6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kesinleşmemiş tenfiz ilamına dayalı ihtiyati hacizde yetki

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/2093 E. 2022/1518 K. · · İlk derece: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Gerekçe özeti

Yabancı mahkeme ilamına dayalı olarak Türkiye'de ihtiyati haciz talep edilebilmesi için, dayanılan yabancı ilamın tenfizine ilişkin kararın kesinleşmiş olması gerekir; tenfiz kararı henüz kesinleşmemişse yabancı ilam henüz ilam niteliğini kazanmadığından Türkiye'nin her yerinde icraya konulamaz ve buna dayalı ihtiyati haciz talebi ilamlı alacak gibi değil genel alacak iddiası gibi değerlendirilir. Bu durumda ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, MÖHUK 51/2 ve HMK'nın genel yetki hükümleri uyarınca borçlunun Türkiye'deki yerleşim yerine göre belirlenir.

Ele alınan sorunlar

Kesinleşmemiş tenfiz ilamına dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin belirlenmesi → ret

İddia: Alacaklı vekili, dayanılan yabancı mahkeme ilamının tenfizine ilişkin kararın dosyada mevcut olduğunu, ilama dayalı alacaklar için Türkiye'nin her yerindeki mahkemelerden ihtiyati haciz istenebileceğini, yabancı mahkeme kararına dayanılarak ihtiyati haciz talep edilebilmesi için tenfizin zorunlu olmadığını ileri sürerek itirazın kabulüne ilişkin ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: İİK'nın 258. maddesi ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin İİK 50. madde uyarınca belirleneceğini, İİK 50. madde de bu hususta HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunmaktadır. MÖHUK 51/2 uyarınca tenfiz kararları kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri mahkemesinden istenebilir. MÖHUK 50. madde uyarınca yabancı mahkeme ilamlarının Türkiye'de icra olunabilmesi, o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş olması ve yetkili Türk mahkemesince tenfiz kararı verilmesine bağlıdır; MÖHUK 57. madde uyarınca tenfizine karar verilen yabancı ilamlar Türk mahkemelerinden verilmiş ilamlar gibi icra olunur, tenfiz kararının temyizi genel hükümlere tabidir ve temyiz yerine getirmeyi durdurur. Somut olayda alacaklının dayandığı yabancı mahkeme ilamının tenfizine ilişkin karar İzmir Asliye Ticaret Mahkemesinde verilmiş ancak henüz kesinleşmemiştir. Bu durumda alacaklı dayanağı yabancı mahkeme ilamının icrası için tenfiz kararının kesinleşmesi gerekmektedir; aksi yöndeki itirazların yasal dayanağı yoktur. Alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde belge sayılan, henüz tenfiz kararı kesinleşmeyen yabancı ilam henüz ilam niteliğini kazanmadığından Türkiye'nin her yerinde icraya konulması ve ihtiyati haciz talep edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle ihtiyati haciz talebi değerlendirilirken ilamların icrasına ilişkin değil genel alacak iddiasına ilişkin bir değerlendirme yapılması gerekmekte olup, yetkili mahkeme de MÖHUK 51/2 maddesi ve HMK'nın 6. ve devamı maddeleri uyarınca borçlunun Türkiye'deki yerleşim yerine göre genel hükümlere göre belirlenmelidir. Karşı yanın merkezinin İstanbul Adliyesi yargı sınırları dışında kalması nedeniyle ilk derece mahkemesinin yetki itirazını yerinde görerek ihtiyati haciz kararını kaldırması ve talebi yetkisizlik nedeniyle reddetmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kesinleşmemiş tenfiz kararına dayanılarak talep edilen ihtiyati hacizlerde yabancı ilamın henüz icra edilebilir nitelik kazanmadığı ve yetkinin genel hükümlere göre (borçlunun yerleşim yeri) belirleneceği hususunda BAM'ın kendi muhakemesiyle kurduğu bir sonuç olup, benzer yabancı ilama dayalı ihtiyati haciz taleplerinde bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Kesinleşmemiş bir yabancı mahkeme ilamının tenfizine dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, tenfiz kararı henüz kesinleşmediğinden bu talep ilamlı alacak gibi değil genel alacak iddiası gibi değerlendirilir ve yetkili mahkeme MÖHUK 51/2 ile HMK'nın genel yetki hükümleri uyarınca borçlunun Türkiye'deki yerleşim yeri mahkemesidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz tenfiz yabancı mahkeme ilamı kesinleşme yetkili mahkeme yaklaşık ispat

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 258İİK 50 · 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) — MÖHUK 50MÖHUK 51/2MÖHUK 57 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 6

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/2093

KARAR NO 2022/1518

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/08/2022 (Ek Karar)

NUMARASI 2022/178 D.İş - 2022/195 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İhtiyati hacz e itirazın kabulüne ilişkin 18/08/2022 tarihli ek kararın alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, Federal Almanya Cumhuriyeti Zweibrücken Asliye Mahkemesinin 128/14 numaralı dosyasından verilen 17/09/2015 ve 28/07/2016 tarihli ilamlarına istinaden İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/05/2019 tarihli ve 2018/397 esas 2019/509 karar sayılı dosyasında tenfiz talebinde bulunulduğunu belirterek anılan ilam üzerinden ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur.

D.İŞ KARARI

Mahkemece;

13. 06.2022 tarihli ve 2022/178 D. İş sayılı kararı ile alacağın ilama dayanması nedeniyle takdiren teminatsız olarak İİK'nın 257. ve devamı maddeleri uyarınca ilamda yazılı alacak kadar ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden karşı taraf vekili, söz konusu ilamın henüz kesinleşmediğini belirterek mahkememizin yetkisine ve ihtiyati haciz kararının esasına karşı itiraz etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, karşı yanın itirazı üzerine tenfize konu ilamın kesinleşip kesinleşmediğinin mahkemesinden sorulduğu, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 18.08.2022 tarihli cevabi yazıda anılan tenfiz kararının henüz kesinleşmediği bildirildiği, bu durum, alacaklının ihtiyati haciz talebinde bulunmasına engel teşkil etmediği,ancak, ihtiyati haciz talebi değerlendirilirken artık ilamların icrasına ilişkin değil genel alacak iddiasına ilişkin bir değerlendirme yapılması gerektiği, ihtiyati haciz talebinin henüz kesinleşmemiş ve kesinleşmeden icraya konu edilemeyen bir ilama dayalı olarak talep edilmesi karşısında yetkili mahkemenin de genel hükümlere göre değerlendirilmesi gerektiği, ihtiyati hacze itiraz eden şirketin merkezinin İstanbul Adliyesi yargı sınırları dışında kalması nedeniyle yetki itirazı yerinde görülmüş;

diğer hususlar incelenmeksizin yetkisizlik nedeniyle mahkememizin daha önceki ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ve talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; mahkemenin vermiş olduğu ihtiyati haciz kararının dayanağı müvekkili şirket lehine kesinleşen Federal Almanya Cumhuriyeti Zweibrücken Asliye Mahkemesi tarafından 1O 128/14 numaralı dosyada verilen 17.09.2015 ve 28.07.2016 tarihli ilamlarının tenfizine dair İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/397 esas ve 2019/509 karar numaralı ve dosyada mübrez ilamı olduğunu, ilama dayalı alacaklar için Türkiye’nin her yerindeki mahkemelerden ihtiyati haciz istenebileceğini ve Türkiye’nin her yerindeki icra dairelerinde ilamlı icra takibi başlatılabileceğini, bu hususun Yargıtay içtihatları ve doktrinle sabit olduğunu, ayrıca Yargıtay’ın yerleşik içtihatları uyarınca yabancı mahkeme kararlarına dayanılarak Türkiye’de ihtiyati haciz talep edilebilmesi için bu kararların Türkiye’de tenfiz edilmeleri de zorunlu olmadığını, kaldı ki olayda tenfize dair karar da mevcut olduğunu ileri sürerek itirazın kabulüne ilişkin ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, İİK 50.madde de ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. MÖHUK 51" (2) Bu kararlar kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesinden, Türkiye'de yerleşim yeri veya sâkin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebilir."şeklindedir. Somut olayda alacaklının talebi yabancı mahkeme ilamına dayalı olup ilamın tenfizine ilişkin davanın davalının ikametgahı olan İzmir Asliye Ticaret Mahkemesinde görülerek karara bağlandığı ancak kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu'nun MADDE 50 – (1) Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye'de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır. MADDE 57 – (1) Tenfizine karar verilen yabancı ilâmlar Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmlar gibi icra olunur. (2) Tenfiz isteminin kabul veya reddi hususunda verilen kararların temyizi genel hükümlere tâbidir. Temyiz, yerine getirmeyi durdurur." denilmektedir. Yasal düzenlemelere göre alacaklı dayanağı yabancı mahkeme ilamının icrası için tenfiz edilerek tenfiz kararının kesinleşmesi gerekmektedir. Aksi yöndeki itirazların yasal dayanağı yoktur.

Alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde belge sayılan henüz tenfiz kararı kesinleşmeyen yabancı ilam, henüz ilam niteliğini kazanmadığından Türkiyenin her yerinde icraya konulması ve ihtiyati haciz talep edilmesi mümkün bulunmamaktadır. MÖHUK 51" (2) maddesi ve HMK nun 6 vd. maddeleri uyarınca karşı yan borçlunun Türkiye'deki yerleşim yeri yetkili bulunduğundan ihtiyati haciz kararına mahkemenin yetkisi bakımından yapılan itiraz yerinde olup, mahkemece itirazın kabulü ile verilen 13/06/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, ihtiyati haciz talebinin mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; istinaf nedenleri yerinde olmayan ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/10/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/93303 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.