Menfi tespit

11. Hukuk Dairesi         2022/6747 E.  ,  2023/6400 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI 2020/428 Esas, 2021/429 Karar

HÜKÜM

Kabul

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin kül halinde devraldığı ... Petrol Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasında işçi olarak çalışırken işine son verildiğini, iş yerine girişte işe giriş ön koşulu olarak kendisinden ve işe giren diğer kişilerden boş senet imzalamalarının istendiğini, davacının da diğer işçiler gibi senedi imzalayarak işe başladığını, işten ayrıldıktan sonra söz konusu senedin kendisine iade edilmediğini, senedin isim ve imza kısmı dışındaki kısımlarının sonradan doldurulmuş olduğunu, senette malen kaydının yazdığını ancak bu hususun da doğru olmadığını, mal satın almadığını, bu hususta ispat yükünün davalı tarafa geçtiğini, işçi alacakları dolayısıyla açmış olduğu iş davası sonrasında senedin davalı tarafça icraya konulduğunu ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti ile takibe dayanak olan senedin iptaline, takip miktarının %40'ından aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; takibe konu senedin ... Mobilya Gıda İnş. Tic. San. Ltd. Şti.'den davalı ... Akaryakıt Nakliyat Tic. Ltd. Şti.'ye ciro yoluyla geçtiğini, davacının farklı bir şirket, senedi alan şirketin başka bir şirket ve bu şirket ile birleşen şirketin de başka bir şirket olduğunu, davacının iddialarının 3. şahıs olan davalıya karşı ileri sürülemeyecek sebepler olduğunu, şirketlerin birbirlerinden farklı olmaları sebebiyle davalının iyi niyetli alacaklı konumunda bulunduğunu, dava dışı şirkete karşı ileri sürülebilecek olan iddiaların davalı olarak taraflarına karşı ileri sürülemeyeceğini, davacının davalı şirkette hiç çalışmadığını, senedin dava dışı ... Mobilya Gıda İnşaat Ltd.

Şti.'den alacakları sebebiyle ciro yoluyla davalı şirkete geçtiğini, davacının yemin deliline dayandığı ancak yemin metnini hazırlamadığı bu nedenle davalı şirket yetkililerine yemin teklifinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının işe girişte açık senet alındığı iddiasını yazılı delille ispat etmesi gerektiğini, davacının Seydişehir Asliye Ceza Mahkemesinde dava dışı ... Petrol Ltd. Şti.'nin müşteki olduğu davada güveni kötüye kullanma suçundan cezalandırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 28.05.2014 tarih, 2013/82 E. ve 2014/341 K. sayılı kararı ile takibe dayanak yapılan bononun alacaklısının ... Petrol Tur. Gıda. San ve Tic. Ltd. Şti. olduğu ve bu şirket tarafından davalı ... Akaryakıt Nakliyat Tic. ve San. Ltd. Şti.' ye ciro yoluyla devredildiği, bononun senedi devralan davalı şirket tarafından icra takibine konulduğu, bononun nitelik olarak sebebe bağlı olmadığı ve davacının da senet altındaki imzayı inkar etmediği, davacının dava dilekçesindeki iddialarının senet metninden anlaşılan iddialar olmadığı, ayrıca davacının bu senetten dolayı borçlu olmadığını geçerli bir delille de kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 25.02.2019 tarih, 2017/3895 E. ve 2019/1144 K. sayılı kararıyla davacı ile dava dışı lehtar arasında işçi işveren ilişkisi bulunduğu, davanın iş mahkemesi sıfatıyla görülmesi gerektiğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Karar Düzeltme Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 04.02.2020 tarih, 2019/2621 E. ve 2020/257 K. sayılı kararı ile davacının önce lehtara karşı bononun bedelsizliğini sonra da davalının senedi iktisabında kötü niyetli olduğunu ispatlaması gerektiğini belirterek 25.02.2019 tarih, 2017/3895 esas ve 2019/1144 karar sayılı bozma ilamı kaldırılmış hüküm yazılı gerekçe ile bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının lehtar şirkette 01/11/2008-06/02/2011 tarihleri arasında işçi olarak çalıştığı, kovuşturma dosyası, dava dışı Z.C. tarafından açılan dava ve bu dosyadaki tanık beyanları bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davacının lehtar olan ... Petrol ... Ltd. Şti.'de işe girerken bono verdiği, uygulamada bir kısım işverenlerin ileride oluşabilecek zararlara karşı çalışanlardan bono aldıklarının bilindiği, davacı yönünden lehtara karşı bononun bedelsizliğinin ispatlandığına kanaat getirildiği, davaya konu bononun lehtarı olan ... Petrol ... Ltd. Şti.'nin tüm aktif ve pasifleri ile dava dışı ... Mobilya Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ye devir olarak birleşmesinden dolayı ticaret sicilinde 01.07.2017 tarihinde tasfiyesiz infisah olduğu, Mehmet ...

ve Hasan ...'ın her üç şirketin de ortak ve yetkililerinden olduğu, yetkili ve ortakları aynı olan şirketlerden birisinin diğerinden aldığı bonodan dolayı iyi niyet iddiasında bulunamayacağı, davalı olan diğer hamil şirket ... Akaryakıt'ın ise yetkili ve ortaklarının lehtar şirketin yetkili ve ortakları ile aynı kişiler olduğu, davalı hamilin bu sebeple iyi niyetli 3. şahıs olmadığı, davanın istirdat davasına dönüştüğü, davacı kötü niyet tazminatı talep etmişse de, istirdat davasında kötü niyet tazminatı düzenlenmediği gerekçesiyle davanın kabulüne Beyşehir İcra Müdürlüğü'nün 2012/239 E. sayılı icra dosyası henüz tamamen infaz edilmemiş olduğundan davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile Beyşehir İcra Müdürlüğünün 2012/239 E.

sayılı icra dosyasında davacının icra dosyasına ödemiş olduğu 32.166,08 TL'nin davalı-alacaklı ... Akaryakıt Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu senedin lehtarın birleştiği dava dışı şirketten alacakları karşılığı olarak ciro yoluyla alındığını, şirket tüzel kişiliklerinin birbirlerinden farklı olduğunu, iyi niyetli hamil olmaları karşısında anlaşmaya aykırı doldurulma ve işe girişte ön koşul olarak alınma gibi iddiaların taraflarına karşı ileri sürülemeyeceğini, senet metninden anlaşılabilecek bir vakıa bulunmadığını, ön koşul olarak senet alınması hususunun yazılı delil ile ispatı gerektiğini, tanık deliline muvafakat etmediklerini, davacının sanığı olduğu ceza dosyasının dikkate alınmadığını, Z.C. isimli şahıs ile müvekkili arasında husumet bulunduğundan tarafsız beyanda bulunmayacağını, belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, bonoya dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

02.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.