6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Davalının iflası nedeniyle taraf ehliyeti yönünden kararın kaldırılması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/144 E. 2025/137 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Davacının nitelemesi: Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

İstinaf incelemesi sırasında davalı tarafın iflasına karar verildiğinin anlaşılması halinde, taraf ehliyeti ve dava takip yetkisi re'sen incelenir; iflasın açılmasıyla müflisin masa malvarlığına ilişkin davaları takip etme yetkisi ve taraf sıfatı iflas idaresine geçtiğinden, istinaf sebepleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulüyle kararın kaldırılması ve dosyanın İİK 194 uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekir.

Ele alınan sorunlar

Davalının iflası nedeniyle taraf ehliyeti ve dava takip yetkisi → kabul

Gerekçe: İİK'nın 191. maddesi gereğince borçlunun iflas açıldıktan sonra masaya ait mallar üzerinde her türlü tasarrufu alacaklılara karşı hükümsüz olup, müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi iflas ile kısıtlanmaktadır; aynı Kanunun 226. maddesi gereğince masanın kanuni mümessili iflas idaresidir. Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanmış olması (İİK m.191), müflisin iflas masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis iflasın açılmasıyla hak ehliyetini ve dava ehliyetini kaybetmez; ancak masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı) artık müflise değil, iflas idaresine aittir. Adi tasfiyede İİK'nın 226-229. maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, basit tasfiye (İİK 218. madde) usulü benimsenmişse bu temsil yetkisi İflas Dairesine aittir. İflas idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını tespit edebilmesi için önce iflas organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir; bu zaman isteyen bir husus olduğundan Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının iflasın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir (m.194). İflastan önce açılmış olup devam eden, müflisin taraf bulunduğu hukuk davaları (maddede yazılı istisnalar dışında) iflasın açılması ile durur. Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından (m.237) on gün sonraya kadar devam eder, ancak bundan sonra duran hukuk davalarına devam edilebilir (m.194/1). Davalı şirketin istinafa konu karardan sonra iflasının açıldığı anlaşılmakla, taraf ehliyeti re'sen incelenmesi gereken bir husus olduğundan davalı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemece İİK'nın 194. maddesi uyarınca gerekli işlemler yapılmak üzere kararın kaldırılmasına, dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İstinaf incelemesi sırasında davalı tarafın iflasının açıldığının öğrenilmesi halinde, taraf ehliyeti ve dava takip yetkisinin re'sen inceleneceğine ve istinaf sebepleri incelenmeksizin kararın kaldırılıp İİK 194 uyarınca işlem yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderileceğine ilişkin uygulamayı gösterir.

Usul tespitleri

Dava şartı
taraf ehliyeti

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taraf ehliyeti dava takip yetkisi iflas idaresi iflas masası tasarruf yetkisinin kısıtlanması davaların durması (İİK m.194)

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 191İİK 194İİK 194/1İİK 218İİK 226İİK 226-229İİK 237 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-4

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/144

KARAR NO 2025/137

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 03/03/2020

NUMARASI 2017/1091 Esas - 2020/215 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 31/01/2025

Davanın kısmen kabul-kısmen reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili banka tarafından davalı şirket lehine teminat mektubu hesabı açıldığını, dava dışı... A.Ş.'ye hitaben verilen 08/05/2017 tarihli 162.250-TL teminat mektubunun 18/04/2017 tarihinde 36.547,48-TL olarak tazmin edildiğini, tazminden ihtar tarihine kadar oluşmuş borcun 20/04/2017 tarihli kat ihtarnamesine rağmen ödenmediğini ve İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, ancak davalı tarafından takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin borcu bulunmadığını ve ihtarnamenin usulünce tebliğ edilmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, teminat mektubu kapsamında 18/04/2017 tarihinde muhataba 36.547,48-TL'lik kısmının ödendiğini, bu miktarın akdi temerrüt faiziyle talep edebileceği ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne davalının takibe itirazının 36.547,48-TL asıl alacak, 1.448,85 TL temerrüt faizi ve 72,44 TL BSMV ile 97,64 TL ihtar gideri toplam 38.166,41-TL yönünden iptali ile asıl alacağa takip tarihinden borç ödeninceye kadar % 58,87 oranında temerrüt faizi uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacağın % 20'si oranındaki 7.633-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; ihtarnamenin usulünce tebliğ edilmediğinden muacceliyetin oluşmadığını, 24 saat atıfet süresine uyulmadığını, temerrüt faizinin fahiş hesaplandığını, uyuşmazlık konusu sözleşmenin 06/03/2007 tarihinde tanzim edildiğini, zaman yönünden 6762 sayılı eTTK'nın uygulama alanı bulacağını, her ne kadar ticari faizin serbestçe düzenleneceği madde 8 ile hükmolunmuşsa da, maddenin 3. fıkrasında "ödünç para verme işleri, bankalar, tasarruf sandıkları ve tarım kredi kooperatifleri hakkındaki hususi hükümler mahfuzdur" denildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, teminat mektubunun tazmin edilen bedelin tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.Mahkemece nihai kararın verilmesinden sonra ve dava dosyası davalı vekilinin istinafı üzerine Dairemize gönderilmesinden önce davalı şirketin İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/664 esas ve 2020/800 karar sayılı dosyasından 02/12/2020 günü saat 13:56 itibariyle açılmasına karar verilmiştir. Karara karşı yapılan istinaf başvurusunun İstanbul 45. HD'nin 27/10/2021 tarihli ilamıyla esastan reddine; temyizi üzerine bu kararın Yargıtay 6. HD'nin 19/01/2023 tarihli ilamıyla onandığı anlaşılmıştır. İflas tasfiyesine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ...

İflas sayılı dosyasında başlanılmıştır.Kural olarak, İİK'nın 191. maddesi gereğince borçlunun iflas açıldıktan sonra masaya ait mallar üzerinde her türlü tasarrufu alacaklılara karşı hükümsüz olup, müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi iflas ile kısıtlandığından, aynı Kanunun 226. maddesinde de masanın kanuni mümessilinin iflas idaresi olduğu hükmü kabul edilmiştir.Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanmış olması (İİK m.191), müflisin iflas masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis, nasıl iflasın açılması ile hak ehliyetini kaybetmiyorsa, dava ehliyetini de kaybetmez. Ancak müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflas idaresine aittir.

Adi tasfiyede İİK'nın 226-229 maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye (İİK 218.madde) usulü benimsenmişse, bu temsil yetkisi İflas Dairesine aittir.İflas idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını (yani davaları takip edip etmeyeceğini) tespit edebilmek için, ilk önce iflas organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise, zaman isteyen bir husustur. İşte bu nedenle Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının, iflasın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir (m.194). İflastan önce açılmış olup da devam eden, müflisin (davacı veya davalı olarak) taraf bulunduğu hukuk davaları, (maddede yazılı istisnalar dışında) iflasın açılması ile durur.Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından (m.237) on gün sonraya kadar devam eder ancak bundan sonra duran hukuk davalarına devam edilebilir (m.194/1).Davalı şirketin istinafa konu karardan sonra iflasının açıldığı anlaşılmakla, taraf ehliyeti re'sen incelenmesi gereken bir husus olduğundan davalı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeden istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemece İİK'nın 194.

maddesi uyarınca gerekli işlemler yapılmak üzere kararın kaldırılmasına, dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/1091 Esas 2020/215 Karar sayılı 03/03/2020 tarihli kararının, HMK'nın 353(1)a-4 maddesi gereği KALDIRILMASINA;"Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Davalı tarafından yatırılan 652-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.31/01/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/9504 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.