İtirazın iptali

11. Hukuk Dairesi         2022/1976 E.  ,  2023/5895 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ambalaj ve su şişeleme makineleri üretimi yapan müvekkilinin davalıya makine sattığını, satış bedelinin ödenmemesi üzerine fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 9.000,00 TL'nin tahsili için davalı aleyhine pilot dava açtıklarını, Kadıköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/172 E. sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sonucunda, müvekkilinin talep edebileceği alacağın 218.281,50 TL olduğu tespit edilerek taleple bağlılık ilkesi gereğince 9.000,00 TL'nin tahsiline karar verildiğini, kararın sadece müvekkili tarafından temyiz edildiğini ve faiz başlangıç tarihi bakımından müvekkili yararına bozulduğunu, davalı yanın ise bu karara karşı temyiz isteminde bulunmadığını ve bu suretle müvekkilinin davalıdan olan alacağının 218.281,50 TL olduğunun kesinleştiğini, bunun üzerine müvekkilince bakiye alacağının işlemiş faizi ile birlikte tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlattığını, takibin, davalının itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline ve icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde makinelerin test edilmek üzere müvekkili fabrikaya ''deneme çalışmaları için sevk edilmiştir'' şerhi ile ve test edilmek üzere geçici olarak teslim edildiğini, test sonuçları olumsuz çıktığından müvekkili tarafından kabul edilmediğini, makinelerin geçici yada kesin kabulünün hiç bir şekilde yapılmadığını, takibin haksız olduğunu, davacının henüz kesinleşmeyen mahkeme kararını icraya konu etmesi sebebiyle takibe haklı olarak itiraz ettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile işbu davanın konusunun Kadıköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında bilirkişi raporunda belirlenen ve ilgili davada saklı tutulan miktara ilişkin olduğu, daha önceki davaya konu edilen 2 makine dışındaki diğer 4 makinenin süresinden sonra davalıya teslim edilmesine rağmen ihtirazi kayıt bulunmaksızın davalının makineleri teslim aldığı anlaşılmakla, davacının bu makinelerle ilgili alacağını talep edebileceği, performans değerlerine göre yapılan indirim sonucu 6 adet makinenin bedelinin hesaplandığı, bilirkişi raporuna göre davacının davalıdan 209.281,50 TL tutarında alacağı bulunduğu, bu alacak tutarından Kadıköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi (yeni İstanbul Anadolu 15.Asliye Ticaret Mahkemesi) dosyasında kesinleşen 9.000,00 TL tutarındaki alacağın mahsubu ile davacının takip tarihi itibariyle talep edebileceği toplam alacak tutarının 209.281,50 TL olduğu, bu alacak tutarına 09.12.2009 - 21.02.2013 dönemi için 102.202,04 TL işlemiş faiz talep edebileceği, takipteki talebin 102.031,97 TL olması sebebiyle taleple bağlı kalınarak davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile takibe vaki itirazın iptaline ve alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; talebin zamanaşımına uğradığını, İlk Derece Mahkemesinin sadece icra dosyası kapak hesabının çıkartılması için bilirkişi incelemesi yaptırdığını, esasa dair hiçbir inceleme yapılmadığını, davalının, sözleşme konusu makineleri hukuken teslim almadığını ve ihtirazi kayıt bildirme imkanına kavuştuğu ilk anda da davacıya ihbarda bulunduğunu, sözleşme konusu makinelerin performans testinden % 95 ve üzeri sonuç aldığı takdirde müvekkili davalı tarafından kabul edilmiş sayılacağını, geçici olarak, test edilmek amacıyla teslim alınan makinelerin performans testinden geçemediğini ve müvekkili davalının tutanak tutarak davacıya uyarıda bulunduğunu, makinelerin geç teslim edildiğini, taraflar arasında 14.11.2005 tarihli bir protokol düzenlendiğini, bu protokolde, "6 adet makinenin tamamı teslim edilmemiş olmasına rağmen, teslim edilen bu 2 makinenin ödemesinin sözleşmenin ilgili maddelerinde yazılı olan kalite, performans ve gecikmeye ilişkin hususlar sabit kalmak kaydı ile yapıldığını imalatçı (Doğrusöz Makine) kabul ve beyan eder." hükmüne yer verildiğini, davacının, davalının tüm iyi niyetine ve uyarılarına rağmen sözleşmeye uygun ifada bulunmadığından davalının noter kanalıyla bildirimde bulunularak davacıya, makinelerin geç teslim edildiğini bir kez daha bildirdiğini ve performans testinden geçemeyen makinelerin sözleşmeye uygun hale getirilmesi ve gecikme tazminatının ödenmesini ihtar ettiğini, sözleşmenin 7.1 maddesinin açık hükmü, sevk irsaliyesi üzerine düşülen "deneme çalışmaları için sevk edilmiştir" şerhi, 14.11.2005 tarihli protokol ve iki ayrı noter ihtarnamesi söz konusuyken müvekkili davalının, makineleri ihtirazi kayıtla teslim almadığını kabul etmenin mümkün olmadığını, müvekkil davalının, makineleri hiçbir şekilde hukuken teslim almadığını, davacının hiçbir şekilde sözleşmeye uygun bir teslim gerçekleştirmediğini, davacının edimini sözleşmede belirlenen zamanda ve şekilde ifa etmediği konusunda bir çekişme olmadığına göre yapılması gerekenin sözleşmeye aykırı bu davranışa bağlanan hukuki yaptırımın uygulanması olduğunu, müvekkilinin, makineleri testlerini yapmak üzere geçici olarak teslim aldığını ve akabinde makinelerin performansına ve gecikmeye yönelik itirazlarını bildirdiğini, bununla birlikte sözleşmenin 8.1 maddesi gereği imalatçının teslimde gecikmesi sebebiyle cezai şart ödemesi gerektiğini, makineleri hem geç, hem eksik performansla teslim eden davacının, hiçbir cezai yaptırıma uğramadığını, somut olarak ortaya çıkan davalı zararının tazmini için sözleşmede belirlenen yaptırımın uygulanması zorunlu iken gerekçeden yoksun bir şekilde sözleşmenin bir kenara bırakılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, Mahkemenin kısa kararı ile gerekçeli kararın birbirinden farklı olduğunu, davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde reddedilen kısım için vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, davacı, faiz kaleminden 102.051,97 TL talep ettiği halde, talebin 102.031,97 TL'Iik kısmı kabul edildiğini, reddedilen kısım için davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; alacak likit olduğu halde icra inkâr tazminatına hükmedilmemesinin doğru olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin tüm istinaf itirazlarının yerinde olmadığını, davacı vekilinin istinaf itirazlarına gelince, İlk Derece Mahkemesince, alacak likit olduğu halde icra inkar tazminatına hükmedilmemesinin doğru olmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin başvurusunun ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kabulüne, takibe vaki itirazın iptaline ve icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar etmiş, bunun yanında, alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiği halde icra inkar tazminatına hükmedilmesinin de doğru olmadığını belirterek kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 67 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.