Menfi tespit | Menfi tespit | Kötü niyet tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/7949 E. 2023/2053 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defter delili↗ çek ile ödeme↗ ticari defter incelemesi↗ lehdar↗ borçlu olunmadığının tespiti↗ yemin delili↗ yemin↗ kambiyo senedi↗ ciro↗ kesin süre↗ kötü niyet tazminatı↗ ispat yükü↗ keşideci↗ kötü niyet↗ ticari defter↗ esastan ret↗ iflas↗ taahhütname↗ çek↗ ilk derece kararının kaldırılması↗ menfi tespit↗ eksik inceleme↗ teslim↗ kesin hüküm↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ :İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI :2017/259 E., 2019/601 K.
Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıdan alacağı tekstil ürünü ve hammaddesi karşılığında davalıya keşidecisi Judi Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti., lehdarının müvekkili olduğu 30.11.2016 keşide tarihli, 374.411,50 USD bedelli çeki cirolayarak teslim ettiğini ancak davalının taahhütlerini yerine getirmediğini ve çeki de müvekkiline iade etmediğini, davalı tarafından müvekkili hakkında İstanbul 4. İcra Müdürlüğünün 2016/39089 E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ileri sürerek söz konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı, davaya cevap vermemiş, davalı vekili duruşmadaki beyanlarında davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı vekilinin 07.02.2019 tarihli celsede dava konusu çeke karşı iddiaları ile ilgili herhangi bir yazılı belgeleri bulunmadığını belirttiği, yemin metnini sunması için verilen iki haftalık kesin süre içerisinde davacının yemin metnini sunmadığı, iddiasını kesinlerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafından getirilecek hammadde ve tekstil ürünlerinin ödemesini teminen davaya konu çekin müvekkili tarafından ciro edilerek davalıya teslim edildiğini, ancak davalı tarafça malların teslim edilmediğini, davalının edimini yerine getirmediğini, iddialarının tanık beyanları ve tarafların ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde ispatlanabileceği halde mahkemece eksik inceleme neticesinde davanın reddine karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının söz konusu çekin avans olarak verildiğini, çek bedeli kadar mal teslim edilmediğini 6100 sayılı Kanun'un 200 üncü maddesi uyarınca usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kambiyo senedine dayalı olarak başlatılan takip nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72 nci maddesi, 6100 sayılı Kanun'un 200 üncü maddesi.
3. Değerlendirme
Çek bir ödeme vasıtası olup, çekin avans olarak verildiğini ispat yükü davacı üzerindedir. Davacı delil listesinde tarafların ticari kayıtlarına dayanmıştır. Tarafların ticari defterleri bu delil kapsamında kalmakta olup, tarafların ticari defterleri olup olmadığı, ticari defter tutmakla yükümlü olup olmadıkları belirlenerek, defterlerin 6100 sayılı Kanun'un 219 uncu, 220 nci ve 222 nci maddeleri uyarınca istenilerek, defterlerin sunulması halinde çekin kayıtlı olup olmadığı, avans olarak alınıp alınmadığının özellikle davalı defterlerinden tespiti mümkün ise tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu henüz sırası gelmeyen yemin delili sorularak karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Menfi tespit | Menfi tespit | Kötü niyet tazminatı 🔁 aynen tekrar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/7949 E. 2023/2053 K.
Ortak:ticari defter incelemesi · lehdar · borçlu olunmadığının tespiti · yemin delili · yemin · kambiyo senedi · ciro · kesin süre · Menfi tespit, Menfi tespit | Kötü niyet tazminatı
İncelediğiniz karardaİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı vekilinin 07.02.2019 tarihli celsede dava konusu çeke karşı iddiaları ile ilgili herhangi bir yazılı belgeleri bulunmadığını belirttiği, «yemin» metnini sunması için verilen iki haftalık «kesin süre» içerisinde davacının yemin metnini sunmadığı, iddiasını kesinlerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… ri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafından getirilecek hammadde ve tekstil ürünlerinin ödemesini teminen davaya konu çekin müvekkili tarafından «ciro» edilerek davalıya «teslim» edildiğini, ancak davalı tarafça malların teslim edilmediğini, davalının edimini yerine getirmediğini, iddialarının tanık beyanları ve tarafların «ticari defterlerinin incelenmesi» neticesinde ispatlanabileceği halde mahkemece «eksik inceleme» neticesinde davanın reddine karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «kambiyo senedine» dayalı olarak başlatılan takip nedeniyle «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı vekilinin 07.02.2019 tarihli celsede dava konusu çeke karşı iddiaları ile ilgili herhangi bir yazılı belgeleri bulunmadığını belirttiği, «yemin» metnini sunması için verilen iki haftalık «kesin süre» içerisinde davacının yemin metnini sunmadığı, iddiasını kesinlerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… ri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafından getirilecek hammadde ve tekstil ürünlerinin ödemesini teminen davaya konu çekin müvekkili tarafından «ciro» edilerek davalıya «teslim» edildiğini, ancak davalı tarafça malların teslim edilmediğini, davalının edimini yerine getirmediğini, iddialarının tanık beyanları ve tarafların «ticari defterlerinin incelenmesi» neticesinde ispatlanabileceği halde mahkemece «eksik inceleme» neticesinde davanın reddine karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «kambiyo senedine» dayalı olarak başlatılan takip nedeniyle «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Menfi tespit | Menfi tespit | Kötü niyet tazminatı 🔁 aynen tekrar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/7949 E. 2023/2053 K.
Ortak:ticari defter incelemesi · lehdar · borçlu olunmadığının tespiti · yemin delili · yemin · kambiyo senedi · ciro · kesin süre · Menfi tespit, Menfi tespit | Kötü niyet tazminatı
İncelediğiniz karardaİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı vekilinin 07.02.2019 tarihli celsede dava konusu çeke karşı iddiaları ile ilgili herhangi bir yazılı belgeleri bulunmadığını belirttiği, «yemin» metnini sunması için verilen iki haftalık «kesin süre» içerisinde davacının yemin metnini sunmadığı, iddiasını kesinlerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… ri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafından getirilecek hammadde ve tekstil ürünlerinin ödemesini teminen davaya konu çekin müvekkili tarafından «ciro» edilerek davalıya «teslim» edildiğini, ancak davalı tarafça malların teslim edilmediğini, davalının edimini yerine getirmediğini, iddialarının tanık beyanları ve tarafların «ticari defterlerinin incelenmesi» neticesinde ispatlanabileceği halde mahkemece «eksik inceleme» neticesinde davanın reddine karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «kambiyo senedine» dayalı olarak başlatılan takip nedeniyle «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı vekilinin 07.02.2019 tarihli celsede dava konusu çeke karşı iddiaları ile ilgili herhangi bir yazılı belgeleri bulunmadığını belirttiği, «yemin» metnini sunması için verilen iki haftalık «kesin süre» içerisinde davacının yemin metnini sunmadığı, iddiasını kesinlerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… ri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafından getirilecek hammadde ve tekstil ürünlerinin ödemesini teminen davaya konu çekin müvekkili tarafından «ciro» edilerek davalıya «teslim» edildiğini, ancak davalı tarafça malların teslim edilmediğini, davalının edimini yerine getirmediğini, iddialarının tanık beyanları ve tarafların «ticari defterlerinin incelenmesi» neticesinde ispatlanabileceği halde mahkemece «eksik inceleme» neticesinde davanın reddine karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «kambiyo senedine» dayalı olarak başlatılan takip nedeniyle «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/1369 E. 2017/2931 K.
Ortak:yemin · kesin süre · ispat yükü · ticari defter · teslim · kesin hüküm · e-defter
İncelediğiniz karardaİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı vekilinin 07.02.2019 tarihli celsede dava konusu çeke karşı iddiaları ile ilgili herhangi bir yazılı belgeleri bulunmadığını belirttiği, «yemin» metnini sunması için verilen iki haftalık «kesin süre» içerisinde davacının yemin metnini sunmadığı, iddiasını kesinlerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… ri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafından getirilecek hammadde ve tekstil ürünlerinin ödemesini teminen davaya konu çekin müvekkili tarafından «ciro» edilerek davalıya «teslim» edildiğini, ancak davalı tarafça malların teslim edilmediğini, davalının edimini yerine getirmediğini, iddialarının tanık beyanları ve tarafların «ticari defterlerinin incelenmesi» neticesinde ispatlanabileceği halde mahkemece «eksik inceleme» neticesinde davanın reddine karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Tarafların «ticari defterleri» bu delil kapsamında kalmakta olup, tarafların ticari defterleri olup olmadığı, ticari defter tutmakla yükümlü olup olmadıkları belirlenerek, defterlerin 6100 sayılı Kanun'un 219 uncu, 220 nci ve 222 nci maddeleri uyarınca istenilerek, defterlerin sunulması halinde çekin kayıtlı olup olmadığı, avans olarak alınıp alınmadığının özellikle davalı defterlerinden tespiti mümkün ise tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» sonucu henüz sırası gelmeyen «yemin delili» sorularak karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaHMK'nın 220. maddesi uyarınca, «ibrazı» istenen belgenin («ticari defterlerin»), ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu «ikrar» ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için «kesin» bir süre verir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının verilen sürede «ticari defterlerini ibraz» etmediği, sadece mizan ve muavin dökümlerini dosyaya sunduğu, buna göre faturaların davalı adına kesildiği, bu belgelere göre davacının davalıdan alacaklı olduğu, ancak faturalar ekinde sunulan anlaşmaların dava dışı ...
2-) Dava, alt taşıma hizmeti karşılığında düzenlenen faturalara dayalı olarak başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkin olup, davacı delil listesinde «ticari defter» ve kayıtlara dayanmış, davalı vekili de müvekkiline ait ticari defter ve kayıtlarını delil listesinde göstermiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari defter ibrazı · mazeret · ikrar · icra takibine itiraz · ihtar · ibraz
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının verilen sürede «ticari defterlerini ibraz» etmediği, sadece mizan ve muavin dökümlerini dosyaya sunduğu, buna göre faturaların davalı adına kesildiği, bu belgelere göre davacının davalıdan alacaklı olduğu, ancak faturalar ekinde sunulan anlaşmaların dava dışı ...
HMK'nın 220. maddesi uyarınca, «ibrazı» istenen belgenin («ticari defterlerin»), ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu «ikrar» ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için «kesin» bir süre verir.
Belgeyi «ibraz» etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir «mazeret» göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen «yemini» kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.
Mahkemece, taraf vekillerinin hazır bulunduğu 06.02.2014 tarihli celsede "Taraf vekillerinin belirtilen inceleme gün ve saatinde «ticari defter» ve kayıtları ile belgelerini «ibraz» etmemeleri halinde ticari defter ve kayıtlarını delil olarak bildirmekten vazgeçmiş sayılacakları hususu" «ihtar» edilmişse de HMK'nın 220. maddesi uyarınca işlem yapılmamıştır.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/2224 E. 2023/5950 K.
Ortak:yemin delili · yemin · kesin süre · ticari defter · çek · eksik inceleme · teslim · kesin hüküm
İncelediğiniz karardaTarafların «ticari defterleri» bu delil kapsamında kalmakta olup, tarafların ticari defterleri olup olmadığı, ticari defter tutmakla yükümlü olup olmadıkları belirlenerek, defterlerin 6100 sayılı Kanun'un 219 uncu, 220 nci ve 222 nci maddeleri uyarınca istenilerek, defterlerin sunulması halinde çekin kayıtlı olup olmadığı, avans olarak alınıp alınmadığının özellikle davalı defterlerinden tespiti mümkün ise tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» sonucu henüz sırası gelmeyen «yemin delili» sorularak karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı vekilinin 07.02.2019 tarihli celsede dava konusu çeke karşı iddiaları ile ilgili herhangi bir yazılı belgeleri bulunmadığını belirttiği, «yemin» metnini sunması için verilen iki haftalık «kesin süre» içerisinde davacının yemin metnini sunmadığı, iddiasını kesinlerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… ri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafından getirilecek hammadde ve tekstil ürünlerinin ödemesini teminen davaya konu çekin müvekkili tarafından «ciro» edilerek davalıya «teslim» edildiğini, ancak davalı tarafça malların teslim edilmediğini, davalının edimini yerine getirmediğini, iddialarının tanık beyanları ve tarafların «ticari defterlerinin incelenmesi» neticesinde ispatlanabileceği halde mahkemece «eksik inceleme» neticesinde davanın reddine karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Benzer bu karardaGerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan «deliller değerlendirilip» yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle davacının «çekin bedelsiz» kaldığı, avans olarak verilmesine rağmen malların «teslim» edilmediğine dair «yazılı delil» ortaya koyulmadığı gibi «yemin deliline» de dayanılmadığına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle davacı v …
Mahkemece 29.11.2018 tarihli celsede davalı vekiline «ticari defterlerini» sunması için «kesin süre» verilmiş, ancak «ticari defterlerini ibraz» etmez ise kendi ticari defterlerine dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı «ihtar» edilmiş ve davalı vekili tarafından ticari defterler ibraz edilmemiştir.
Bu durumda mahkemece, davalıya anılan Kanun'un 222 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kanuna uygun olarak tutulmuş «defterlerini» «ibraz» etmesi, etmediği takdirde davacının defterlerindeki kayıtların davacı yararına delil olarak kabul edilebileceği ve davacının belge içeriği konusundaki beyanının kabul edilebileceği «ihtarını» havi aynı Kanun'un 94 üncü maddesi gereğince «kesin süre» verilip süreye uyulmamasının hukuki sonuçlarının da bildirilerek ihtar edilmesi ve sonucuna göre inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:peşin satış karinesi · çekin bedelsizliği · ticari defter ibrazı · mazeret · delil değerlendirmesi · ticari defter ve kayıtlar · yazılı delil · ticari defter kayıtları
Benzer bu karardaGerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan «deliller değerlendirilip» yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle davacının «çekin bedelsiz» kaldığı, avans olarak verilmesine rağmen malların «teslim» edilmediğine dair «yazılı delil» ortaya koyulmadığı gibi «yemin deliline» de dayanılmadığına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle davacı v …
Aynı Kanun'un 222 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan «ticari defter kayıtlarının» sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş «ticari defterlerindeki kayıtların» bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın «ticari defterlerini ibraz» etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer «kesin» delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekili her ne kadar açtığı davayı «sebepsiz zenginleşme» olarak nitelendirmişse de davaya konu çeklerin mal alımı için verildiğinin ihtilaf konusu olmadığı, ortada haklı bir sebep olmaksızın borç olmayan bir ödeme söz konusu olmadığından talebin sebepsiz zenginleşme olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, davanın taraflar arasındaki alım-satım ilişkisinden kaynaklanan «alacak davası» olduğu, «satış sözleşmesinde» tarafların edimlerini aksine anlaşma olmadığı takdirde, aynı anda «ifa» etmeleri kural olduğundan, «peşin satış karinesi» uyarınca davacının çeklerin avans niteliğinde verildiğini ve karşılığında kısmen mal «teslim» edilmediğini yazılı delillerle ispatlayamadığından davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece 29.11.2018 tarihli celsede davalı vekiline «ticari defterlerini» sunması için «kesin süre» verilmiş, ancak «ticari defterlerini ibraz» etmez ise kendi ticari defterlerine dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı «ihtar» edilmiş ve davalı vekili tarafından ticari defterler ibraz edilmemiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/7949 E. , 2023/2053 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI 2019/1783 Esas, 2021/843 Karar
HÜKÜM
Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2017/259 E., 2019/601 K.
Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıdan alacağı tekstil ürünü ve hammaddesi karşılığında davalıya keşidecisi Judi Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti., lehdarının müvekkili olduğu 30.11.2016 keşide tarihli, 374.411,50 USD bedelli çeki cirolayarak teslim ettiğini ancak davalının taahhütlerini yerine getirmediğini ve çeki de müvekkiline iade etmediğini, davalı tarafından müvekkili hakkında İstanbul 4. İcra Müdürlüğünün 2016/39089 E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ileri sürerek söz konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı, davaya cevap vermemiş, davalı vekili duruşmadaki beyanlarında davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı vekilinin 07.02.2019 tarihli celsede dava konusu çeke karşı iddiaları ile ilgili herhangi bir yazılı belgeleri bulunmadığını belirttiği, yemin metnini sunması için verilen iki haftalık kesin süre içerisinde davacının yemin metnini sunmadığı, iddiasını kesinlerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafından getirilecek hammadde ve tekstil ürünlerinin ödemesini teminen davaya konu çekin müvekkili tarafından ciro edilerek davalıya teslim edildiğini, ancak davalı tarafça malların teslim edilmediğini, davalının edimini yerine getirmediğini, iddialarının tanık beyanları ve tarafların ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde ispatlanabileceği halde mahkemece eksik inceleme neticesinde davanın reddine karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının söz konusu çekin avans olarak verildiğini, çek bedeli kadar mal teslim edilmediğini 6100 sayılı Kanun'un 200 üncü maddesi uyarınca usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kambiyo senedine dayalı olarak başlatılan takip nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72 nci maddesi, 6100 sayılı Kanun'un 200 üncü maddesi.
3. Değerlendirme
Çek bir ödeme vasıtası olup, çekin avans olarak verildiğini ispat yükü davacı üzerindedir. Davacı delil listesinde tarafların ticari kayıtlarına dayanmıştır. Tarafların ticari defterleri bu delil kapsamında kalmakta olup, tarafların ticari defterleri olup olmadığı, ticari defter tutmakla yükümlü olup olmadıkları belirlenerek, defterlerin 6100 sayılı Kanun'un 219 uncu, 220 nci ve 222 nci maddeleri uyarınca istenilerek, defterlerin sunulması halinde çekin kayıtlı olup olmadığı, avans olarak alınıp alınmadığının özellikle davalı defterlerinden tespiti mümkün ise tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu henüz sırası gelmeyen yemin delili sorularak karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Davacı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/932396400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz