Menfi tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/5791 E. 2023/307 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
düzenleme yeri↗ ödememe protestosu↗ protesto↗ yemin delili↗ davadan feragat↗ lehtar↗ yemin↗ ciro↗ ihtiyati tedbir↗ kötü niyet tazminatı↗ ispat yükü↗ bono↗ kötü niyet↗ usulden reddi↗ feragat↗ hukuki yarar↗ esastan ret↗ harç↗ ilk derece kararının kaldırılması↗ menfi tespit↗ yükleten (shipper)↗ vekalet ücreti↗ teminat↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/858 E., 2020/23 K.
Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davacı ... yönünden davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ... ve ... İnşaat Malzemeleri Tur. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar aleyhine davalı ... tarafından icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak bononun davacılar tarafından davalı ...’ye teminat olarak verilen bono olduğunu, ancak davalı ... tarafından akrabası ile diğer davalıya ciro edilerek icra takibine konu edildiğini, bono üzerinde davacı ...’nın imzasının bulunmadığını ileri sürerek davacıların icra takibine konu 300.000,00 TL bedelli senet ile ilgili borçlu olmadıklarının tespitine, kötü niyet tazminatının davalılardan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava konusu bononun davalı ...'ye ait taşınmazın davacı şirkete devrinden kalan 300.000,00 TL alacağına ilişkin olduğunu, dava konusu çeklerin teminat için düzenlenmediğini belirterek davanın reddini, alacak tutarının %20'sinden az olmamak üzere tazminat ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket tarafından ileri sürülen iddiaların usulüne uygun delillerle ispat edilemediği, davacı ... hakkındaki takipten davadan önce feragat edildiği, davacı ... hakkında ise süresi içerisinde protesto çekilmemesi nedeniyle takip hakkının düştüğü gerekçesiyle davacı ...'nın dava açmakta hukuki yararı olmadığından davacı yönünden davanın usulden reddine, davacı senet lehtarı ... yönünden davaya konu bono için ödememe protestosu düzenlenmediği anlaşıldığından dava konusu takibe konu senetten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacı ... İnş. Malz. Ltd. Şti. yönünden ise davanın reddine, takibe ilişkin ihtiyati tedbir kararı verildiğinden senet bedelinin %20'si oranındaki 60.000,00 TL tazminatın davacı şirketten alınıp davalı ...'e verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ... hakkındaki davanın usulden reddine dair Mahkeme kararının yerinde olmadığını, davalı tarafça takipten her ne kadar dava tarihinden önce feragat edilmiş ise de harç yatırılmadığından dosya kapsamnda 05.04.2018 tarihine kadar davacının borçlu göründüğünü, aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını, davacı şirket hakkındaki davanın esastan reddine dair kararın da yerinde olmadığını, ispat yükünün davalı üzerinde olduğunu ve davalı tarafça iddialarının ispatına yarar delil sunulmadığını ayrıca senet üzerinde davacı şirket kaşesinin ve sicil numarasının yer almadığını, senedin düzenlenme yerinin de sonradan doldurulduğu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararında usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı ve özellikle davacı şirket tarafından teminat iddiasının usulüne uygun delillerle ispat edilemediği, yemin deliline de day...madığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve ... İnşaat Malzemeleri Tur. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar ... ve ... İnşaat Malzemeleri Tur. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacılar ... ve ... İnşaat Malzemeleri Tur. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/1992 E. 2016/2791 K.
Ortak:ödememe protestosu · protesto · lehtar · bono
İncelediğiniz kararda… yısı belirtilen kararı ile davacı şirket tarafından ileri sürülen iddiaların usulüne uygun delillerle ispat edilemediği, davacı ... hakkındaki takipten davadan önce «feragat» edildiği, davacı ... hakkında ise süresi içerisinde «protesto» çekilmemesi nedeniyle takip hakkının düştüğü gerekçesiyle davacı ...'nın dava açmakta «hukuki yararı» olmadığından davacı yönünden davanın «usulden reddine», davacı senet «lehtarı» ... yönünden davaya konu «bono» için «ödememe protestosu» düzenlenmediği anlaşıldığından dava konusu takibe konu senetten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacı ...
DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar aleyhine davalı ... tarafından icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak «bononun» davacılar tarafından davalı ...’ye «teminat» olarak verilen bono olduğunu, ancak davalı ... tarafından akrabası ile diğer davalıya «ciro» edilerek icra takibine konu edildiğini, bono üzerinde davacı ...’nın imzasının bulunmadığını ileri sürerek davacıların icra takibine konu 300.000,00 TL bedelli senet ile ilgili borçlu olmadıklarının tespitine, «kötü niyet tazminatının» davalılardan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava konusu «bononun» davalı ...'ye ait taşınmazın davacı şirkete devrinden kalan 300.000,00 TL alacağına ilişkin olduğunu, dava konusu çeklerin «teminat» için düzenlenmediğini belirterek davanın reddini, alacak tutarının %20'sinden az olmamak üzere tazminat ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Benzer bu karardaMahkemece,iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, .... yönünden, bonodo «avalist» olarak görülen kişilerle ilgili sorumluluğun «protesto» koşuluna bağlanmadığından reddine; ... .... yönünden davaya konu senette protestosuz «kaydının» bulunmadığı,«lehtar» ile banka arasındaki «muafiyet» kaydının protesto çekilmesini engellemeyeceği, TTK m.
731/6 ve 717 maddesi gereği «ödememe protestosu» çekilmediğinden, senedin protestosuz şartlarına sahip olmadığı veya buna muadil bir ibareyi içermediği gerekçesiyle itirazın kabulüne karar verilmiştir.
2- Karşı taraf(alacaklı) banka ile ....... arasında imzalanan «genel kredi sözleşmesinin» 35/2. maddesinde senetlerin «vadesi» sonunda ödenmemesi halinde «protesto» keşide ve tebliğinde bankanın tam bir serbestiye sahip olduğunun düzenlendiği, dolayısıyla «bono» dışında protestodan «muafiyet» koşuluna dair düzenlemenin taraflar arasında hüküm ifade edeceği gözönünde bulundurulmaksızın ... .... yönünden itirazın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:avalist · ihtiyati hacze itiraz · muafiyet · genel kredi sözleşmesi · vade · kredi sözleşmesi · cy/cy kaydı
Benzer bu kararda2- Karşı taraf(alacaklı) banka ile ....... arasında imzalanan «genel kredi sözleşmesinin» 35/2. maddesinde senetlerin «vadesi» sonunda ödenmemesi halinde «protesto» keşide ve tebliğinde bankanın tam bir serbestiye sahip olduğunun düzenlendiği, dolayısıyla «bono» dışında protestodan «muafiyet» koşuluna dair düzenlemenin taraflar arasında hüküm ifade edeceği gözönünde bulundurulmaksızın ... .... yönünden itirazın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, …
Mahkemece,iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, .... yönünden, bonodo «avalist» olarak görülen kişilerle ilgili sorumluluğun «protesto» koşuluna bağlanmadığından reddine; ... .... yönünden davaya konu senette protestosuz «kaydının» bulunmadığı,«lehtar» ile banka arasındaki «muafiyet» kaydının protesto çekilmesini engellemeyeceği, TTK m.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, «ihtiyati hacze itiraz» edenler vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/5791 E. , 2023/307 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI 2020/705 Esas, 2021/624 Karar
DAVA TARİHİ 10.10.2017
HÜKÜM
Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2017/858 E., 2020/23 K.
Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davacı ... yönünden davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ... ve ... İnşaat Malzemeleri Tur. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar aleyhine davalı ... tarafından icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak bononun davacılar tarafından davalı ...’ye teminat olarak verilen bono olduğunu, ancak davalı ... tarafından akrabası ile diğer davalıya ciro edilerek icra takibine konu edildiğini, bono üzerinde davacı ...’nın imzasının bulunmadığını ileri sürerek davacıların icra takibine konu 300.000,00 TL bedelli senet ile ilgili borçlu olmadıklarının tespitine, kötü niyet tazminatının davalılardan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava konusu bononun davalı ...'ye ait taşınmazın davacı şirkete devrinden kalan 300.000,00 TL alacağına ilişkin olduğunu, dava konusu çeklerin teminat için düzenlenmediğini belirterek davanın reddini, alacak tutarının %20'sinden az olmamak üzere tazminat ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket tarafından ileri sürülen iddiaların usulüne uygun delillerle ispat edilemediği, davacı ... hakkındaki takipten davadan önce feragat edildiği, davacı ... hakkında ise süresi içerisinde protesto çekilmemesi nedeniyle takip hakkının düştüğü gerekçesiyle davacı ...'nın dava açmakta hukuki yararı olmadığından davacı yönünden davanın usulden reddine, davacı senet lehtarı ... yönünden davaya konu bono için ödememe protestosu düzenlenmediği anlaşıldığından dava konusu takibe konu senetten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacı ... İnş. Malz. Ltd. Şti. yönünden ise davanın reddine, takibe ilişkin ihtiyati tedbir kararı verildiğinden senet bedelinin %20'si oranındaki 60.000,00 TL tazminatın davacı şirketten alınıp davalı ...'e verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ... hakkındaki davanın usulden reddine dair Mahkeme kararının yerinde olmadığını, davalı tarafça takipten her ne kadar dava tarihinden önce feragat edilmiş ise de harç yatırılmadığından dosya kapsamnda 05.04.2018 tarihine kadar davacının borçlu göründüğünü, aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını, davacı şirket hakkındaki davanın esastan reddine dair kararın da yerinde olmadığını, ispat yükünün davalı üzerinde olduğunu ve davalı tarafça iddialarının ispatına yarar delil sunulmadığını ayrıca senet üzerinde davacı şirket kaşesinin ve sicil numarasının yer almadığını, senedin düzenlenme yerinin de sonradan doldurulduğu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararında usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı ve özellikle davacı şirket tarafından teminat iddiasının usulüne uygun delillerle ispat edilemediği, yemin deliline de day...madığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve ... İnşaat Malzemeleri Tur. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar ... ve ... İnşaat Malzemeleri Tur. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacılar ... ve ... İnşaat Malzemeleri Tur. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/936211800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz