, "borçlu istihbaratının olumlu olması, gerçek alım satımdan kaynaklanan müşteri çek ve senetlerinin %50 marjla teminata alınması, kredi tahsis şartlarına uygun olarak kullandırılması" şartlarıyla olur verdiği, öneri çizelgesinde ise 25 Milyar TL'lik müşteri çeklerinin mevcut olduğunun bildirildiği görülmüştür. Mahkemece, görüşüne başvurulan 23.09.2011 tarihli bilirkişi raporunda da yer verildiği üzere konu ile ilgili olarak düzenlenen müfettiş raporunda, olur tarihinde Hayrettin Toprak'a ait 10.000.- TL ve 15.000.- TL bedelli çeklerin mevcut olduğu, ancak 22.11.1997 tarihinde bu çekler yerine Özkan Akkayagil tarafından keşide edilen 25.000.- TL tutarındaki çekin alındığı, kredi tahsis mektubunda gerçek alım ve satımdan kaynaklanan müşteri çeki alınması talimat edildiği halde kredinin kullandırılması esnasında talimata uyulmadığı belirtilmiştir. Bu durumda mahkemece, davalının özen yükümünü yerine getirip getirmediği, kusursuzluğunu ispatlayıp ispatlayamadığı, dolayısıyla tahsil edilemeyen kredi sebebiyle sorumlu olup olmadığının davalının imzaladığı şartlı onay belgesi dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekirken bu belgedeki şartlar hiç tartışılmadan yazılı şekilde davalının sorumlu tutulması doğru olmamış, kararın bu yönden davalı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
3- Kabule göre de, davanın eski genel müdürün sorumluluğu davası olduğu, aralarındaki ilişkinin vekalet ilişkisi olduğu, taraflar arasında konuya ilişkin bir sözleşme ilişkisinin ve buna bağlı olarak kararlaştırılan bir akdi temerrüt faizinin bulunmadığı gözetilerek, haksız fiil sorumluluğuna ilişkin ilkeler çerçevesinde banka zararının doğduğu tarihteki kredi asıl alacağı belirlenip bundan sonra davalının avans faizi ile sorumlu tutulması gerekirken kredi sözleşmesi hükümleri uyarınca kredi faizi oranları üzerinden hesaplanan temerrüt faizi ile davalının sorumluluğuna karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bu yönden de davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/6612 E. 2023/6007 K.
Ortak:yönetim kurulu üyeliği · i̇i̇k 194 · ibra · infaz · işlemiş faiz · temlik · temerrüt faizi · yönetim kurulu kararı · dava şartı · zamanaşımı var
İncelediğiniz kararda… n sadece kendi oluru ile açılan kredilerden sorumlu tutulabileceği, bu şirkete kredi verilirken istihbarat yapılmadığından davalının özen borcuna aykırı davrandığı, «zamanaşımı» süresinin dolmadığı, geçerli bir «ibranın» bulunmadığı, Fon tarafından alınan kararlarla dava şartının yerine getirildiği, kredi borcunun ödenmemesi sebebiyle oluşan faiz ve «masrafların» da zarar kapsamında kaldığından sözleşmedeki «temerrüt faizinin» istenebileceği, kredi alacağının dava dışı RCT Varlık Yönetim A.Ş.'ye «temlik» edildiği, elde edilen ivazdan davalının sorumlu olduğu krediye isabet eden tutarın 4.732,44 USD olduğu, kredi ilişkisi sebebiyle başka bir tahsilatın sağlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 36.«194»,59 TL «asıl alacak» ile 125.557,01 TL «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 161.751,60 TL'nin asıl alacağa dava tarihinden itibaren işletilecek % 140 temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 17.03.2016 tarihinde yapılan 6.307,40 TL'lik ödemenin «infaz» sırasında nazara alınmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının 06.08.1997- 08.06.1999 tarihleri arasında davacı bankanın genel müdür ve «yönetim kurulu üyeliği» yaptığı, Şahin Kırtasiye Ltd.
3- Kabule göre de, davanın eski genel müdürün «sorumluluğu davası» olduğu, aralarındaki ilişkinin «vekalet ilişkisi» olduğu, taraflar arasında konuya ilişkin bir sözleşme ilişkisinin ve buna bağlı olarak kararlaştırılan bir akdi «temerrüt faizinin» bulunmadığı gözetilerek, «haksız fiil sorumluluğuna» ilişkin ilkeler çerçevesinde banka zararının doğduğu tarihteki kredi asıl alacağı belirlenip bundan sonra davalının «avans faizi» ile sorumlu tutulması gerekirken «kredi sözleşmesi» hükümleri uyarınca kredi faizi oranları üzerinden hesaplanan temerrüt faizi ile davalının sorumluluğuna karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bu yönden de da …
Benzer bu kararda… n sadece kendi oluru ile açılan kredilerden sorumlu tutulabileceği, bu şirkete kredi verilirken istihbarat yapılmadığından davalının özen borcuna aykırı davrandığı, «zamanaşımı» süresinin dolmadığı, geçerli bir «ibranın» bulunmadığı, Fon tarafından alınan kararlarla dava şartının yerine getirildiği, kredi borcunun ödenmemesi sebebiyle oluşan faiz ve «masrafların» da zarar kapsamında kaldığından sözleşmedeki «temerrüt faizinin» istenebileceği, kredi alacağının dava dışı RCT Varlık Yönetim A.Ş.'ye «temlik» edildiği, elde edilen ivazdan davalının sorumlu olduğu krediye isabet eden tutarın 4.732,44 USD olduğu, kredi ilişkisi sebebiyle başka bir tahsilatın sağlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 36.«194»,59 TL «asıl alacak» ile 125.557,01 TL «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 161.751,60 TL'nin asıl alacağa dava tarihinden itibaren işletilecek % 140 temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 17.03.2016 tarihinde yapılan 6.307,40 TL'lik ödemenin «infaz» sırasında nazara alınmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, taraf vekillerince karar temyiz edilmiştir.
Mahkemece 15.03.2018 tarih, 2015/21 esas ve 2018/241 karar sayılı kararı ile davalının 06.08.1997- 08.06.1999 tarihleri arasında davacı bankanın genel müdür ve «yönetim kurulu üyeliğini» yaptığı, Şahin Kırtasiye Ltd.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bankacılık işlemleri · kefalet · olumsuz oy · eksik inceleme
Benzer bu kararda… sorumluluğunun kredi tahsisi ile sona ermeyeceği gibi kredinin kullandırılması esnasında da devam edeceğini, usulsüz kredilerin aynı grup şirkete kullandırıldığını, «olumsuz» istihbarata rağmen istihbarat raporu düzenlenmeden kredinin verildiğini, davalının kredi seyrini izleme görevini yerine getirmediğini, anılan grup şirketlere şirket ortağının «kefaleti» ile krediler sağlandığını, banka zararının sadece kat tarihindeki bakiye kadar değil ödenmeme nedeniyle oluşan faiz ve diğer «masrafları» da içine aldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Bu durumda, yukarıda yazılı ilkeler ve mevzuat ışığında aralarında «bankacılık işlemlerinde» uzman bilirkişi tarafından davacının esaslı itirazlarını da gözetir bir rapor alınıp değerlendirme yapılması gerekirken bozma ilamımızın işaret ettiği «eksik inceleme» ve değerlendirme hususları giderilmeden karar verilmesi doğru olmamıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/4054 E. 2019/1030 K.
Ortak:kredi sözleşmesi · dosya masrafı · temerrüt · teminat
İncelediğiniz kararda… n sadece kendi oluru ile açılan kredilerden sorumlu tutulabileceği, bu şirkete kredi verilirken istihbarat yapılmadığından davalının özen borcuna aykırı davrandığı, «zamanaşımı» süresinin dolmadığı, geçerli bir «ibranın» bulunmadığı, Fon tarafından alınan kararlarla dava şartının yerine getirildiği, kredi borcunun ödenmemesi sebebiyle oluşan faiz ve «masrafların» da zarar kapsamında kaldığından sözleşmedeki «temerrüt faizinin» istenebileceği, kredi alacağının dava dışı RCT Varlık Yönetim A.Ş.'ye «temlik» edildiği, elde edilen ivazdan davalının sorumlu olduğu krediye isabet eden tutarın 4.732,44 USD olduğu, kredi ilişkisi sebebiyle başka bir tahsilatın sağlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 36.«194»,59 TL «asıl alacak» ile 125.557,01 TL «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 161.751,60 TL'nin asıl alacağa dava tarihinden itibaren işletilecek % 140 temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 17.03.2016 tarihinde yapılan 6.307,40 TL'lik ödemenin «infaz» sırasında nazara alınmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
3- Kabule göre de, davanın eski genel müdürün «sorumluluğu davası» olduğu, aralarındaki ilişkinin «vekalet ilişkisi» olduğu, taraflar arasında konuya ilişkin bir sözleşme ilişkisinin ve buna bağlı olarak kararlaştırılan bir akdi «temerrüt faizinin» bulunmadığı gözetilerek, «haksız fiil sorumluluğuna» ilişkin ilkeler çerçevesinde banka zararının doğduğu tarihteki kredi asıl alacağı belirlenip bundan sonra davalının «avans faizi» ile sorumlu tutulması gerekirken «kredi sözleşmesi» hükümleri uyarınca kredi faizi oranları üzerinden hesaplanan temerrüt faizi ile davalının sorumluluğuna karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bu yönden de da …
Somut olayda davacı taraf, istihbarat çalışması yapılmadan ve yeterli «teminatlar» alınmadan davalı genel müdürün verdiği onay sonucu dava dışı şirketlere kullandırılan kredinin ödenmemesi nedeniyle bankanın zarara uğradığını ileri sürmüş, davalı ise şubenin teklifi üzerine gerekli teminatların alınması, mevzuata ve tahsis koşullarına uygun davranılması şartıyla dava dışı Şahin Kağıt ve Kırtasiye Ürünleri Tic.
Benzer bu karardaBölge Adliye Mahkemesi tarafından, dosya üzerinden yapılan «istinaf incelemesinde», tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen .../02/2012 tarihli ....000,000 TL limitli genel kredi ve «teminat» sözleşmesinden sonra davacının .../03/2013 tarihli 150.000,00 TL geçici «teminat mektubu» haricinde nakdi veya gayri nakdi herhangi bir kredi kullanmadığı, taraflar arasında imzalanan genel kredi ve teminat sözleşmesinin 6. maddesinde bankaca «komisyon» ücreti alınacağının belirtildiği ancak müşteriden hangi kalemlerde ne kadar kesinti yapılacağının açık ve net olarak belirlenmediği, sadece davacıya verilen geçici teminat mektubu tutarı üzerinden diğer bankaların yaptığı kesinti ortalamasının oranı olan % 1,65 oranında ....475,00 TL tahsil etmesi gerekirken davacının kredi tahsis ve istihbarat ücreti adı altında 75.180,00 TL tahsil ettiği, dolayısıyla davacının fazla tahsil ettiği 72.705,00 TL'nin tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde 54.179,35 TL'nin tahsiline karar verildiği, ayrıca davacının toplam 75.180,00 TL kesintinin ... gün içerisinde iadesini talep ettiği yazının 14/07/2015 tarihinde davalıya ulaştığı, bu durumda davalı bankanın 30/07/2015 tarihinde haksız yapılan kesintileri iade etmemesi nedeniyle «temerrüde» düştüğü, mahkemece dava tarihi olan 20/.../2015 tarihinden itibaren «reeskont faizi» ile tahsiline karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin «istinaf başvurusunun reddine», davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ...
Asliye Ticaret Mahkemesinin .../.../2016 tarih ve 2015/702 Esas 2016/685 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1).b-... maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile 72.705,00 TL'nin 30/07/2015 «temerrüt» tarihinden itibaren değişen oranlarda «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. ...- Dava, genel nitelikteki «kredi sözleşmesi» nedeniyle banka tarafından davacıdan alınan kredi tahsis ve istihbarat ücretinin iadesine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kredi tahsis ücreti · denetime elverişli bilirkişi raporu · emsal banka uygulaması · istinaf başvurusunun reddi · teminat mektubu · denetime elverişlilik · reeskont faizi · istinaf incelemesi
Benzer bu karardaBölge Adliye Mahkemesi tarafından, dosya üzerinden yapılan «istinaf incelemesinde», tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen .../02/2012 tarihli ....000,000 TL limitli genel kredi ve «teminat» sözleşmesinden sonra davacının .../03/2013 tarihli 150.000,00 TL geçici «teminat mektubu» haricinde nakdi veya gayri nakdi herhangi bir kredi kullanmadığı, taraflar arasında imzalanan genel kredi ve teminat sözleşmesinin 6. maddesinde bankaca «komisyon» ücreti alınacağının belirtildiği ancak müşteriden hangi kalemlerde ne kadar kesinti yapılacağının açık ve net olarak belirlenmediği, sadece davacıya verilen geçici teminat mektubu tutarı üzerinden diğer bankaların yaptığı kesinti ortalamasının oranı olan % 1,65 oranında ....475,00 TL tahsil etmesi gerekirken davacının kredi tahsis ve istihbarat ücreti adı altında 75.180,00 TL tahsil ettiği, dolayısıyla davacının fazla tahsil ettiği 72.705,00 TL'nin tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde 54.179,35 TL'nin tahsiline karar verildiği, ayrıca davacının toplam 75.180,00 TL kesintinin ... gün içerisinde iadesini talep ettiği yazının 14/07/2015 tarihinde davalıya ulaştığı, bu durumda davalı bankanın 30/07/2015 tarihinde haksız yapılan kesintileri iade etmemesi nedeniyle «temerrüde» düştüğü, mahkemece dava tarihi olan 20/.../2015 tarihinden itibaren «reeskont faizi» ile tahsiline karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin «istinaf başvurusunun reddine», davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ...
O halde, istinaf mahkemesince, bu konuda inceleme yaptırılıp, «denetime elverişli bilirkişi raporu» alınarak, sözleşme uyarınca alınması gereken «kredi tahsis ücretinin» mahiyeti belirlendikten sonra, .../11/2014 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kâr ve Zarara Katılma Oranları ile Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında Tebliğ (Sayı: 2006/1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair 2014/6 sayılı Tebliğ hükümleri gözetilerek, gerektiğinde «emsal banka uygulamalarının» araştırılması, alınan «masrafların» emsal banka uygulamalarına uygun olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, açıklanan araştırma yapılmaksızın, davanın kısmen ka …
… zalanmış olması karşısında nakit kredi kullanılmamış olmasının kredi tahsisi için yapılan işlemler yönünden "kredi tahsis ve istihbarat ücreti" adı altında bankanın «komisyon» almasının mümkün olduğu, sözleşmenin 7 ve 818 sayılı BK'nın 22 maddelerine göre davalının ücret isteme hakkının bulunduğu, sözleşmede oran ve miktar belirlenmediği, benzeri krediyi kullandıran bankaların komisyon ortalamasına karşılık gelen %1.65 oranını aşan biçimde davalının %....5 oranında komisyon tahsil etmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, ortalama oranı aşan ve fazladan tahsil edilen 54.179,35 TL'nin dava tarihinden itibaren uygulanacak «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Asliye Ticaret Mahkemesinin .../.../2016 tarih ve 2015/702 Esas 2016/685 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1).b-... maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile 72.705,00 TL'nin 30/07/2015 «temerrüt» tarihinden itibaren değişen oranlarda «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/986 E. 2021/6015 K.
Ortak:i̇i̇k 194 · infaz · işlemiş faiz · temerrüt faizi · asıl alacak · temerrüt
İncelediğiniz kararda… n sadece kendi oluru ile açılan kredilerden sorumlu tutulabileceği, bu şirkete kredi verilirken istihbarat yapılmadığından davalının özen borcuna aykırı davrandığı, «zamanaşımı» süresinin dolmadığı, geçerli bir «ibranın» bulunmadığı, Fon tarafından alınan kararlarla dava şartının yerine getirildiği, kredi borcunun ödenmemesi sebebiyle oluşan faiz ve «masrafların» da zarar kapsamında kaldığından sözleşmedeki «temerrüt faizinin» istenebileceği, kredi alacağının dava dışı RCT Varlık Yönetim A.Ş.'ye «temlik» edildiği, elde edilen ivazdan davalının sorumlu olduğu krediye isabet eden tutarın 4.732,44 USD olduğu, kredi ilişkisi sebebiyle başka bir tahsilatın sağlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 36.«194»,59 TL «asıl alacak» ile 125.557,01 TL «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 161.751,60 TL'nin asıl alacağa dava tarihinden itibaren işletilecek % 140 temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 17.03.2016 tarihinde yapılan 6.307,40 TL'lik ödemenin «infaz» sırasında nazara alınmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
3- Kabule göre de, davanın eski genel müdürün «sorumluluğu davası» olduğu, aralarındaki ilişkinin «vekalet ilişkisi» olduğu, taraflar arasında konuya ilişkin bir sözleşme ilişkisinin ve buna bağlı olarak kararlaştırılan bir akdi «temerrüt faizinin» bulunmadığı gözetilerek, «haksız fiil sorumluluğuna» ilişkin ilkeler çerçevesinde banka zararının doğduğu tarihteki kredi asıl alacağı belirlenip bundan sonra davalının «avans faizi» ile sorumlu tutulması gerekirken «kredi sözleşmesi» hükümleri uyarınca kredi faizi oranları üzerinden hesaplanan temerrüt faizi ile davalının sorumluluğuna karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bu yönden de da …
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulüne, 36.«194»,59 TL «asıl alacak» ile 125.557,01 TL «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 161.751,60 TL'nin asıl alacağa dava tarihinden itibaren işletilecek % 140 «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, 17.03.2016 tarihinde yapılan 6.307,40 TL'lik ödemenin «infaz» sırasında nazara alınmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine dair verilen kararın taraf vekillerince temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/2707 E. , 2019/8258 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 15/03/2018 tarih ve 2015/21-2018/241 sayılı kararın Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 17.12.2019 günü hazır bulunan davacı vekili Av....ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, Milli Aydın […]A.Ş. tarafından yeterli teminat alınmadan, kredibilitesi bulunmayan şirketlere verilen kredilerin ödenmediğini, genel müdür olarak görev yapan davalının bu şekilde bankayı zarara uğrattığını ileri sürerek 52.788,87 TL asıl alacak, 358.173,57 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 410.962,44 TL'nin asıl alacağa işleyecek %253 faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, dava şartının sağlanmadığını, müvekkilinin sadece 15.000.- TL bedelli Şahin Kırtasiye Ltd. Şti.'ye verilen kredide olurunun bulunduğunu, bu olurun da şubenin teklifi üzerine gerekli teminatların verilmesi ve mevzuata uygun davranılması koşuluyla verildiğini, genel müdürlük talimatına uyulmadan şubenin verdiği kredilerden dolayı müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının 06.08.1997- 08.06.1999 tarihleri arasında davacı bankanın genel müdür ve yönetim kurulu üyeliği yaptığı, Şahin Kırtasiye Ltd. Şti.'ne açılan 15.000.- TL bedelli krediye olur veren davalının sadece kendi oluru ile açılan kredilerden sorumlu tutulabileceği, bu şirkete kredi verilirken istihbarat yapılmadığından davalının özen borcuna aykırı davrandığı, zamanaşımı süresinin dolmadığı, geçerli bir ibranın bulunmadığı, Fon tarafından alınan kararlarla dava şartının yerine getirildiği, kredi borcunun ödenmemesi sebebiyle oluşan faiz ve masrafların da zarar kapsamında kaldığından sözleşmedeki temerrüt faizinin istenebileceği, kredi alacağının dava dışı RCT Varlık Yönetim A.Ş.'ye temlik edildiği, elde edilen ivazdan davalının sorumlu olduğu krediye isabet eden tutarın 4.732,44 USD olduğu, kredi ilişkisi sebebiyle başka bir tahsilatın sağlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 36.194,59 TL asıl alacak ile 125.557,01 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 161.751,60 TL'nin asıl alacağa dava tarihinden itibaren işletilecek % 140 temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 17.03.2016 tarihinde yapılan 6.307,40 TL'lik ödemenin infaz sırasında nazara alınmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, TMSF’ye devredilen bankanın eski genel müdürüne karşı açılmış sorumluluk davasıdır.
Sorumluluk davalarında şirket yöneticilerinin ters çevrilmiş ispat yükümlülüğü bulunmaktadır. Diğer bir anlatımla, kendilerine sorumluluk isnat edilen şirket yöneticileri, zarara yol açtığı iddia edilen eylemlerden dolayı sorumluluklarının bulunmadığını ispat yükü altındadırlar.
Somut olayda davacı taraf, istihbarat çalışması yapılmadan ve yeterli teminatlar alınmadan davalı genel müdürün verdiği onay sonucu dava dışı şirketlere kullandırılan kredinin ödenmemesi nedeniyle bankanın zarara uğradığını ileri sürmüş, davalı ise şubenin teklifi üzerine gerekli teminatların alınması, mevzuata ve tahsis koşullarına uygun davranılması şartıyla dava dışı Şahin Kağıt ve Kırtasiye Ürünleri Tic. Ltd. Şti.'ne 15.000.- TL limitli kredi için onay verildiğini, bu talimatlara uyulmadan şubenin kredi kullandırması halinde kendisine sorumluluk yüklenemeyeceğini savunmuştur. Dava konusu kredilerden sadece Şahin Kağıt ve Kırtasiye Ürünleri Tic. Ltd. Şti.'ne tahsis edilen 15.000.- TL limitli kredi için davalının onayı bulunmakta olup Tarişbank Gayrettepe Şubesinin teklifi üzerine 17.10.1997 tarihli olur belgesinde davalının, "borçlu istihbaratının olumlu olması, gerçek alım satımdan kaynaklanan müşteri çek ve senetlerinin %50 marjla teminata alınması, kredi tahsis şartlarına uygun olarak kullandırılması" şartlarıyla olur verdiği, öneri çizelgesinde ise 25 Milyar TL'lik müşteri çeklerinin mevcut olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Mahkemece, görüşüne başvurulan 23.09.2011 tarihli bilirkişi raporunda da yer verildiği üzere konu ile ilgili olarak düzenlenen müfettiş raporunda, olur tarihinde Hayrettin Toprak'a ait 10.000.- TL ve 15.000.- TL bedelli çeklerin mevcut olduğu, ancak 22.11.1997 tarihinde bu çekler yerine Özkan Akkayagil tarafından keşide edilen 25.000.- TL tutarındaki çekin alındığı, kredi tahsis mektubunda gerçek alım ve satımdan kaynaklanan müşteri çeki alınması talimat edildiği halde kredinin kullandırılması esnasında talimata uyulmadığı belirtilmiştir. Bu durumda mahkemece, davalının özen yükümünü yerine getirip getirmediği, kusursuzluğunu ispatlayıp ispatlayamadığı, dolayısıyla tahsil edilemeyen kredi sebebiyle sorumlu olup olmadığının davalının imzaladığı şartlı onay belgesi dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekirken bu belgedeki şartlar hiç tartışılmadan yazılı şekilde davalının sorumlu tutulması doğru olmamış, kararın bu yönden davalı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
3- Kabule göre de, davanın eski genel müdürün sorumluluğu davası olduğu, aralarındaki ilişkinin vekalet ilişkisi olduğu, taraflar arasında konuya ilişkin bir sözleşme ilişkisinin ve buna bağlı olarak kararlaştırılan bir akdi temerrüt faizinin bulunmadığı gözetilerek, haksız fiil sorumluluğuna ilişkin ilkeler çerçevesinde banka zararının doğduğu tarihteki kredi asıl alacağı belirlenip bundan sonra davalının avans faizi ile sorumlu tutulması gerekirken kredi sözleşmesi hükümleri uyarınca kredi faizi oranları üzerinden hesaplanan temerrüt faizi ile davalının sorumluluğuna karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bu yönden de davalı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 2.037,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, davacıdan harç alınmasına yer olmadığına, 17/12/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/561854300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz