Görevsizlik kararı, taraflar arası ilişki belirlenmeden verilemez

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1523

KARAR NO 2022/1187

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 29/03/2022

NUMARASI 2022/128 Esas - 2022/158 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/09/2022

Mahkemenin görevsizliğine ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, Müvekkili Şirketin, dünya üzerine yayılmış geniş hizmet ağı, deneyimli ve dinamik çalışanları ile konteyner temini ve tedariki sağlayan, bu konularda verdiği hizmetler ile bilinen bir şirket olduğunu, davalı ...'nin müvekkil şirket ile iletişime geçtiğini ve taraflar konteyner alım-satımı konusunda anlaşmaya vardığını, ... deniz taşımacılığında kullanılmak üzere ... ile ... numaralı konteynerleri müvekkil şirket'ten satın aldığını, bu kapsamda Müvekkil Şirket davalı ... adına satış faturası düzenlemiş ancak davalı tarafından faturaya konu borç ödenmediğini, Müvekkil Şirket ile Davalı/Borçlu ..., Konteyner Satışı Konusunda anlaştığını ve müvekkil şirketin satış bedelince davalıya fatura düzenlendiğini, ancak davalının teslim aldığı konteynerlere ilişkin faturayı ödemediğini belirterek davalının İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas numaralı dosyasına yapmış olduğu borca itirazının iptali ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP Davalıya tebligat yapılmadan tensiben görevsizlik kararı verildiğinden davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava, davalının satın aldığı ... ile ... numaralı konteyner bedelinin tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olduğunu, uyuşmazlık TBK 207 ve devamı maddelerinde düzenlenen alım satım ilişkisinden kaynaklandığını, Uyuşmazlık TTK'nın 5. kitabında düzenlenen deniz ticaretinden veya deniz sigortasından kaynaklanmadığı, deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektirecek iddia ya da savunma da bulunmadığını, tarafların tacir olduğunu, uyuşmazlığın ticari satımdan kaynaklandığı anlaşılmakla davanın genel görevli asliye ticaret mahkemesi olduğundan, mahkemenin görevsizliğine karar kesinleştiğinde dosyanın karar ticareti işleri ile görevli asliye ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; müvekkilinin şirket deniz taşımacılığı alanında hizmet verdiğini ve yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı şirket ile var olduğu iddia edilen alım-satım ilişkisi de bu hizmetini ifa etmeye yönelik olduğunu, bu bakımdan uyuşmazlık TTK'nın beşinci kitabında düzenlenen deniz ticaretinden kaynaklanıp deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanmasının gerektiğini, dava görevli mahkemede açıldığını, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava dilekçesinde ;davacının davalıya deniz taşımasında kullanılmak üzere iki adet konteyner sattığı bedelinin ise davalı tarafından ödenmediği belirtilerek bedellerinin davalıdan tahsili talebi için başlatılan icra takibine itirazın iptali talep edilmiş ,ilk derece mahkemesince -taraflar arasındaki ilişkinin satım akdi olarak nitelendirilerek deniz ticareti ile ilgili bir uyuşmazlık olmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine ,görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğuna karar verilmiştir. Görevsizlik kararı dava dilekçesinin mahkemeye verilmesini müteakip, dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden verilmiştir.Bu aşamada görevsizlik kararı verilmesine yasal engel yok ise de , kararın taraflar arasında hukuki ilişki belirlenmeden verildiği anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesi ekinde sunulan maillerde " gemi adlarına yer verildiği ,konteynerlerin neden alıcıya teslim edildiği sorulmaktadır. Davacı tarafça düzenlenen faturada da iki adet millileşmemiş konteyner için düzenlendiği açıklanmıştır.(..., ...)Konteyner taşımada kullanılan taşıma kabıdır.Dava dilekçesinde de deniz taşımacılığında kullanılmak üzere iki adet konteynerin satışı konusunda davalı ile anlaşıldığından söz edilmiştir.Ancak taraflar arasında deniz taşıması ilişkisi bulunup bulunmadığı belirlenememektedir.Taraflar arasında taşıma ilişkisi var ise bu kapsamda iade edilmeyen konteynerden davalının sorumluluğu TTK nın 5.kitabındaki deniz taşıma hükümlerine göre belirlenecektir.Tarafların delilleri toplandıktan sonra taraflar arasında deniz taşıması ilişkisi bulunmadığı anlaşıldıktan sonra görevsizlik kararı verilebileceği halde,dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden taraflar arasındaki ilişki belirlenmeden görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.Taşıma ilişkisinden bağımsız bir konteyner satışı sözkonusu ise ,davaya bakmaya İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi görevli değildir.Ancak ;

somut olayda taşıma ilişkisinden bağımsız incelenebilecek bir konteyner satışı olup olmadığı anlaşılamamaktadır.HMK 31 maddesi gereği hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü kapsamında ,davalıya satıldığı ileri sürülen iki adet konteynerin ilişkili bulunduğu taşıma evrakları incelenerek taşıma ilişkisi varsa beşinci kitapta düzenlenen deniz taşıma hükümleri ile uyuşmazlığın çözümü gerektiğinden mahkeme davaya bakmaya görevlidir. Hukuki ilişki belirlenmeden görevsizlik kararı verilmesi yerinde görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/03/2022 Tarih 2022/128 Esas 2022/158 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davalı tarafça yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/09/2022