Alacak | Kararın kaldırılması

11. Hukuk Dairesi         2022/1011 E.  ,  2023/3590 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

SAYISI 2019/1626 Esas, 2021/1484 Karar

HÜKÜM

Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI 2006/320 E., 2019/44 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar Yimpaş Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Paz. A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ... vekili, davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı şirket vekili tarafından duruşmalı, davacı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 06.06.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı Yimpaş Day. Tük. Mal. San. ve Paz. A.Ş. vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; Yimpaş Holding A.Ş. ve bu holding çatısı altında yer alan ve aralarında davalı şirketin de dahil bulunduğu birçok şirket ve bu şirketlerin yöneticilerinin yüksek miktarlarda kazanç temini ve istenildiği zaman ödenen paranın geri alınabileceği imkanını vaadiyle aralarında müvekkili şirketin de bulunduğu Fedaral Almanya'da mukim birkaç şirket vasıtasıyla burada yaşan onbinlerce türk işçisinden çok yüksek miktarlarda para topladığını, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete çeşitli zamanlarda havale gönderildiğini ileri sürerek toplam 1.000.000,00 DM (511.291,88 euro) bedelden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 euronun ve bu bedele işbu dava tarihinden itibaren devlet bankalarının mevduat faizlerine uyguladıkları en yüksek yıllık faiz oranı üzerinden tahakkuk ettirilecek faizin davalı şirketten ve diğer davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar Yimpaş Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Paz. A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında yapılan 01.02.1999 tarihli sözleşme gereğince 4 yıllık süre için müvekkili şirkete 3.000.000,00 DM ithalat bedeli gönderilmesinin kararlaştırıldığı, bu meblağ karşılığında da 8 yıllık süre içerisinde istenilen malların peyderpey gönderilmesi hususunda tarafların mutabık kaldığını, bahse konu sözleşme gereğince, dava öncesinde kendilerine gönderilen ihtarname tarihine kadar davacı şirkete 1.395.539 DM tutarında mal ile 457.869 DM tutarında nakit paranın gönderildiği, taraflar arasındaki sözleşme gereğince para göndermesi gereken davacı şirket için belirlenen 4 yıllık süre dolmuş olmasına rağmen, yine aynı sözleşme gereğince kendilerine verilmiş olan 8 yıllık sürenin henüz dolmadığını, davacı tarafın sözleşmede belirtilen 3.000.000 DM'nin tamamını göndermediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket ile davalı şirketin elinde bulunan malların 3.000.000,00 DM karşılığında satımı ve teslimi konusunda sözleşme yaptıkları, sözleşmenin 2 nci maddesinde ''Ufuk Dayanıklı Tüketim Malları Sanayi ve Paz A.Ş. istenilen malları Türkiye'den temin ederek davacı şirkete 8 yıllık bir süre içinde peyderpey ihraç edecektir'' hükmüne yer verildiği, sözleşmede kararlaştırılan mal bedellerinine ilişkin davacı tarafından banka havalesi yoluyla davalı borclu şirket yararına yapılan ödemeler bulunduğu, bu kapsamda 1.000.000 DM'nin davalıya gönderildiği, belirtilen durumun davalı tarafın da kabulünde bulunduğu, dosyaya sunulan gümrük belgeleri ile de sabit oluğu üzere davalı şirketin ise çeşitli tarihlerde 136.194,01 euro tutarında davacı adına mal mukabili ihracat yaptığı, davalı tarafça davacıya gönderilen mal miktarı ve değerinin, davacı tarafça ödendiği tespit olunan bedelden daha az olduğu, davalıdan ticari defter kayıtlarının ibrazı istenilmiş ise de davalının defterlerini ibraz edemediği, bu nedenle faturaların sevk olunan malların davalı şirketin defter ve kayıtlarında bulunup bulunmadığının anlaşılamadığı, davacı tarafça ödemesi yapılan meblağın 1.000.000 DM yani 511.291,88 euro olduğu, davalı tarafça ödendiği tespit olunan 136.151,90 euro'nun, yukarıda belirtilen meblağdan mahsubu yapıldığında bakiye 375.139,98 euro davacı alacağının bulunduğu, esasen bu tutarın davalı tarafın zenginleştiği tutar olduğu, somut olayda davacının dava açmakla sözleşmeyi fesih iradesini gösterdiği, bu kapsamda davacının haksız iktisap kuralları kapsamında davalıya yapmış olduğu karşılıksız ödemeyi geri isteyebileceği, davacının talebinin 100.000,00 euro olduğu da dikkate alınarak taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek davacıların mevcut zararından ötürü davalıların haksız fiil hükümleri çerçevesinde müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduklarından davanın kabulüne, taleple bağlı kalınarak 100.000,00 euronun dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 sayılı Kanun) 4/a maddesinde düzenlenen faiz türüyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Yimpaş Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Paz. A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ... vekili, davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalılar Yimpaş Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Paz. A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; borcun muaccel olmadığını, davalı şirket dışında davalı olarak gösterilen müvekkili şahıslar hakkında da davanın reddi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin savunma hakkının kısıtlandığını, müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin dosyaya sunduğu fatura ve gümrük beyannamelerine göre sözleşme kapsamında davacı yana 136.199,01 euro miktarlı mal tesliminin gerçekleştirildiğinin resmi belgelerle tespit edildiği, davalının göndermiş olduğu ürün bedeli olan 136.151,90 euro'nun davacının gönderdiği 1.000.000 DM'nin euro karşılığı olan 511.291,88 eurodan düşülmesi sonucu davacının halen davalı şirketten 375.139,98 euro alacağının bulunduğu, her ne kadar taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8 yıllık olacağı belirtilmiş ise de, davalı yanca davacı şirkete yeterince mal gönderilmediği, sözleşmenin bitmesine yakın bir tarihte işbu davanın açılmasıyla sözleşmeden dönme iradesi ortaya konulduğundan iki tarafa karşılıklı edim yükleyen sözleşme kapsamında davacı yanın davalı şirketten 375.139,98 euro daha alacağı bulunduğu, dava açılırken davacı talebinin 100.000,00 euro olduğu anlaşıldığından taleple bağlılık ilkesi gereğince açılan davanın davalı şirket yönünden kabulüne yönelik ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, diğer davalıların davalı şirketin yönetim kurulu üyeleri olduğu, davacı yan ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmenin tarafı olmadıkları gibi davacı şirketi doğrudan zarara uğrattıkları da iddia edilmediğinden açılan davanın bu davalılar yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile istinafa başvuran davalı Yimpaş Dayanıklı Tüketim Malları San.

ve Paz. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar ..., ..., ..., ... ve ... vekili ile diğer davalı ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın Yimpaş Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Paz. A.Ş. yönünden kabulüne, taleple bağlı kalınarak 100.000,00 euronun dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesinde düzenlenen faiz türüyle davalı Yimpaş Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Paz. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, davalılar ..., ..., ..., ... ve ... ile diğer davalı ... hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı şirket vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı gerçek kişilerin yönetici sıfatı ile sorumlu olduklarını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacı ile davalı şirket arasında akdedilen satım sözleşmesi gereğince ödenen mal bedelinin bakiye kısmının iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ile davalı şirket vekili dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı Yimpaş Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Paz. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.