İstirdat | Cezai şart | Menfi tespit | İstirdat | Ecrimisil | Cezai şart

11. Hukuk Dairesi         2023/4355 E.  ,  2023/5147 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2013/511 Esas, 2015/523 Karar

BİRLEŞEN DAVA

Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/45 E.

HÜKÜM

Asıl davada kısmen kabul, birleşen davada karar verilmesine yer olmadığına

Taraflar arasındaki men'i müdahale, istirdat, ecrimisil, cezai şart davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, asıl ve birleşen davada davacı vekili, asıl davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı El Petrol... Ltd. Şti. ile müvekkili arasında imzalanan ve intifa hakkı müvekkiline ait akaryakıt istasyonunun işletilmesinin davalı şirkete bırakılmasına ilişkin "akaryakıt bayilik sözleşmesi", "Protokol" ve akaryakıt istasyonları için "ariyet ve emanet sözleşmesinin" davalı şirket tarafından haksız olarak feshedilip rakip firma ürünlerinin satılmasına başlanıldığını, müvekkilinin intifa hakkına sahip olduğu akaryakıt istasyonu ve müştemilatının müvekkiline teslim edilmediğini, davalının haksız ve hukuka aykırı olarak taşınmazı işgal etmesinden dolayı ecrimisil talep edildiğini, ariyet sözleşmesi ile davalıya teslim edilen teçhizatların da iade edilmediğini, menkul malların geç tesliminden dolayı cezai şart talep hakkının doğduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının dava konusu taşınmaza müdahalesinin men'ine ve taşınmazın müvekkiline teslimine, haksız el atma nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL ecrimisil tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının halen kullanmakta olduğu menkul malların davalıdan istirdadına ve menkullerin fiilen teslimine kadar geçecek süre için şimdilik 1.000,00 USD tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 17.06.2014 tarihli dilekçesi ile ecrimisil talebini 37.846,03 TL, cezai şart talebini 6.900,00 USD olarak ıslah etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; sözleşmelerin asıl davanın davalısı şirket tarafından feshinden sonra, intifa hakkı müvekkiline ait olan akaryakıt istasyonunun, müvekkilinin rızası olmaksızın birleşen davanın davalısına bırakıldığını, bu davalı şirketin de dava dışı başka bir firmaca verilmiş bayilik lisansı ile dava konusu taşınmazı kullandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalının dava konusu taşınmaza müdahalesinin men'ine ve taşınmazın müvekkiline teslimine, davalının halen kullanmakta olduğu menkul malların davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı El Petrol Petrol Ürünleri Plastik Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. cevap ermemiştir.

2.Birleşen davada davalı Şahin Petrol Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacı firma ile hiçbir hukuki ilişkisinin olmadığını ve hasım sıfatlarının bulunmadığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacı şirketin bayisi ile arasında yapmış olduğu 20 yıllık intifa sözleşmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu konuda en fazla 5 yıl intifa hakkı tanınabileceğini 5 yıldan fazla süreli sözleşmelerin geçersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı El Petrol... Ltd.Şti. arasında bayilik sözleşmesi imzalandığı ve bayilik sözleşmesinin davalı El Petrol...Ltd. Şti. tarafından 03.07.2009 tarihli ihtarnamesi ile fesholunduğu, meni müdahale ve teslime yönelik talebin rekabet kurulu kararı nedeniyle intifa hakkının 5 yılla sınırlandırıldığı dava tarihi itibariyle azami bu sürenin de dolduğu böylelikle davacının tapu kaydındaki intifa hakkına dayanarak meni müdahale ve teslim isteyemeyeceğinden bu talep hakkındaki davanın konusunun kalmadığı, menkul malların istirdatı ve bedeline yönelik davanın ise yargılama sırasında bu menkul eşyaların 16.11.2011 ve 17.11.2011 tarihli tutanaklarla davacıya teslim edildiği buna yönelik davanında konusunun kalmadığı, Davacının akdin fesih tarihinden dava tarihine kadar dava konusu bayilik alanın 3 üncü şahıs Şahin Petrol tarafından kullanılması nedeniyle davalı El Petrol Ltd.

Şti.'den ecrimisil istemekte haklı olduğu, menkul mal ve teçhizatların süresi içerisinde davacıya davalı El Petrol tarafından teslim edilmediği, sözleşmenin 2 inci maddesine göre davacının bu nedenle cezai şart talebinde bulunabileceği, menkul teslimi ve istirdata yönelik davada davalı El Petrol Ltd Şti davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden yapılan yargılama giderlerinin bu davalıdan tahsiline, meni müdahale ve teslime yönelik davada ise davalı davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden bu davadaki yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakıldığı gerekçeleriyle asıl davanın kısmen kabulüne men'i müdahale ve teslim davasının konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, menkul malların istirdadına ve bedeline yönelik davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, 32.830,29 TL ecrimsilin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı El Petrol Ltd.

Şti nden alınarak davacıya ödenmesine, 6.300,00 USD cezai şartın ödeme tarihinde bir yıllık döviz mevduat hesabına uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte davalı El Petrol... Ltd. Şti. den alınarak davacıya ödenmesine, birleşen davada men'i müdahale, teslim ve menkul malların istirdat ve bedeline yönelik davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili, asıl davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kısmen red yönündeki hükmün temyiz edildiğini, reddedilen kısım ve men'i müdahale ve teslim hususunda davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini ancak müveekkili lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmediğini, ayrıca reddedilen kısım yönünden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, müvekkilinin intifa hakkının dava tarihi itibariyle devam ettiğini dolayısıyla davalıların men'i müdahale davasının açılmasına sebebiyet verdiklerini ve bu nedenle lehlerine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Asıl davada davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda ecrimisil bedelinin hatalı hesaplandığını, ariyet olarak verilen malzemelerin eksiksiz olarak davacı tarafa tutanakla teslim edildiğini, bu nedenle malzemelerin bedelinin istenemeyeceğini, ecrimisil yönünden yapılan hesaplamanın afaki olduğunu, mahkeme kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalının dava konusu taşınmaza müdahalesinin men'ine ve taşınmazın teslimine, haksız el atma nedeniyle ecrimisil tazminatının davalıdan tahsiline, menkul malların davalıdan istirdadına ve menkullerin fiilen teslimine kadar geçecek süre için cezai şartın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19, 179 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davacı vekili, asıl davada davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Asıl ve birleşen davada davacı vekili, asıl davada davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

20.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.