Menfi tespit

11. Hukuk Dairesi         2022/3225 E.  ,  2023/3037 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2019/210 E., 2022/92 K.

HÜKÜM

Kabul

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Paylaşım Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin Adana 14. İcra Müdürlüğünün 2009/12926 Esasında kayıtlı dosya ile davacı aleyhine icra takibi başlattığını, daha sonra da aynı dosyadaki alacağını diğer davalı Yummy A.Ş.'ye temlik ettiğini, davacının takip konusu bononun altındaki imzanın kendisine ait olmadığı için davalı Paylaşım Gıda ortaklarını şikayet ettiğini, haklarında Adana 11. Asliye Ceza Mahkemesinde resmi belgede sahtecilik suçu nedeniyle dava açıldığını, görülen bu davada yapılan bilirkişi incelemesinde bono altındaki imzanın davacıya ait olmadığının da sübut bulunduğunu, keza aynı dosya içerisinde bononun tanzim tarihi itibariyle davacının zaten borçlu şirkette imza yetkisinin olmadığının da sabit olduğunu ileri sürerek davacının borcu olmadığının tespitine icra dosyası kapsamı göz önüne alınarak davalı tarafın % 40 tan aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili bozma ilamlarından sonra verdiği beyan dilekçesi ile davanın istirdat davasına dönüştüğünden bahisle müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti, dosya kapsamındaki senedin ve anılan icra takibinin iptali, müvekkilinin ödediği tüm paranın yani icra takibine dayanak olan senetteki alacak miktarı, faizi, icra vekalet ücreti, dosyadaki tüm masraflar, avans, icra harç, masraf ve tüm giderlerin yani davacı tarafından ödenen tüm bedellerin icra takip tarihinden itibaren işleyecek olan bankaların mevduata uyguladıkları en yüksek faizi (yasal faizin altında olmaması kaydıyla) ile birlikte müvekkiline iadesi ve kötü niyet, icra inkar, manevi tazminatından davalıların ve tasfiye memuru ...’in müşterek ve müteselsilen sorumlu olması davalı yanlardan ve tasfiye memurundan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Yummy Meyve Suları Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalının Mersin'de kurulu Yummy Meyve Suları A.Ş 'nin ülkenin yüzlerce işçi çalıştıran en büyük meyve suları üreticisi firma olduğunu, bir ticari alışverişten dolayı diğer davalıdan alacağını alamadıklarını, alacaklarını kurtarmak için icra dosyasındaki alacağı zamanında temliken devir aldıklarını, ceza mahkemesinde sanıkların beraat ettiklerini davacının davasını bu yönüyle de ıspat edemediğini, davacının itirazlarını süre kazanmak amacıyla yaptığını ve hukuki dayanaktan yoksun olduunu savunarak davanın Yummy Meyve Suları Ticaret A.Ş. yönünden reddine karar verilmesini ve davacının % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

2. Davalı ... Tasfiye Memuru ...vekili beyan dilekçesinde; davacının kasti olarak mutat imzası dışında imza kullandığını, aleyhlerine ceza yargılaması yapılan ortakların beraat kararı aldıklarını, ayrıca davacının bu kişiler huzurunda imza attığını, imza tarihinden bir gün önce davacının şirket yetkilerini bırakmasının manidar olduğunu, kötüniyet konusunda delil bulunmadığını, davacının lehine aval verdiği şirket ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki bulunduğundan güven oluştuğunu, ağır kusurlu sayılamayacağını, lehlerine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Önceki Karar

Mahkemece 10/07/2018 tarih, 2016/252 E. ve 2018/491 K. sayılı kararı ile dava konusu bonodaki imzanın davacının eli ürünü olmadığına ilişkin Adli Tıp Kurumundan rapor alındığı, takibin kötü niyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının Adana 14. İcra Müdürlüğünün 2009/12926 esas sayılı takip dosyasından davalılara borçlu olmadığının tespitine, asıl alacak miktarı olan 210.000,00 TL'nin %20 si oranında kötüniyet tazminatının takibi başlatan tasfiye halinde Paylaşım Gıda Pazarlama A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı Yummy Meyve Suları Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edimiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 14.03.2019 tarih, 2019/502 E. ve 2019/1712 K. sayılı kararıyla davalı ...'nin sicilden terkin edildiği, taraf teşkili için ihyası gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayıları belirtilen kararı ile taraf teşkilinin sağlandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının Adana 14. İcra Müdürlüğünün 2009/12926 esas sayılı takip dosyasından davalılara borçlu olmadığının tespitine, asıl alacak olan 210.000,00 TL' nin yüzde yirmisi oranında kötüniyet tazminatının davalı Tasfiye Halinde Paylaşım Gıda Paz. San. ve Tic. A.Ş.' den alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafın (bozma öncesi hükmedilen kötüniyet tazminatına dayalı) ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalılar ve davalı şirketi temsilen hareket eden tasfiye memurunun aralarında organik bağ bulunduğundan hükmedilen tazminattan ve tüm maddi sonuçlardan davalılar ve tasfiye memurunun kişisel malvarlığı ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olması gerektiğini, hükmedilecek tazminat oranının %40 olması gerektiğini, takip tarihi ve mahkemece verilen ilk karar nezdinde kazanılmış hakkı bulunduğunu, haksız hacizler nedeniyle ticari hayatının etkilendiğini, tasfiye memurunun bilerek müvekkilini zarar uğrattığını, mal kaçırma saiki ile davalı şirketi tasfiye ettiğini, işbu davanın varlığından haberdarken tasfiyenin yapıldığını, her iki davalının da müvekkili zararına hareket ettiğini, temlikin de diğer kötü niyetle yapıldığını, tasfiye memurunun kusurunun ihya davasında bile zikredildiğini, tasfiye memurunun herhangi bir depo işlemi de yapmadığını, yargılama süresi nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Yummy Meyve Suları Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin diğer diğer davalıdan olan alacağına istinaden alacağı temlik aldığını, o tarihte takip dosyasının kesinleştiğini, davaya kendilerinin sebebiyet vermediğini, yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacaklarını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ... Tasfiye Memuru ...vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının kasti olarak mutat imzası dışında imza kullandığını, aleyhlerine ceza yargılaması yapılan ortakların beraat kararı aldıklarını, ayrıca davacının bu kişiler huzurunda imza attığını, imza tarihinden bir gün önce davacının şirket yetkilerini bırakmasının manidar olduğunu, kötüniyet konusunda delil bulunmadığını, davacının lehine aval verdiği şirket ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki bulunduğundan güven oluştuğunu, ağır kusurlu sayılamayacağını, lehlerine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava icra takibine konu bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 183 üncü maddesi

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı taraf vekillerinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. 2004 sayılı Kanun'un 72 nci maddesinin beşinci fıkrasının takip tarihinde yürürlükte bulunan haline göre borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde kırkından aşağı olamaz.

Bunun yanı sıra 6098 sayılı Kanun'un 183 ve devamı hükümleri gereği alacağı takipten sonra devralan davalı Yummy Meyve Suları Ticaret A.Ş.'nin de davacı lehine hükmedilen kötü niyet tazminatından müştereken ve müteselsilen sorumlu olması gerekmektedir. Bu durumda mahkemece dava konusu takip tarihi itibarıyla takip konusu alacağın %40 oranında kötü niyet tazminatından davalıların müştereken-müteselsilen sorumlulukları dikkate alınmaksızın, kabul edilen talebin %20'si oranında ve yalnızca davalı Tasfiye Halinde Paylaşım Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. aleyhine kötü niyet tazminatı hükmü kurulması doğru olmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı taraf vekillerinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 17.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.