Menfi tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/1893 E. 2023/1981 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
takas defi↗ şahsi def'i↗ ödeme taahhüdü↗ borç ikrarı↗ takas-mahsup↗ i̇i̇k 194↗ takas↗ menfi tespit davası↗ alacağın temliki↗ davanın konusu↗ şikayet↗ 818 sayılı borçlar kanunu↗ ikrar↗ tespit davası↗ muacceliyet↗ mahsup↗ def'i↗ temlik↗ bilirkişi incelemesi↗ geçersizlik↗ iflas↗ taahhütname↗ asıl alacak↗ çek↗ menfi tespit↗ yükleten (shipper)↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece 19.03.2015 tarih, 2013/194 E. ve 2015/132 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 13.02.2018 tarih, 2016/20044 E. ve 2018/584 K. sayılı kararıyla davacının menfi tespit davasını, davalının dava konusu alacağı temlik aldığı dava dışı...'den olan alacağına dayalı olarak takas istemine göre açtığını borçlunun alacaklıya karşı ileri sürebileceği şahsi def'ileri temlik alana karşı da aynen ileri sürebilmesinin mümkün olduğunu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 139 uncu maddesi gereğince( 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 118 inci maddesi) takas, borcu söndüren sebeplerden olduğu için davacının takasa dayalı menfi tespit davası açmasının mümkün olduğunu Mahkemece, davacının takas iddiasına dayanak yaptığı "borç ikrar belgesi" başlıklı belgede borçlu olarak yer alan... imzasını ikrar ve kabul ettiğine göre bu ikrara değer verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken anılan belge üzerinde imzaları bulunan tanıkların anlatımına dayanarak belgenin geçersiz sayılıp yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının işbu davayı, dava konusu alacağı temlik aldığı dava dışı...'den olan alacağına dayalı olarak takas istemine göre açtığı, 6098 sayılı Kanun'un 139 uncu maddesine göre iki kişi karşılıklı olarak para ve özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde her iki borç muaccel ise her biri alacağının borcu ile takas edebileceği, dava dışı...'in "borç ikrar belgesi" başlıklı belgede yer alan imzasını ikrar ve kabul ettiği, bu sebeple davacının asıl alacaklıya karşı ileri sürebileceği şahsi defileri mevcut konumda temlik alan olan davalıya karşı da ileri sürebileceği, davacının takas defi'inin kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; borç ikrar belgesi başlıklı belgenin borcu takas ile sona erdirmesinin mümkün olmadığını, belgenin... şikayeti ile soruşturmaya konu edildiğini, böyle bir belgenin kendisi tarafından verilmediğinin ifade edildiğini, müvekkilinin...'den çek alacağını temlik aldığını ve icra takibi başlattığını, davacının müvekkiline böyle bir borcu olmadığını ifade etmediğini, davacının icra takibine karşı İcra Mahkemesinde takas ve mahsup itirazında bulunabileceğini, mahkemece belgenin iradeye aykırı olarak düzenlendiğini değerlendirmesi gerektiğini, davacının borcu kabul ederek icra dairesinde ödeme taahhüdünde bulunduğunu, belgenin...'in iradesine aykırı olarak sonradan oluşturulduğunu, geçersiz bir belgenin takas-mahsup işlemine konu edilmesinin haksız olduğunu, söz konusu belgenin sonradan doldurulup doldurulmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yapılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi, 6098 sayılı Kanun'un 139 uncu maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6786 E. 2018/2437 K.
Ortak:takas defi · takas
İncelediğiniz karardaMahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının işbu davayı, «dava konusu» «alacağı temlik» aldığı dava dışı...'den olan alacağına dayalı olarak «takas» istemine göre açtığı, 6098 sayılı Kanun'un 139 uncu maddesine göre iki kişi karşılıklı olarak para ve özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde her iki borç «muaccel» ise her biri alacağının borcu ile takas edebileceği, dava dışı...'in "«borç ikrar» belgesi" başlıklı belgede yer alan imzasını ikrar ve kabul ettiği, bu sebeple davacının «asıl alacaklıya» karşı ileri sürebileceği şahsi defileri mevcut konumda temlik alan olan davalıya karşı da ileri sürebileceği, davacının «takas defi»'inin kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hukuk Dairesinin 13.02.2018 tarih, 2016/20044 E. ve 2018/584 K. sayılı kararıyla davacının «menfi tespit» davasını, davalının «dava konusu» «alacağı temlik» aldığı dava dışı...'den olan alacağına dayalı olarak «takas» istemine göre açtığını borçlunun alacaklıya karşı ileri sürebileceği «şahsi def»'ileri temlik alana karşı da aynen ileri sürebilmesinin mümkün olduğunu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 139 uncu maddesi gereğince( 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 118 inci maddesi) takas, borcu söndüren sebeplerden olduğu için davacının takasa dayalı «menfi tespit davası» açmasının mümkün olduğunu Mahkemece, davacının takas iddiasına dayanak yaptığı "«borç ikrar» belgesi" başlıklı belgede borçlu olarak yer alan... imzasını ikrar ve kabul ettiğine göre bu ikrara değer verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken anılan belge üzerinde imzaları bulunan tanıkların anlatımına dayanarak belgenin «geçersiz» sayılıp yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; «borç ikrar» belgesi başlıklı belgenin borcu «takas» ile sona erdirmesinin mümkün olmadığını, belgenin... «şikayeti» ile soruşturmaya konu edildiğini, böyle bir belgenin kendisi tarafından verilmediğinin ifade edildiğini, müvekkilinin...'den «çek» «alacağını temlik» aldığını ve icra takibi başlattığını, davacının müvekkiline böyle bir borcu olmadığını ifade etmediğini, davacının icra takibine karşı İcra Mahkemesinde takas ve «mahsup» itirazında bulunabileceğini, mahkemece belgenin iradeye aykırı olarak düzenlendiğini değerlendirmesi gerektiğini, davacının borcu kabul ederek icra dairesinde «ödeme taahhüdünde» bulunduğunu, belgenin...'in iradesine aykırı olarak sonradan oluşturulduğunu, «geçersiz» bir belgenin «takas-mahsup» işlemine konu edilmesinin haksız olduğunu, söz konusu belgenin sonradan doldurulup doldurulmadığı yönünde «bilirkişi incelemesi» yapılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafın «takas definin» kabulü ile takas nedeniyle davanın reddine, karar ve ilam harcı ile «yargılama giderlerinden» davalının sorumlu olduğuna dair verilen kararın taraf vekilleri tarafından temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:yargılama giderleri
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafın «takas definin» kabulü ile takas nedeniyle davanın reddine, karar ve ilam harcı ile «yargılama giderlerinden» davalının sorumlu olduğuna dair verilen kararın taraf vekilleri tarafından temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
-
İtirazın iptali | İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/1318 E. 2017/3857 K.
Ortak:takas-mahsup · takas · muacceliyet · mahsup
İncelediğiniz karardaTemyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; «borç ikrar» belgesi başlıklı belgenin borcu «takas» ile sona erdirmesinin mümkün olmadığını, belgenin... «şikayeti» ile soruşturmaya konu edildiğini, böyle bir belgenin kendisi tarafından verilmediğinin ifade edildiğini, müvekkilinin...'den «çek» «alacağını temlik» aldığını ve icra takibi başlattığını, davacının müvekkiline böyle bir borcu olmadığını ifade etmediğini, davacının icra takibine karşı İcra Mahkemesinde takas ve «mahsup» itirazında bulunabileceğini, mahkemece belgenin iradeye aykırı olarak düzenlendiğini değerlendirmesi gerektiğini, davacının borcu kabul ederek icra dairesinde «ödeme taahhüdünde» bulunduğunu, belgenin...'in iradesine aykırı olarak sonradan oluşturulduğunu, «geçersiz» bir belgenin «takas-mahsup» işlemine konu edilmesinin haksız olduğunu, söz konusu belgenin sonradan doldurulup doldurulmadığı yönünde «bilirkişi incelemesi» yapılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının işbu davayı, «dava konusu» «alacağı temlik» aldığı dava dışı...'den olan alacağına dayalı olarak «takas» istemine göre açtığı, 6098 sayılı Kanun'un 139 uncu maddesine göre iki kişi karşılıklı olarak para ve özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde her iki borç «muaccel» ise her biri alacağının borcu ile takas edebileceği, dava dışı...'in "«borç ikrar» belgesi" başlıklı belgede yer alan imzasını ikrar ve kabul ettiği, bu sebeple davacının «asıl alacaklıya» karşı ileri sürebileceği şahsi defileri mevcut konumda temlik alan olan davalıya karşı da ileri sürebileceği, davacının «takas defi»'inin kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hukuk Dairesinin 13.02.2018 tarih, 2016/20044 E. ve 2018/584 K. sayılı kararıyla davacının «menfi tespit» davasını, davalının «dava konusu» «alacağı temlik» aldığı dava dışı...'den olan alacağına dayalı olarak «takas» istemine göre açtığını borçlunun alacaklıya karşı ileri sürebileceği «şahsi def»'ileri temlik alana karşı da aynen ileri sürebilmesinin mümkün olduğunu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 139 uncu maddesi gereğince( 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 118 inci maddesi) takas, borcu söndüren sebeplerden olduğu için davacının takasa dayalı «menfi tespit davası» açmasının mümkün olduğunu Mahkemece, davacının takas iddiasına dayanak yaptığı "«borç ikrar» belgesi" başlıklı belgede borçlu olarak yer alan... imzasını ikrar ve kabul ettiğine göre bu ikrara değer verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken anılan belge üzerinde imzaları bulunan tanıkların anlatımına dayanarak belgenin «geçersiz» sayılıp yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… arındaki bakiye taşıma ücretinin davalı tarafından ödenmediği, davalının bir kısım mallarının kaybolduğu iddiasının ise, bu yönde açılmış bir davanın bulunmaması ve «takas-mahsup» talebinin de olmaması nedeniyle incelemesine yer olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile itirazın iptaline, alacak miktarı faturaya bağlı ve likit olduğundan şartları oluşmakla davacı lehine kabul edilen miktar üzerinden % 20 oranında hesaplanacak «icra inkar tazminatının» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta yukarıda yazılı Yasa hükmü uyarınca davalı-borçlu, davacı-alacaklı nezdindeki «muaccel» alacağını alacaklının «navlun alacağı» ile «takas» etme hakkını haiz olduğu gibi, sözleşmeye konu yükün «teslim» edilmemesi nedeniyle navlun ücreti ödenmesinin gerekmediğine yönelik savunması aynı zamanda bir «mahsup» talebidir.
6098 sayılı TBK’nın 139. maddesi uyarınca iki kişinin, karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç «muaccel» ise her birinin alacağını borcuyla «takas» edebileceği; alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takasın ileri sürülebileceği düzenlenmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:navlun alacağı · navlun · taşıma sözleşmesi · olumsuz oy · icra inkar tazminatı · inkar tazminatı · teslim
Benzer bu kararda2- Dava «taşıma sözleşmesine» dayalı «navlun alacağının» tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, davalı savunmasında davacı tarafından taşınan emtianın bir kısmının alıcısına «teslim» edilmediğini, bu yüzden davacının navlun ücretine hak kazanmadığı gibi kendisinin bu nedenle zarara uğradığını iddia etmiş olup, mahkemece ayrıca açılmış bir davan …
Somut uyuşmazlıkta yukarıda yazılı Yasa hükmü uyarınca davalı-borçlu, davacı-alacaklı nezdindeki «muaccel» alacağını alacaklının «navlun alacağı» ile «takas» etme hakkını haiz olduğu gibi, sözleşmeye konu yükün «teslim» edilmemesi nedeniyle navlun ücreti ödenmesinin gerekmediğine yönelik savunması aynı zamanda bir «mahsup» talebidir.
… arındaki bakiye taşıma ücretinin davalı tarafından ödenmediği, davalının bir kısım mallarının kaybolduğu iddiasının ise, bu yönde açılmış bir davanın bulunmaması ve «takas-mahsup» talebinin de olmaması nedeniyle incelemesine yer olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile itirazın iptaline, alacak miktarı faturaya bağlı ve likit olduğundan şartları oluşmakla davacı lehine kabul edilen miktar üzerinden % 20 oranında hesaplanacak «icra inkar tazminatının» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Bu itibarla, mahkemece davalının «takas» ve «mahsup» talebine yönelik değerlendirme yapılarak olumlu veya «olumsuz» bir karar vermesi gerekirken, belirtilen talepler yönünden yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2022/1893 E. , 2023/1981 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI 2018/202 Esas, 2021/707 Karar
HÜKÜM
Kabul
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının dava dışı... isimli kişiye davaya konu çek sebebiyle borcunun bulunduğunu, davacının da anılan kişiden borç ikrar belgesi başlıklı belge uyarınca çek bedelini de aşacak şekilde 87.000,00 TL alacaklı olduğunu, Nazmi Siper'in davaya konu çeki bankaya ibrazdan sonra davalıya temlikname ile devrettiğini ve davalının da davaya konu çeke dayalı olarak davacıya karşı icra takibi yaptığını, davacının alacağı temlik alan davalıya karşı anılan borç belgesi uyarınca takas hakkını kullanma hakkı olduğunu ileri sürerek takas hakkı sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının yapılan takibe itiraz etmediğini, icra dairesinde borcu için taahhütname imzalayıp borcu kabul ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemece 19.03.2015 tarih, 2013/194 E. ve 2015/132 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 13.02.2018 tarih, 2016/20044 E. ve 2018/584 K. sayılı kararıyla davacının menfi tespit davasını, davalının dava konusu alacağı temlik aldığı dava dışı...'den olan alacağına dayalı olarak takas istemine göre açtığını borçlunun alacaklıya karşı ileri sürebileceği şahsi def'ileri temlik alana karşı da aynen ileri sürebilmesinin mümkün olduğunu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 139 uncu maddesi gereğince( 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 118 inci maddesi) takas, borcu söndüren sebeplerden olduğu için davacının takasa dayalı menfi tespit davası açmasının mümkün olduğunu Mahkemece, davacının takas iddiasına dayanak yaptığı "borç ikrar belgesi" başlıklı belgede borçlu olarak yer alan...
imzasını ikrar ve kabul ettiğine göre bu ikrara değer verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken anılan belge üzerinde imzaları bulunan tanıkların anlatımına dayanarak belgenin geçersiz sayılıp yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının işbu davayı, dava konusu alacağı temlik aldığı dava dışı...'den olan alacağına dayalı olarak takas istemine göre açtığı, 6098 sayılı Kanun'un 139 uncu maddesine göre iki kişi karşılıklı olarak para ve özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde her iki borç muaccel ise her biri alacağının borcu ile takas edebileceği, dava dışı...'in "borç ikrar belgesi" başlıklı belgede yer alan imzasını ikrar ve kabul ettiği, bu sebeple davacının asıl alacaklıya karşı ileri sürebileceği şahsi defileri mevcut konumda temlik alan olan davalıya karşı da ileri sürebileceği, davacının takas defi'inin kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; borç ikrar belgesi başlıklı belgenin borcu takas ile sona erdirmesinin mümkün olmadığını, belgenin... şikayeti ile soruşturmaya konu edildiğini, böyle bir belgenin kendisi tarafından verilmediğinin ifade edildiğini, müvekkilinin...'den çek alacağını temlik aldığını ve icra takibi başlattığını, davacının müvekkiline böyle bir borcu olmadığını ifade etmediğini, davacının icra takibine karşı İcra Mahkemesinde takas ve mahsup itirazında bulunabileceğini, mahkemece belgenin iradeye aykırı olarak düzenlendiğini değerlendirmesi gerektiğini, davacının borcu kabul ederek icra dairesinde ödeme taahhüdünde bulunduğunu, belgenin...'in iradesine aykırı olarak sonradan oluşturulduğunu, geçersiz bir belgenin takas-mahsup işlemine konu edilmesinin haksız olduğunu, söz konusu belgenin sonradan doldurulup doldurulmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yapılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi, 6098 sayılı Kanun'un 139 uncu maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/939064900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz