Tespit

11. Hukuk Dairesi         2021/7999 E.  ,  2023/2189 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI 2019/1381 Esas, 2021/494 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2017/1555 E., 2019/520 K.

Taraflar arasındaki tüzel kişilik perdesinin aralanması ilkesine dayanan sorumluluğun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirketler arasında ticari ilişki bulunduğunu, davacının davalı Pab şirketine elektrik sattığını, davalı GMT şirketinden ise elektrik aldığını, davalı Pab şirketine satılan elektrikten dolayı alacağının mahkeme kararı ile tespit edilerek kesinleştiğini, davalı GMT şirketine aralarındaki akdi ilişkiye istinaden elektrik alımı için ödeme yapıldığını, ancak davalı şirketin sözleşme gereği edimini tam olarak yerine getirmemesi sebebiyle hakkında icra takipleri başlatıldığını, davalı ...'in ise her iki şirketin ortak ve yöneticisi olduğunu, bu davalının culpa in contrahendo sorumluluğunun bulunduğunu, davalıya duyulan güven ile şirketlerle sözleşme akdedildiğini, davalının şahsi mal varlığı ile sorumlu tutulması gerektiğini, tüzel kişilik perdesinin aralanması gerektiğini ileri sürerek davalılar Pab ve GMT şirketleri arasındaki organik bağın tespit edilerek, tüm davalıların müvekkiline olan borçlardan dolayı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının tespitine, tüzel kişilik perdesinin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiş, 15.11.2018 tarihli dilekçesi ile taleplerine Adana 1.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1191 E. sayılı dosyasında kesinleşerek hüküm altına alınan 108.051,02 TL alacaktan, tüm davalıların sorumlu olduklarının tespitine karar verilmesini de eklemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili davaya cevap vermemiş, aşamalarda davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı her iki şirketin de iştigal alanlarının aynı olduğu davalılardan GMT Enerji Elektrik Üretim A.Ş.'nin tek ortağı ve yetkilisi diğer davalı Pab İnşaat Elektrik Taahhüt Araç Kiralama Hayvancılık Et ve Süt Ürünleri Gıda San. Tic. A.Ş.'nin ise % 82 oranında pay sahibi ve yetkilisinin davalı ... olduğu bir kısım davalı şirket çalışanlarının aynı olduğu her iki şirketinde aynı adreste faaliyet gösterdiğinin anlaşılması karşısında davalı şirketler arasında dışa karşı tek bir ekonomik ünite algısı oluşturacak şekilde organik bağın bulunduğunun ve davalı ...'in her iki şirkette de tek veya hakim ortak ve yetkili olduğunun belirlenmiş olması karşısında davanın kabulü ile sadece bu dosyaya özgü olmak üzere davalılar GMT Enerji Elektrik Üretim A.Ş.

ve Pab İnş. Elektrik Taahhüt Araç Kiralama Hayvancılık Et ve Süt Ürünleri Gıda San. Tic. A.Ş.'nin tüzel kişilik perdelerinin kaldırılmasına, davalılar ... ile GMT Enerji Elektrik Üretim A.Ş.'nin Adana 12. İcra Müdürlüğü'nün 2015/14153 sayılı takip dosyası ile takibe konulan ve yapılan itiraz üzerine Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1991 E. 2016/2126 K. sayılı ilamı ile itirazın iptaline karar verilerek kesinleşen alacak nedeni ile takip borçlusu Pab İnşaat Elektrik Taahhüt Araç Kiralama Hayvancılık Et ve Süt Ürünleri Gıda San. Tic. A.Ş. ile birlikte müştereken ve müteselsilen takip konusu 108.051,02 TL'lik alacaktan sorumlu olduklarının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

18. 04.2017 tarihinde açmış oldukları davadaki taleplerine karşı İlk Derece Mahkemesi'nin 01.11.2018 tarihli ara kararında, taraflarına hangi alacaktan hangi davalıların sorumlu tutulmasını istedikleri ve bir kısım davalılar aleyhine başlattıkları icra takiplerinin durumu ile ilgili beyanda bulunmak ayrıca davalıların sorumlu tutulmasını istedikleri alacak miktarları yönünden harç tamamlanmak üzere süre verildiğini, 15.11.2018 tarihli dilekçeleri ile davalılar Pab İnş. ... A.Ş. ile GMT .... A.Ş. arasındaki organik bağ tespit edilerek müvekkili şirkete olan borçlarından dolayı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının tespitine, davalı ... ile ortağı ve yönetim kurulu başkanı olduğu GMT ....

A.Ş. ve Pab İnş. ... A.Ş. arasındaki tüzel kişilik perdesinin kaldırılmasına, davalı ...’in de davalı şirketlerin müvekkil şirkete olan tüm borçlarından dolayı davalı şirketler ile birlikte şahsi sorumluluğunun tespitine, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, 108.051,02 TL alacağın temerrüt tarihi olan 07.07.2015’den itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline şeklinde taleplerini ıslah ederek aynı gün alacak taleplerine ilişkin harcın tamamlandığını, aynı dilekçe ile davalıların müşterek ve müteselsil sorumlu tutulmalarını istedikleri müvekkili şirket ile alacağının takip edildiğini icra dosyaları ile ilgili açıklama da yapıldığını, kesinleşen/kesinleşmeyen tüm itirazın iptali davalarına konu alacak kalemleri yönünden organik bağın tespiti ile tüzel kişilik perdesinin aralanmasına ve davalıların tüm borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının tespitini talep ettiklerini, mahkeme tarafından ıslah taleplerinin göz ardı edilerek hüküm tesis edilmiş olmasının hatalı olduğunu, İlk Derece Mahkemesince tespit hükmü içeren bir ilamın cebri icra yoluyla tahsili söz konusu olamayacağını, İlk Derece Mahkemesince Adana 12.

İcra Müdürlüğü'nün 2015/14153 E. sayılı dosyasındaki alacak yönünden "sadece bu dosyaya özgü" demek suretiyle hüküm kurulduğunu, kararın verilirken kesinleşme şartının arandığını, davalılar arasındaki organik bağ tespit edilmişken bu hususun usul ekonomisine aykırı olduğunu, mahkemece müvekkiline olan tüm borçları yönünden davalıların sorumlu olduğunun tespit edilmesi gerektiğini, müvekkilinin alacaklı olduğu diğer icra takipleri yönünden davalılara başvurmasının söz konusu olmayacağını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, itirazları doğrultusunda ve ıslah dilekçeleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 180 inci maddesi gereğince davanın tamamen ıslah edilebileceği, 6100 sayılı Kanun'un 181 inci maddesi uyarınca da kısmen ıslah yoluna başvurulabileceği, tamamen ıslahta, dava sebebi veya talep konusunun tümüyle değiştirilebileceği, dava dilekçesindeki taleplerin artık hükme konu edilemeyeceği kısmen ıslahta ise önceden yapılan usulü bir işlemin düzeltilmesi, örneğin, dava dilekçesinde talep edilen alacak miktarının artırılabileceği, ancak dava dilekçesi dile getirilemeyen bir alacak kaleminin kısmen ıslah yoluyla istenemeyeceği, davacı tarafında, dava dilekçesinde alacak talebinde bulunulmadığı, bu nedenle davacı tarafından sunulan 15.11.2018 tarihli dilekçenin ıslah dilekçesi olarak değerlendirilemeyeceği, dava dilekçesinin talep sonucunda yer verilmeyen bir konu ile ilgili olarak davanın tümüyle ıslah yolunun izlenmesi gerektiği, mahkemece dava dilekçesindeki "tespit" talepleri doğrultusunda karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle oy çokluğu ile davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen dikkate alınacak sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tüzel kişilik perdesinin aralanması ilkesine dayanan sorumluluğun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 176, 177,178,179, 180, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Dava, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması suretiyle davalı GMT ... A.Ş. ve ...'in diğer davalı Pab İnş. .... Ltd. Şti. ile birlikte Adana 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1191 E. -2016/2126 K. sayılı kesinleşmiş ilamından birlikte sorumlu olduklarının tespiti istemine ilişkindir. İşbu dava ile Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1191 E. -2016/2126 K. sayılı kesinleşmiş ilamının konuları aynı olmakla Pab İnş. ... Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın kesin hüküm ve hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi gerekirken bu davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle re'sen bozulması gerekmiştir.

2.6100 sayılı Kanun'un 105 inci maddesinde eda davası, 106 ncı maddesinde tespit davası düzenlenmiş olup eda davası açılabilecek hallerde tespit davası açılmasında hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3.Davanın tamamen ıslahı mümkün olmakla birlikte kısmi ıslah halinde mevcut taleplere yeni bir talep eklenmesi mümkün olmadığı halde davacı tarafın 15.11.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile eklemiş olduğu alacak istemi yönünden davanın kabulüne karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.