Finansal tablolara bağlı gündem maddelerinin ertelenmemesi ve yokluk (TTK 420, 617/3)

11. Hukuk Dairesi         2022/780 E.  ,  2023/3200 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

SAYISI 2021/1183 Esas, 2021/1471 Karar

HÜKÜM

Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2014/405 E., 2017/869 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen genel kurul kararının iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 23.05.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Tur. İnş. Tic. San. Ltd. Şti.'de müvekkilinin %25, diğer ortak dava dışı Kemal Tekinalp'in %75, diğer davalı MNK İnş. Tes. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.'nde ise müvekilinin %30 dava dışı diğer ortak ...'in ise %70 hisselerinin bulunduğunu, aynı zamanda dava dışı ortak ...'in her iki davalı şirketin müdürü ve tek yetkilisi olduğunu, şirketlerin 2012 ve 2013 yılı genel kurul toplantılarının yapılacağına dair davetiyelerin tebliği üzerine müvekkilinin şirket merkezine müracaatla gelir tablosu, bilanço ve faaliyet raporlarını incelediğini, şirketlerin müdürü ...'in tanzim ettiği bu belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunda şirket merkezinde şirket yetkilisi veya görevli personel huzurunda inceleme yapılmak istendiğini, ...'in görevlendirdiği personel Mustafa Kaman'ın bu talebi reddettiğini, taraflarına başkaca bilgi verilmediğini, bu nedenle incelemeye izin verilmemesinden ötürü Ankara 11.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/110 E. sayılı dosyasından dava açıldığını ve dosyanın derdest olduğunu, müvekkili tarafından Ankara 38. Noterliğinden 13.03.2014 tarihinde 9229 ve 9230 yevmiye no'lu ihtarnameler çekildiğini, 2012 yılı genel kurul toplantılarının 2013 yılı Mart ayı sonuna kadar yapılması gerekirken yasal süre üzerinden 1 yıl geçtikten sonra yasanın emredici hükümlerine aykırı şekilde yapıldığını, inceleme talebinin reddi üzerine şirketlerin özel denetçi vasıtasıyla denetime tabi tutulmasına dair talebin de ...'in oyuyla reddedildiğini, davalı MNK İnş. Tes. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 2010-2011-2012-2013 yıllarına ait 1.932.772,48 TL'sini Somut Soğutma Mutfak Tur. İnş. Tic.

San. Ltd. Şirketinin ise 5.877.229,93 TL dağıtılabilir karlarının sermaye arttırımına konu edildiğini buna ilişkin olarak alınan kararların hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin red oyuna rağmen sadece ...'in oyu ile sermaye arttırımına gidildiğini, Somut Soğutma Mutfak Tur. İnş. Tic. San. Ltd. Şirketinin 01.05.2012 tarih 2012/01 sayılı ortaklar kurulu kararı gereğince şirket ortaklarına ücret ödenmesinin hüküm altına alındığını, ancak dava açıldıktan sonra ...'in her ay müvekkiline ödemesi gereken aylık 20.000,00 TL'lik ücretinin Eylül 2013 döneminden itibaren kesildiğini, tasarruf bahanesiyle böyle bir karar aldığını öne sürdüğünü, ancak ...'in aylık 24.000,00 TL maaş aldığını, kasasında 20.000.000,00 TL nakit bulunan şirketin kar payının dağıtmaması ortaklara ödenecek maaşın geriye doğru kesilmesinin iyi niyetle bağdaşmayacağını, ...'e her iki şirket için ayrı ayrı 12.000,00 TL ücret ödenmesine yönelik kararların yine müvekkilinin ret oyuna karşılık hukuka ve hakkaniyete aykırı şekilde alındığını, ...'in oydan yoksun olduğu halde önce tasarruf bahanesiyle ortaklara ücret ödenmesini geriye dönük olarak kaldırdığını, sonra sadece kendisine maaş bağlattırdığını, bu durumun iyi niyetle izahının mümkün olmadığını, şirket sözleşmesi 6, 7, 11, 12, 13 ve 14 no.lu maddelerin değiştirilmesine sadece ...'in tek oyu ile karar verildiğini, alınan bu kararların usul ve kanuna aykırı olduğunu, hiçbir kanunun haksız rekabeti teşvik etmesinin söz konusu olamayacağını, davalı ...'in kendi şirketine karşı rekabet etmesine imkan veren karar ile diğer esas sözleşme değişiklikleri kararlarının hem kişinin kendisini ilgilendiren konularda oy kullanma yasağına, hem de haksız rekabete ilişkin yasal mevzuata açıkça aykırı olduğunu ileri sürerek her iki davalı şirketin 15.03.2014 ve 26.04.2014 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantılarından alınan kararların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın kötü niyet ile açıldığını, davanın reddedilmesi gerektiğini, davacının şirket Genel Kurul Kararlarının iptal edilmesine yönelik talebinin hukuki bir menfaati olmadığı halde talep ettiğini, şirket organlarını çalışamaz hale getirmek amacında olduğunu, Somut Soğutma Mutfak Tur. İnş. Tic. San. Ltd. Şirketinin Genel Kurul tarihindeki sermayesini 4.200.000,00 TL olduğunu, 84.000,00 paydan, 63.000,00 payın ...'e 21.000,00 payın ise davacıya ait olduğunu, MNK İnş. Tes. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ise şirket sermayesinin Genel Kurul tarihinde 50.000,00 TL olduğunu, %70 hissenin ...'in, %30 hissenin ise ...'e ait olduğunu, şirket muhasebesini ve şantiyelerin kontrol işlerinin 2013 yılına kadar tek yetkili olarak ...

tarafından yürütüldüğünü, yapılan şirket Genel Kurullarının yasaya uygun olarak yapıldığını, 2012 ve 2013 yıllarına ait Genel Kurul Kararlarının yasaya uygun olduğunu, davacının ağabeyi ve şirket ortağı olan ... hakkında gerçeğe aykırı beyanlarda bulunduğunu, davacının davalı şirketin işlerini muhasebe durumunu bilen en yetkin kişi olduğunu, şirket müdürü ...'in ortaklık haklarından kaynaklanan haklarını kullanırken, ortağı ve şirket müdürü bulunduğu şirketlerin menfaatlerini gözetmek zorunda olduğunu, özel denetim talebinin kabulü koşullarının oluşmadığını, sermaye artırım kararlarının şirketlerin mevcut gücünün korunması için alındığını, şirketlerin kar dağıtımı yaptığını, ortaklara şirketlerdeki görevleri nedeniyle ödenecek maaşların akıbeti yönünde alınan kararın isabetli olduğunu, genel kurullarda haksız rekabete yol açacak bir karar alınmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, bu nedenle kanunun izin verdiği ölçüde kendisine bilgi aktarıldığını, davacının haberleri dışında uygun olmayan kişilerle şirkete gelerek davacının usulsüz işlemler yaptığını, yapılan Genel Kurul toplantılarının Türk Ticaret Kanuna uygun olarak yapıldığını, davacının Genel Kurullarda alınan tüm kararlarda iptalini isteyerek kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesini 08.11.2017 tarih, 2014/405 E. ve 2017/869 K. sayılı kararı ile somut uyuşmazlıkta her iki şirketin azınlık ortağı olan ...'in her iki şirketin 26.04.2014 ve 15.03.2014 tarihli Genel Kurullarında alınan kararların iptaline ilişkin davada; çoğunluğun şirketi yönetirken azınlık haklarının ve dengesinin korunmasının bir zorunluluk olduğu, çoğunluğun almış olduğu kararlardan azınlığı ezecek ve hakların bertaraf edecek şekilde kararlar almaması gerektiği, çoğunluğun haklarını kullanırken Türk Medeni Kanun'un 2 nci maddesi gereğince dürüstlük ve iyi niyet kurallarına göre hareket etmesi gerektiği, her iki şirketin çoğunluk hissesini elinde bulunduran ...'in şirket Genel Kurulunda almış olduğu şirket yöneticisinin ibrasına, şirket müdürünün maaşının arttırılmasına, kar payının dağıtımına ilişkin olarak alınan kararların iyi niyet kuralları ile bağdaşmadığı, azınlık hissesine sahip ortağın haklarını bertaraf etmeye yönelik olduğu, her ne kadar alınan Genel Kurul Kararlarının oy çokluğu ile alındığı sabit ise de, yukarıda belirtilen iyi niyet, dürüstlük kuralları, azınlık haklarının korunması gibi hususlar ile incelenen Ankara 5.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/327 E. sayılı dava dosyası ile başlayan ve taraflar arasındaki husumeti arttıran başka davalarda dikkate alınarak çoğunluk hissesine sahip ...'in çoğunluk oyu ile alınan her iki şirketin 26.04.2014 tarihli ve 15.03.2014 tarihli Genel Kurullarında alınan şirket müdürü ...'in ibrasına ilişkin maddeler ile maaşının arttırılmasına yönelik maddeler ve kar payının dağıtımına ilişkin maddelerin iptaline, diğer Genel Kurul Kararların iptaline yönelik taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Davalı ... Tur. İnş. Tic. San. Ltd. Şti vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.07.2019 tarih, 2018/1094 E. ve 2019/921 K. sayılı kararıyla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun gerekçe yönünden ve davalı şirketler vekilinin istinaf başvurusunun ise esas yönünden kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının davalı şirketlerin 15.03.2014 ve 24.04.2014 tarihli genel kurullarının gündemlerinin 4 üncü maddelerinde yeralan ve şirket müdürü ...'in ibrasına ilişkin alınan gündemlerin 4 üncü maddelerini iptali isteminde hukuki yararı bulunmamakla bu kararlar yönünden açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, davacının davalı şirketlerin 15.03.2014 ve 24.04.2014 tarihli genel kurullarında alınan diğer gündem maddelerine ilişkin iptal isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 29.06.2021 tarih, 2019/4620 E. ve 2021/5396 K. sayılı kararıyla gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacının özel denetime ilişkin taleplerinin reddine dair genel kurul kararın iptali için dava açmakta hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken esastan reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, müdürlerin ibrasına ilişkin gündemlerin 4 üncü maddelerinin görüşülmelerinin finansal tablolara ilişkin gündem maddeleri ile birlikte ertelenmesine 15.03.2014 tarihli genel kurulda karar verilmiş olmasına rağmen, bu erteleme kararlarının ibra kararı olarak değerlendirilip bu taleplere ilişkin davanın görülmesinin doğru olmadığı, şirket kârlarının bir kısmının sermayeye eklenmesi, bir kısmının ise dağıtılmasına ilişkin gündemlerin 5 inci maddesi, şirket müdürüne aylık 12.000,00 TL ödenmesine ilişkin davalılardan MNK şirketi yönünden gündemin 6 ncı maddesi, diğer davalı yönünden ise gündemin 7 nci maddesi, davalılardan Somut Soğutma Şirketi'ne ilişkin şirket ortaklarına ücretlerinin ödenmemesine ilişkin gündemin 6 ncı maddesi 15.03.2014 tarihli genel kurul toplantılarında görüşülüp karara bağlanmışsa da, 6102 sayılı Kanun'un 617 nci maddesinin üçüncü fıkrasında toplantıya çağrı, azlığın çağrı ve öneri hakkı, gündem, öneriler, çağrısız genel kurul, hazırlık önlemlerinin, tutanak ve yetkisiz katılma konularında anonim şirketlere ilişkin hükümlerin, bakanlık temsilcisine ilişkin olanlar hariç kıyas yoluyla limited şirketlere de uygulanacağının düzenlendiği, bu atıf uyarınca olayda uygulanması gereken anılan Kanun'un 420 nci maddesi uyarınca belirtilen gündem maddeleri de finansal tablolar ile bağlı konular olduğundan, genel kurul gündemlerinin 3 üncü maddelerinin konusu olan finansal tabloların ve bununla birlikte gündemlerinin 4 üncü maddesinin konusu olan müdürlerin ibrasının görüşülmeleri ertelendiğine göre finansal tablolara bağlantılı olan anılan gündem maddelerinin genel kurullarca görüşülmelerinin ertelenmesi gerekirken ertelenmemesinin doğru olmadığı, bu itibarla şirketlerin gündeminin anılan maddeleri ile genel kurulca alınan kararların yok hükmünde olduklarının tespiti ile yetinilmesi gerekirken bu kararların iptaline yönelik taleplerin reddine karar verilmesinin de doğru olmadığı, sermaye artırımına ilişkin anasözleşme değişikliklerinin de yok hükmünde olduğunun tespiti gerekirken, reddinin doğru olmadığı, anasözleşmelerin 13 üncü maddelerinde yapılan değişikliklere ilişkin taleplerin de reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davalılar MNK İnşaat Tesisat Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Somut Soğutma Mutfak Tur. İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti.'ne özel denetçi atanmasına ilişkin davacı talebi her iki genel kurulda da reddedilmiş olmakla özel denetime ilişkin taleplerin reddine dair genel kurul kararının iptali için dava açmakta hukuki yarar bulunmadığından özel denetime ilişkin talebin usulden reddine, davacının davalılar MNK İnşaat Tesisat Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Somut Soğutma Mutfak Tur. İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd.

Şti.'nin 24.04.2014 tarihli genel kurulun gündemlerinin 4 üncü maddelerinde yer alan ve şirket müdürü ...'in ibrasına ilişkin alınan gündemlerin 4 üncü maddelerini iptali isteminde hukuki yararı bulunmamakla bu kararlar yönünden açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, MNK İnşaat Tesisat Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 15.03.2014 tarihli genel kurul kararında gündemin 5 inci maddesi ile kâr payının kısmen dağıtılması ve şirket sermayesinin artırılması, gündemin 6 ncı maddesi ile de şirket müdürüne aylık 12.000,00 TL ödenmesine, diğer davalı şirket olan Somut Soğutma Mutfak Tur. İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti.'nin ise gündemin 5 nci maddesi ile; şirket kârlarının bir kısmının sermayeye eklenmesi, bir kısmının ise dağıtılması, gündemin 6 ncı maddesi ile şirket ortaklarına ücretlerinin ödenmemesine, gündemin 7 nci maddesi ile de şirket müdürüne aylık 12.000,00 TL ödenmesine yönelik genel kurulca alınan kararların yok hükmünde olduklarının tespitine, davalılardan MNK İnşaat Tesisat Mak.

San. ve Tic. Ltd.Şti. yönünden 15.03.2014 tarihli genel kurul toplantısında gündemin 7 nci maddesi, diğer davalı ... Tur. İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti. yönünden ise aynı tarihli genel kurul toplantısında gündemin 8 inci maddesi ile 6102 sayılı TTK’ya uyumlaştırma gerekçesi ile ana sözleşmelerin bazı maddelerin değiştirilmesine yönelik genel kurulca alınan kararların sermaye artırımına ilişkin ana sözleşmenin 6 ncı maddesi ve ana sözleşmelerinin “Rekabet Yasağı” kenar başlıklı 13 üncü maddelerine ilişkin değişikliklerin yok hükmünde olduklarının tespitine, davacının davalılar MNK İnşaat Tesisat Mak. San. ve Tic. Ltd.Şti. ve Somut Soğutma Mutfak Tur. İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti.'nin 15.03.2014 ve 24.04.2014 tarihli genel kurullarında alınan diğer gündem maddelerinin iptalinin isteminin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; alınan tüm kararlar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamının hatalı olduğunu ve davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiğin ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, limited şirket genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle ;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin taraflardan alınarak yek diğerine verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.