6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Menfi tespit

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/763 E. 2023/4281 K. ·

Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
avans çeki çekin bedelsizliği yetkili hamil yemin delili kamu düzenine aykırılık tasdik kararı yazılı delil bedelsizlik yemin kambiyo senedi ciro kötü niyet tazminatı ispat yükü hamil kamu düzeni uyuşmazlık konusu kötü niyet bilirkişi incelemesi haksız fiil ticari defter esastan ret fatura çek menfi tespit cy/cy kaydı yükleten (shipper) teslim istinaf yoluna başvurulabilirlik e-defter

Atıf yapılan mevzuat: HMK

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2017/693 E., 2019/311 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin davalı ... Metal Galvaniz San. ve Tic. A.Ş.'den mal sipariş ettiğini, sipariş edilen mallar karşılığında aralarında dava konusu çekin de olduğu müşteri çeklerinin bu şirkete verildiğini, ancak verilen çeklere rağmen malların teslim edilmediğini, çekin bedelsiz kaldığını, buna rağmen karşılıksız çekin icra takibine konu edildiğini, diğer davalı şirkete yapılan cironun da kötü niyetli olduğunu ileri sürerek takibe konu edilen çek nedeni ile borçlu olmadıklarının tespiti ve %20 oranında kötü niyet tazminatının tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... ve Kartal Metal Galvaniz San.ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının taraflar arasındaki satım ilişkisini ve malların teslim edilmediğinin yazılı delil ile ispatlaması gerektiğini, kambiyo senedinin temel ilişkiden bağımsız olduğunu, savunarak davanın reddini ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çekin müvekkili ile davalı ... Metal A.Ş. arasındaki ticari ilişkiden dolayı müvekkiline verildiğini, müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çekin bir ödeme vasıtası olduğu, çeke konu malların teslim edilmediğini ispat yükünün davacıya ait olduğu, davacı tarafça bu iddianın ispatı için yazılı belge sunulamadığı, davacı defterlerinde avans çeki olarak kayıtlı takibe konu çekin davalı defterlerinde avans çeki olarak kayıtlı bulunmadığı, bu hususta tanık dinlenemeyeceği gibi davacı tarafın yemin deliline başvurmadığı, çekin avans çeki olduğunun usulünce kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine, davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin yasal şartları bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;

a.Davalı şirkete sipariş edilen mallar karşılığı avans olarak verilen dava konusu çekin davalı ...’ın şahsen davalı şirkete ciro etmesinin haksız fiil oluşturduğunu, bu durumun çekin avans olarak şirket defterine kaydını önlemek için yapıldığını, haksız fiil oluşturan bu durumun ispatı için tanık dinletme talebinin reddinin hatalı olduğunu, bilirkişi incelemesinde davalı şirket tarafından davacı şirkete mal satımına yönelik fatura kaydına defterinde rastlanmadığının tespit edildiğini,

b. Davanın aynı işte menfaatleri zıt tarafın avukatlığını yapan kişiler huzuru ile görülüp karara bağlanmasının Avukatlık Kanunu’na aykırılık oluşturduğunu savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece, yargılamanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'da (6100 sayılı Kanun) düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, İlk Derece Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına ve özellikle ispat yükü kendi üzerinde olan davacıların takibe konu çekin avans olarak verildiğini ispat edememiş olmasına göre davacılar vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a. Davanın aynı işte menfaatleri zıt tarafın avukatlığını yapan kişiler huzuru ile görülüp karara bağlanmasının Avukatlık Kanunu’na aykırılık oluşturduğu hususunun göz önüne alınmadığını,

b.Davacı şirketin ticari defterlerinin kapanış tasdikinin yapıldığını, buna rağmen kapanış tasdiki yapılmadığı gerekçesiyle delil olarak kabul edilmemesinin doğru olmadığını,

c.İsim ve adresleri belirtilen tanıkların dinlenmemesinin doğru olmadığını savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu çekten dolayı davacıların borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Benzer Kararlar

Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.

  • Alacak

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5085 E. 2022/1669 K.

    Ortak:

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

  • İtirazın iptali | İnkar tazminatı

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/9453 E. 2010/478 K.

    Ortak:

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2022/763 E.  ,  2023/4281 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

SAYISI 2019/1392 Esas, 2021/1861 Karar

HÜKÜM

Esastan ret; davanın reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2017/693 E., 2019/311 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin davalı ... Metal Galvaniz San. ve Tic. A.Ş.'den mal sipariş ettiğini, sipariş edilen mallar karşılığında aralarında dava konusu çekin de olduğu müşteri çeklerinin bu şirkete verildiğini, ancak verilen çeklere rağmen malların teslim edilmediğini, çekin bedelsiz kaldığını, buna rağmen karşılıksız çekin icra takibine konu edildiğini, diğer davalı şirkete yapılan cironun da kötü niyetli olduğunu ileri sürerek takibe konu edilen çek nedeni ile borçlu olmadıklarının tespiti ve %20 oranında kötü niyet tazminatının tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... ve Kartal Metal Galvaniz San.ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının taraflar arasındaki satım ilişkisini ve malların teslim edilmediğinin yazılı delil ile ispatlaması gerektiğini, kambiyo senedinin temel ilişkiden bağımsız olduğunu, savunarak davanın reddini ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çekin müvekkili ile davalı ... Metal A.Ş. arasındaki ticari ilişkiden dolayı müvekkiline verildiğini, müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çekin bir ödeme vasıtası olduğu, çeke konu malların teslim edilmediğini ispat yükünün davacıya ait olduğu, davacı tarafça bu iddianın ispatı için yazılı belge sunulamadığı, davacı defterlerinde avans çeki olarak kayıtlı takibe konu çekin davalı defterlerinde avans çeki olarak kayıtlı bulunmadığı, bu hususta tanık dinlenemeyeceği gibi davacı tarafın yemin deliline başvurmadığı, çekin avans çeki olduğunun usulünce kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine, davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin yasal şartları bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;

a.Davalı şirkete sipariş edilen mallar karşılığı avans olarak verilen dava konusu çekin davalı ...’ın şahsen davalı şirkete ciro etmesinin haksız fiil oluşturduğunu, bu durumun çekin avans olarak şirket defterine kaydını önlemek için yapıldığını, haksız fiil oluşturan bu durumun ispatı için tanık dinletme talebinin reddinin hatalı olduğunu, bilirkişi incelemesinde davalı şirket tarafından davacı şirkete mal satımına yönelik fatura kaydına defterinde rastlanmadığının tespit edildiğini,

b. Davanın aynı işte menfaatleri zıt tarafın avukatlığını yapan kişiler huzuru ile görülüp karara bağlanmasının Avukatlık Kanunu’na aykırılık oluşturduğunu savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece, yargılamanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'da (6100 sayılı Kanun) düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, İlk Derece Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına ve özellikle ispat yükü kendi üzerinde olan davacıların takibe konu çekin avans olarak verildiğini ispat edememiş olmasına göre davacılar vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a. Davanın aynı işte menfaatleri zıt tarafın avukatlığını yapan kişiler huzuru ile görülüp karara bağlanmasının Avukatlık Kanunu’na aykırılık oluşturduğu hususunun göz önüne alınmadığını,

b.Davacı şirketin ticari defterlerinin kapanış tasdikinin yapıldığını, buna rağmen kapanış tasdiki yapılmadığı gerekçesiyle delil olarak kabul edilmemesinin doğru olmadığını,

c.İsim ve adresleri belirtilen tanıkların dinlenmemesinin doğru olmadığını savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu çekten dolayı davacıların borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/956826500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.