Haksız rekabetin tespiti, men'i, maddi ve manevi tazminat

11. Hukuk Dairesi         2022/1171 E.  ,  2023/1627 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2017/138 Esas, 2021/523 Karar

HÜKÜM

Ret

Taraflar arasındaki haksız rekabetin tespiti, men'i ve maddi manevi tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin banyo aksesuarları üzerine tasarımları olduğunu, müvekkiline ait tescilsiz tasarımların davalı şirket tarafından Tüyap Fuar ve Kongre Merkezi'nde düzenlenen fuarda sergilendiğinin ve satışının yapıldığının Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/323 D.İş. sayılı dosyası ile tespit edildiğini, davalı şirketin üretip satışını yaptığı ürünlerin müvekkiline ait ürünler ile iltibas yaratacak derecede aynı ve benzer olduğunu, bu durumun haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek haksız rekabetin tespitini, men'i ve sonuçların ortadan kaldırılmasını, ürünlerin toplanmasını, el konulmasını, imhasını, haksız tecavüzün önlenmesini ve giderilmesini ve şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminat ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının da müvekkili gibi dava konusu ürünleri Çin'den ithal ettiğini, bu ürünlere ait tasarımların yurtdışında yapıldığını ve Türkiye'ye özgü tasarımlar olmadığını, ithal olunan ürünlerin hiç birisinin tasarımının davacıya ait olmadığını, bu ürünlerin harcıalem ürünler olduğunu, ayrıca yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 21.07.2015 tarih, 2014/288 E. ve 2015/630 K. sayılı kararı ile dava konusu ürünlerin tasarımı açısından davacının haklı olduğunu gösterilebilecek teknik resim, onaylı üretim resmi, kalıp resmi, kalıp ve benzeri aşamalara ait deliller sunulmadığı, ayrıca davacının dava konusu tescilsiz tasarımları uzun yıllar önce piyasaya sunarak tanınmış hale getirdiğini ve bu tasarımlara sağladığını iddia ettiği emek ve piyasanın varlığının da ispatlayamadığı, davacı tarafın ıslah ile yeni delil sunma talebinin de reddedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 05.12.2016 tarih, 2015/11858 E. ve 2016/9302 K. sayılı kararıyla ıslah talebi kabul edilerek sunulan deliller değerlendirildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 27.04.2021 tarih, 2017/138 E. ve 2021/523 K. sayılı kararı ile davacının iddiasına konu olan tescilsiz tasarımları uzun yıllar önce piyasaya sunarak tanınmış hale getirdiğinin ispatlanamadığı, tescilsiz tasarıma sağladığını iddia ettiği emek ve piyasanın varlığı ispatlanamadığından, adı geçen tescilsiz tasarımlar açısından davalının haksız rekabette bulunduğunun kanıtlanamadığı, mail yazışmalarında isimleri geçen ürünler yönünden mail yazışmalarının tek başına Çinli firma ile davacı firmanın ilk tasarlama sürecini yürüttüğüne delil olamayacağı, davalıya atfedilen haksız fiilin yani haksız rekabet eyleminin varlığının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hak sahipliğinin ispatlanamadığı gerekçesinin hatalı olduğunu, iki model için bilirkişi raporunda davacı tarafından oluşturulduğu kanaatinin belirtildiğini, bu modeller için dahi davanın reddedildiğini, tasarımların satışı, tanıtılmasına dair emek harcadığını, üretimin Çin'de yapılmasının tasarım sürecini etkilemeyeceğini, üretim sürecine ilişkin mail yazışmalarının da dosyada bulunduğunu, tüm ürünler bakımından hak sahibi olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; vekalet ücretinin düşük hesaplandığını, en düşük vekalet ücreti 4.080,00 TL iken mahkemece 1.500,00 TL'ye hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bu yönden düzeltilerek onanmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalının davacının tescilsiz tasarımlarına benzer ürünleri satıp satmadığı, haksız rekabetin bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 54 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1.Dava, 6102 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi ve devamı uyarınca açılmış olan haksız rekabetin tespiti, ref'i ve tazminat istemlerine ilişkin olup mahkemece Dairemizin 05.12.2016 tarihli bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

2.6102 sayılı Kanun'un 55 inci maddesinde başkasının iş ürünlerinden ve emeğinden haksız veya izinsiz yararlanmak haksız rekabet hallerinden sayılmıştır. Somut olayda davacının ürünlerini Çin'de ürettirip Türkiye'de satışa sunduğu tarafların kabulündedir.

10. 07.2019 tarihli bilirkişi raporunda davacının "..." ve "..." isimli iki tasarımının harcıalem olduğunun tespit edilemediği, diğer bir ifadeyle davacının bu tasarımlara ilişkin ürünlerinin piyasaya sunulduğu ya da başkaları tarafından kullanıldığı saptanamamıştır. Bu nedenle belirtilen iki tasarım bakımından davalının başkasının iş ürünlerinden haksız yararlandığının ve haksız rekabetinin bulunduğunun mahkemece gözetilmemesi doğru olmamıştır. Yine 10.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda davacının diğer tasarımlarının piyasada tanıtılmasına emek vermesine rağmen bunların gerçek tasarımcısı olup olmadığının tespit edilemediği belirtilmiştir. Bu durumda diğer tasarımlara ilişkin ürünleri ilk defa Türkiye piyasasında tanıtanın davacı olup olmadığı saptanıp şayet ilk defa tanıtanın davacı olduğunun belirlenmesi durumunda davacının emeğinden haksız yararlanıldığından haksız rekabetin bulunduğu gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

16.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.