Marka hakkına tecavüz | Marka hakkına tecavüzün tespiti ve meni

11. Hukuk Dairesi         2021/6023 E.  ,  2023/925 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI 2018/2561 Esas, 2021/969 Karar

HÜKÜM

Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2017/286 E., 2017/341 K.

Taraflar arasındaki marka hakkına tecavüzün tespiti, men'i ve ref'i davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait markanın (logonun) Türk Patent Enstitüsü nezdinde 9,14,16,18 ve 26 no.lu sınıflarda tescilli bir marka olduğunu, davacı kooperatifin bu markayı mal ve hizmetlerinde ve çeşitli tanıtım içeren iş faaliyetlerinde aktif olarak kullandığını, davalı kooperatifin davacı adına tescilli logoyu ticari faaliyetlerinde haksız ve hukuka aykırı şekilde kullanarak müvekkilinin marka hakkına hakkına tecavüz ettiğini, davalı taraf mal ve hizmetlerinin pazarlanmasında, kooperatifinin tanıtılmasında, kiraya verilecek alanlarda, internet sitelerinde, çeşitli toplantılarında ve bir çok belge ve yazılı dökümanlarında davaya konu logoyu aslından ayırt edilemeyecek eklerle kullanarak müvekkiline ait olan marka hakkına tecavüzde bulunduğunu, davalının, müvekkilinin yüksek tanınırlık seviyesine getirdiği bu marka ve logoyu kullanarak logonun sahip olduğu algı gücünden faydalanarak aynı zamanda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'da (6102 sayılı Kanun) düzenlenen haksız rekabet hükümlerini de ihlal ettiğini, logonun izinsiz ve hukuka aykırı şekilde kullanılıp ticari fayda sağlanması 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (556 sayılı KHK) kapsamında ihlal oluşturduğu gibi benzer şekilde 6102 sayılı Kanun'da ifade edilen haksız rakabet hükümlerine de aykırılık oluşturduğunu ileri sürerek davaya konu logonun kullanılmasının marka hakkına tecavüz olduğunun tespitine, davalı kooperatifin internet sitesinde, toplantılarındaki çeşitli araç gereçlerinde, her türlü iş ürünlerinde, mal veya hizmetlerinde ve bunu gibi kullanılan diğer mecralarda bu logonun kullanılmasının yasaklanmasına, silinmesine ve kaldırılmasına, davanın kabulü halinde hükmün gazetede ilanına, davalıya ait http://www.megacenter.com.tr/ adlı internet sitesinin yayınının durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kooperatifin davaya konu ve davacı tarafından tescil edildiği söylenilen logoyu kullanmadığını, müvekkili kooperatifin "Mega Center Kuru Gıda" sitesinin yasal yöneticisi olup mega center işletme yazılı logo kullandığını, bunun yanında başka logolar da kullandığını, davaya konu ile müvekkilinin kullandığı logonun aynı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın logosunu Türk Patent Enstitüsü nezdinde 142165 tescil no ile "ticaret markası" olarak 09,14,16, 18, ve 26 no.lu sınıflarda yer alan ürünler (afiş, broşür, kart, tabela, rozet, plaket, takvim, ajanda, anahtarlık ve naylon poşetler) için tescil ettirdiği ve marka korumasının devam ettiği; teknik bilirkişi raporunun düzenlendiği 18.04.2016 tarihinde; raporda yer alan resimler ve bilgilere istinaden; davalının www.megacenter.com.tr web sitesinde yer alan kullanımları ile davacının marka hakkını ihlal ettiği, rapor düzenlendiği tarihte ise davalı tarafın bu kullanımları, neredeyse tamamen web sitesinden kaldırmasına rağmen, bir kısım marka ihlallerine dair görselleri halen web sitesinde barındırdığı, davalının web sitesinde yer alan kullanımlar nedeniyle;

6102 sayılı Kanun'un 54 üncü ve 55 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (4) anlamında haksız rekabete sebebiyet verdiği; davalının halihazırda kullandığı (yeni) logosu ile davacı markası arasında 556 sayılı KHK'nın 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas meydana gelmeyeceği davacı tarafından dava dilekçesinin ekinde (ek 2) iddia edildiği ve davalının marka ihlaline sebebiyet veren kullanımlarına dair doküman ve belgelerin dava dosyasına davacı tarafından sunulmadığı, davalı vekili her ne kadar söz konusu kooperatifin kâr amacı gütmeyen ticari faaliyeti bulunmayan bir kooperatif olması nedeniyle marka hakkı tecavüzünün ve haksız rekabetin bulunmadığını belirtmiş ise de davalı kooperatifin internet sitesi ve her türlü iş ürünlerinde davacı markasını kullanmasının marka hakkına tecavüz oluşturduğu gerekçesiyle davacı tarafından davalı SS Mega Center İstanbul Bayrampaşa Gıda Toptancıları Site İşletme Kooperatifi aleyhine açılan davanın kabulü ile davalının dava tarihi itibarıyla logonun kullanımının marka hakkına tecavüz oluşturduğunun tespitine, söz konusu logonun internet sitesi araç gereç iş ürünleri, mal ve hizmetlerde vs.

mecralarda kullanımının yasaklanarak silinmesine ve kaldırılmasına, davalının http: // www.megacenter.com.tr adlı sitesinde davacıya ait markanın kullanıldığı görsellerin içerikten çıkartılmasına, mümkün olmadığı takdirde siteye erişimin engellenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın taraflarının Kooperatif olduğunu, Kooperatif Kanunu 1 inci maddesinden anlaşılacağı üzere, Kooperatiflerin ortaklarının ihtiyaçlarını karşılamak için kurulmuş tüzel kişiler olduğunu, kar amaçlarının bulunmadığını, kimseyle rekabet etmediklerini, ortaklarının menfaatlerini korumak amacıyla kuruldukları için rekabet etmelerinin söz konusu olamayacağını, mahkeme kararında haksız rekabetten söz edilerek davanın kabulüne karar verilmesinin yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin kendisine ait logosu bulunduğunu, davacının logosunun hiçbir zaman kullanılmadığını, internet sitesinde yer alan haberde kullanılan görsellerin Kooperatif ile ilgisinin bulunmadığını, internet sitesinde yapılan faaliyetlerin haber olarak verildiğini, haksız rekabet ve marka hakkına tecavüzden söz edilemeyeceğini, yerel mahkeme kararına esas aldığı raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığını, yerinde inceleme yapmadığını, müvekkili Kooperatife tebligatın usulüne uygun olarak yapılmadığını, davadan geç haberdar olduklarını, davacı adına tescilli markanın sadece logodan oluştuğunu, müvekkilinin kullandığı logonun davacı logosuna benzemediğini, müvekkilinin isminde yer alan "mega center" ifadesi ile birlikte kullanıldığını, bir an için aynı logonun kullanıldığı düşünülse dahi 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince davacı adına tescilli marka ile müvekkilinin kullanım alanının farklı sınıflarda olduğundan, benzerlik iltibas ya da ürünlerin karıştırılmasının söz konusu olmadığını, taraflar koooperatif olduğundan ticari kaygının da söz konusu olamayacağını ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddinine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dilekçesi içeriğinde, davalının davacının yüksek tanınırlık seviyesine getirdiği logonun kullanılarak, logonun algı gücünden faydalanılarak 6102 sayılı Kanun'da düzenlenen haksız rekabet hükümlerinin de ihlal edildiğini ileri sürdüğü anlaşılmış ise de, netice-i talebinde haksız rekabet hükümlerine dayanmadığı, dava dilekçesindeki; "davalı Kooperatifin internet sitesinde, toplantılarındaki çeşitli araç ve gereçlerinde, her türlü iş ürünlerinde, mal ve hizmetlerinde ve bunun gibi kullanılan diğer mecralarda logonun kullanılmasının yasaklanması, silinmesi ve kaldırılması" talebini marka hakkına tecavüz hükümlerine dayandırdığı, davacı tarafça haksız rekabete dayalı olarak açılmış bir dava bulunmadığından, mahkemenin davalı kullanımlarının haksız rekabet teşkil edip etmediğini değerlendirerek, kararının gerekçesinde "davalının web sitesinde yer alan kullanımları nedeniyle eylemin TTK 54.

Madde ve TTK 55/1-a (4) anlamında haksız rekabete sebebiyet verdiğini" açıklamasının yerinde olmadığı, kaldı ki davacı vekili dava dilekçesinde, davacı Kooperatifin faaliyetlerinde bu logoyu kullandığını beyan etmişse de, bu yönde dosyaya delil de sunmadığı, davacı Kooperatif adına 07.04.1993 başvuru tarihli 142165 başvuru numaralı şekil markasının, 09/14/16/18/26. sınıflarda "Afiş, broşür, kart, tabela, rozet, plaket, takvim, ajanda, anahtarlık ve naylon poşet." emtialarında ticaret markası olarak tescilli olduğu, davalı web sitesinde inceleme yapılarak düzenlenen 18/04/2016 tarihli bilirkişi raporunda ise, davalının web sitesi başlığında; "logo+MEGA CENTER Gıda ve Ticaret Merkezi" şeklinde kullanıldığı, logonun web sitesi iletişim bölümünde haritada yer işaretlemede kullanıldığı, web sitesinde bulunan resimler sayfasında yardım kampanyaları için kullanılan pankartlarda bu logonun kullanıldığı, 2013-2014 yılına ait kurul toplantılarında bu logonun işletme yazısı olmadan kullandığı, Mega Gıda Toptancıları Derneği toplantılarında arka plan fonu olarak kullanıldığının anlaşıldığı, davalı tarafça davacının tescilli logosunun tescilli olduğu "Afiş, broşür, kart, tabela, rozet,plaket, takvim, ajanda, anahtarlık ve naylon poşet." emtialarında markasal kullanıldığının ispatlanamadığı, davacı markasının tanınmış olduğunun ispat edilmediği, davalı Kooperatifin Mega Center İstanbul Bayrampaşa Gıda Toptancıları Site İşletme Kooperatifi olduğu, web sitesi içerisinde davacı markasını oluşturan logonun ayniyet derecesinde benzerinin, kurumsal logo olarak davalı Kooperatifin faaliyetlerinde kullanıldığı anlaşılıyorsa da, haksız rekabete dayalı dava açılmadığı, logonun davacının markasının tescil sınıfında kullanılmadığı anlaşıldığından, markaya tecavüzün tespiti, meni ve ref'ine yönelik davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin yerinde görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf isteminin esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, markaya tecavüzün tespiti, men'i, ref'i, hükmün ilanı talepli davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; logonun tescilini kendi namına yapmış olup logo üzerinde münhasır haklara sahip olduğunu, logoyu kullanarak uzun yıllardan beri iş ürünlerinin, mal ve hizmetlerinin diğerlerinden ayırt edilmesini sağladığını ve bu marka ve logoyu pek çok kesim tarafından tanınır hale getirdiğini, davalı taraf ise yine benzer bir alanda faaliyet göstermekte olup izinsiz ve hukuka aykırı bir şekilde bu logoyu kullanarak davacı müvekkilnin büyük bir tecrübe ve çabayla uzun bir sürede oluşturduğu tanınırlığı, olumlu algıyı haksız rekabet ve markalar mevzuatına aykırı şekilde kötü niyetli olarak kullandığını, davalı taraf mal ve hizmetlerinin pazarlanmasında, kooperatifinin tanıtılmasında, kiraya verilecek alanlarda, internet sitelerinde, çeşitli toplantılarında ve bir çok belge ve yazılı dökümanlarında davaya konu logoyu aslından ayırt edilemeyecek eklerle kullanarak davacı müvekkiline ait olan marka hakkına tecavüzde bulunduğunu, müvekkili kooperatifin yüksek tanınırlık seviyesine getirdiği bu marka ve logoyu kullanarak logonun sahip olduğu algı gücünden faydalanarak aynı zamanda 6102 sayılı Kanun'da düzenlenen haksız rekabet hükümlerini de ihlal ettiğini, istinaf incelemesinde, davalının haksız rekabet hükümlerini ihlal etmesi ve taraflarınca sunulan dava dilekçesinde işbu hususun açıkça dile getirilmiş olmasına rağmen netice-i talep bölümünden haksız rekabet hükümlerine dayanılmamış olması ve marka hakkına tecavüz hükümlerine dayanıldığı, haksız rekabet hükümlerine dayalı olarak dava açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkil kooperatifin faaliyetlerinde davaya konu logoyu kullandığını ispatlayamadığı tespiti yapıldığını, Bölge Adliye Mahkemesinin bu tespitine katılmadıklarını, müvekkilinin, logoyu 1993 yılında tescil ettirmiş olup 2013 yılında da tescil süresini uzattırdığını, marka hakkına ilişkin tüm belge ve delillerinin dava dosyasında mevcut olup müvekkilinin bu logoyu kullandığının da ispatlandığını, müvekkil adına kayıtlı bulunan logonun davalı tarafından haksız olarak kullanıldığının da dosya kapsamından sabit olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, marka hakkına tecavüzün tespiti ,men’i ve ref’i istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8 inci maddesinin beşinci fıkrası.

3. Değerlendirme

Dava Marka hakkına tecavüzün tespiti, men’i ve ref’i istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ise de her davanın açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirilmesi gerekmekte olup, dosyada bulunan bilirkişi raporunda internet sitesinde bu logonun davalı tarafça ayırt edilemeyecek kadar benzerinin internet ortamında tescil kapsamındaki mal ve hizmetlerde davalı tarafından markasal olarak kullanıldığı bazı kullanımların hala devam ettiği, eylemin bu haliyle marka hakkına tecavüz teşkil ettiği ayrıca davacı tarafın aynı zamanda logo üzerinde telif hakkının da bulunması nedeniyle Dairemiz uygulamalarına göre söz konusu kullanımın kötüniyetli kullanım niteliğinde olduğunun kabulü ile marka hakkına tecavüzün tespitine, önlenmesine ve ref'ine karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.