Yargılama sırasında terkinle konusuz kalan davada, davanın açılmasına sebebiyet veren sicil müdürlüğünün yargılama giderinden sorumluluğu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/6223 E. 2023/626 K. · · İlk derece: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
OnandıKesinlik belirsiz
★ Emsal
Gerekçe özeti
Kesinleşen bir mahkeme kararının gereğini ilk talep üzerine yerine getirmekle yükümlü olan ticaret sicil müdürlüğü, bu yükümlülüğü ancak yargılama sırasında yerine getirir ve dava bu nedenle konusuz kalırsa davanın açılmasına sebebiyet vermiş sayılır ve yargılama giderinden sorumlu olur.
Ele alınan sorunlar
Davanın konusuz kalması hâlinde, davanın açılmasına sebebiyet veren davalının yargılama giderinden sorumluluğu → kabul
İddia: Davalı sicil müdürlüğü, cevabi yazısının ret kararı niteliğinde olmadığını, davacının talebini reddetmediği hâlde hukuki yararı bulunmadan dava açtığını ve davanın açılmasına sebebiyet vermediğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Kesinleşen mahkeme kararıyla ticaret unvanındaki ibarenin terkini gereken hususu, ticaret sicil müdürlüğü ilk talep üzerine yerine getirmek zorundadır. TTK 33 üncü maddesindeki ihtar, dava dışı şirket ve ilgililer yönünden bir düzenleme olup; aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca davalı müdürlüğün terkinden kaçınma sebepleri yerinde değildir. Terkin işlemi ancak yargılama sırasında resen gerçekleştirildiğinden dava konusuz kalmışsa da, davalı davanın açılmasına sebebiyet vermiş olduğundan yargılama giderinden sorumludur. (Yargıtay'ca onanan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Kesinleşmiş karara dayalı terkin talebini ancak yargılama sırasında yerine getiren sicil müdürlüğünün, konusuz kalan davada yargılama giderinden sorumlu tutulması yönünden emsal.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
konusuz kalma↗ yargılama giderinden sorumluluk↗ davanın açılmasına sebebiyet verme↗ ticaret unvanının terkini↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/6223 E. , 2023/626 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI 2021/759 Esas, 2021/910 Karar
DAVA TARİHİ 30.10.2020
HÜKÜM
Karar verilmesine yer olmadığı
İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2020/581 E., 2021/83 K.
Taraflar arasındaki, terkin işleminin yerine getirilmesine yönelik talebin reddine ilişkin kararın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde, ... ibaresinin 1952 yılından bu yana Boyner Holding'e bağlı tüm grup şirketleri tarafından kullanıldığını, İstanbul Ticaret Siciline kayıtlı ... Promosyon Teks. Matbaa Sağ...Ltd. Şti. unvanlı şirketin ticaret unvanının çekirdek sözcüğünün ... ibaresinin terkini için Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2015/217 E. sayılı dosyası ile ticaret sicil unvanının terkini davası açtıklarını, davanın reddine karar verildiğini, kararı istinaf ettiklerini İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 2016/228 E. sayılı istinaf taleplerinin kabulüne karar verilerek kararın kaldırılmasına, davalı şirketin ticaret unvanındaki ... ibaresinin terkinine karar verildiğini, bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, Mahkemece İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ...
unvanının silinmesi talep edilmiş ise de bu işlemin yerine getirilemediğini, ayrıca bu konuda Ticaret Sicil Müdürlüğüne dilekçe ile müracaatlarında 19.10.2020 tarihinde cevap verdiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 33 üncü maddesi gereği terkin işleminin yerine getirilmediğini, bu yazının kendilerine tebliğinden itibaren 8 gün içinde bu davayı açtıklarını belirterek terkin işleminin reddine ilişkin kararın iptaline ve .....Tic Ltd Şti'nin unvanındaki ... ibaresinin sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılama devam ederken kesinleşmiş Mahkeme ilamında belirtilen ... Promosyon Tekstil Matbaa Sağlık İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin unvanındaki ... ibaresinin terkin edildiği hususunun 16.12.2020 tarihinde resen tescil edildiği ve tescil işleminin 21.12.2020 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği gerekçesiyle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıya dava konusu işlemin yerine getirilmesi için müracaat edildiğini, davalı tarafından verilen 19.10.2020 tarihli cevapta 6102 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi gereğince ihtar gönderildiğinden terkin işleminin yerine getirilmediğini, dava açıldıktan sonra 16.12.2020 tarihinde terkin işleminin yerine getirildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının yargı gideri bakımından kaldırılarak davalının yargı gideri ile vekalet ücreti ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından dava dışı ... Promosyon Teks...Tic. Ltd. Şti aleyhinde açılan dava neticesinde unvanındaki ... ibaresinin terkinine karar verildiği, işbu kararın Yargıtay denetiminden geçerek 08.09.2020 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen karar gereği davacı tarafından davalıya müracaat edildiği ve davalı tarafından verilen 19.10.2020 tarihli cevapta 6102 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesi gereğince dava dışı şirkete ihtar gönderildiği ve yasal süre içinde söz konusu husus yerine getirilmez ise konunun İstanbul Valiliği Ticaret Sicil İl Müdürlüğüne iletileceğinin bildirildiği, Ticaret Sicil Müdürlüğünün mahkeme kararı ile kesinleşen hususu ilk talep üzerine yerine getirmek zorunda olduğu, davadan sonra yargılama sırasında terkin işleminin gerçekleştirildiği, bu nedenle davanın konusuz kaldığı;
ancak 6102 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesindeki ihtar dava dışı şirket ve ilgililer yönünden bir düzenleme olup yine 6102 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlendiği üzere davalı ... Müdürlüğünün terkinden kaçınma sebeplerinin yerinde olmadığı ayrıca davalının dava açılmasına sebebiyet verdiği, yargılama sırasında 16.12.2020 tarihinde dava dışı şirketin ticaret unvanındaki "..." ibaresinin resen terkinine karar verilerek terkin işleminin yapıldığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B.Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacının tescil edilmesini istediği mahkeme kararı ile ilgili olarak Müdürlüğün izleyeceği süreci açıklayan cevabi yazısının ret kararı mahiyetinde olmadığını, davacının talebini de reddetmediği halde ret kararı gibi davacı tarafından değerlendirilerek hukuki yararı olmadığı halde dava açtığını, davaya konu işlemin mevzuatta öngörülen aşamalar tamamlandıktan sonra tescil edildiğini, davacının 25.09.2020 tarihinde Müdürlüğümüze kesinleşmiş mahkeme kararları gereğince işlem yapılması için dilekçe ile müracaat ettiğini, anılan dilekçenin bir tescil başvurusu olarak ibraz edilmediğini, huzurdaki davanın açılmasına neden olmayan müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yargılama aşamasında terkin işleminin yapılmasından dolayı davanın konusuz kalması nedeniyle davalının davanın açılmasına sebebiyet verip vermediği ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulup tutulamayacağına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/936431400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz