İtirazın iptali | Menfi tespit

11. Hukuk Dairesi         2023/5761 E.  ,  2023/6501 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI 2019/1081 Esas, 2021/1201 Karar

HÜKÜM

Esastan ret; asıl davanın reddi, birleşen davanın kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2018/238 E., 2018/1385 K.

BİRLEŞEN DAVA

İstanbul 9 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/166 E.

Taraflar arasındaki asıl itirazın iptali, birleşen menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddi, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı-birleşen davada davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı ... Teknik Danışmanlık İnşaat Taah. ve Bakım Hizt. Ltd. Şti. arasında Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, akdedilen Genel Kredi Sözleşmesini davalının müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, taksitlerin ödenmediğini, hesabın kat edilerek ihtarname tebliğ edildiğini, sonuç alınamayınca alacağın tahsili amacıyla icra takibine girişildiğini, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu ileri sürerek haksız ve hukuki mesnetten yoksun itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, birleşen davada ise zamanaşımı süresinin 20 yıl olduğunu, alacağın varlığının sabit olduğunu, ayrıca kredinin ticari kredi olmakla uygulanan faiz oranı akdi faiz olduğundan borçlunun bu itirazının da reddi gerektiğini, savunarak davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı-birleşen davada davacı vekili cevap dilekçesinde; icra takibine konu alacağın zamanaşımına uğradığını, talep olunan faizin fahiş olduğunu, faize itiraz ettiklerini, akdi faiz talep edilmiş ise de sunulan kredi sözleşmelerinde faiz kısmının boş olduğunu, dolayısıyla talep olunan faizin yasal dayanağının olmadığını, sunulan kredi sözleşmelerine göre kefalet sınırı ve kefilin sorumlu olduğu tutarın belli olmadığını, kefalet işleminin geçersiz olduğunu, kredi sözleşmesi ve diğer belgelerin asıllarının sunulmadığını, mezkur belgeler ile ilgili olarak imza itirazları da dahil olmak üzere itiraz haklarını saklı tuttuklarını, dava dilekçesinin ekinde sunulan kat ihtarnamesinin müvekkiline usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediğini, bu anlamda alacağın kesinleştiği hususundaki beyanların temelsiz olduğunu, asıl borçlu ile yapılmış olan görüşmelerde borcun tamamının ödendiği bilgisinin edinilmiş olduğunu ileri sürerek davanın reddine, %20'den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, birleşen davada ise asıl davadaki beyanlarını yineleyerek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, %20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu kredi sözleşmesinin 27.03.1998 tarihinde kurulmuş olduğu sabit olduğuna göre takip tarihi itibariyle bu sözleşmeden kaynaklanan kefalet yükümlülüğünün 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 598 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince kendiliğinden ortadan kalktığı, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un (6101 sayılı Kanun) 1 inci, 5 inci ve 6 ncı maddelerine göre kefaletin oluştuğu tarihin 27.03.1998 olduğu, başka bir ifade ile 6098 sayılı Kanun'un 598 inci maddesindeki 10 yıllık sürenin, bu Kanun'un yürürlüğü girmesinden önce dolduğu, davalı kefil hakkında 01.07.2013 tarihinden önce başlatılıp itirazın iptali istenen bir takip mevcut olmadığından asıl davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine, birleştirilen dosyada-davacının itirazın iptali istemli davadan önce dava ikame ettiği ve hukuki yararı bulunduğu da nazara alınarak-aynı gerekçe ile davanın kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle asıl davanın hak düşürücü süre yönünden reddine, kötü niyet tazminatı talebinin reddine, birleşen davanın kabulüne, davacının takip dosyasına konu alacak nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu alacağın niteliğinin Hazine alacağı olmasına rağmen bu hususun ilk derece mahkemesince göz ardı edildiğini, özel zamanaşımı süresi olarak 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun (5411 sayılı Kanun) 141 inci maddesinde düzenlenen 20 yıllık zamanaşımı süresinin düzenlendiğini, sözleşme ve diğer evraklar ile alacağın varlığı sabit olduğu gibi yapılan işlemlerle de borcun zamanaşımına uğramadığını, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kredi hesabının 818 sayılı Borçlar Kanunu (818 sayılı Kanun) zamanında kat edildiği ve kredi alacağının muaccel olduğu, bu durumda işleyecek zaman aşımı süresinin 818 sayılı Kanun'un 125 inci maddesindeki 10 yıllık süre olduğu, kefalet süresi içinde hesap kat edilip alacak muaccel olmuş olmakla birlikte, kefalet süresini belirleyen ve sınırlandıran 6098 sayılı Kanun'un 598 inci maddesinin üçüncü fıkrasının dikkate alınması gerektiği, 6101 sayılı Kanun gereğince 01.07.2012 tarihinden itibaren 01.07.2013 tarihine kadar kefalet sorumluluğunun uzatıldığı, bu tarihe kadar bir icra takibinin yapıldığı kanıtlanmadığından somut olayda bu tarihte kefaletin sona erdiği, kefil açısından hak düşürücü süre içinde açılan takipten bahsedilemeyeceği, 5411 sayılı Kanun'daki yirmi yıllık zamanaşımı süresinin geçerli olması gerektiğine ilişkin istinaf başvurusu yönünden kefalet süresi zaten sona ermiş olduğundan yirmi yıllık zamanaşımı süresinin de tartışılmasında hukuki yarar bulunmadığı, bahsi geçen sebeplerle ilk derece mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın ise kabulüne karar verilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-birleşen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl dava genel kredi sözleşmesine dayalı alacağın tahsili amacıyla kefile yönelik başlatılan takibe yapılan itirazın iptali, birleşe dava ise borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi

2.818 sayılı Kanun'un 125 inci maddesi.

3.6098 sayılı Kanun'un 598 inci maddesi.

4.6101 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası.

5.5411 sayılı Kanun'un 141 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı-birleşen davada davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

... Varlık Yönetim A.Ş. harçtan muaf olduğundan ödediği temyiz ilam harcı ve temyiz başvuru harcının isteği halinde temyiz eden ... Varlık Yönetim A.Ş.'ye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.