Menfi tespit

11. Hukuk Dairesi         2022/3473 E.  ,  2023/1238 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2019/554 Esas, 2021/116 Karar

HÜKÜM

Kabul

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin davalıyla mevcut bulunan ticari ilişkisi kapsamında 10.04.2009 tarihi itibariyle davalıya 41.853.00 TL borcu olduğu ve yapılan görüşmeler sonrasında bu borcu ve müvekkilinin davalıdan alacağı ham kumaşlara karşılık her biri 25.000,00 USD bedelli toplam 175.000,00 USD bedelli yedi adet bononun müvekkillerince keşide olunarak teslim edildiğini, fakat mal teslim edilmediği gibi 41.853.00 TL cari hesap borcuyla ilgili olarak daha önce müvekkilince davalı şirkete verilen 30.000.00 TL. tutarlı müşteri çekinin davalı şirketçe müvekkili aleyhine ve yine bakiye cari hesap alacağı içinde 9.000.00 TL.nin üzerindeki bölümü karşılıksız kalan iki adet her biri 25.000,00 USD olan bononun da bu bonolarda ciro yoluyla hamil bulunan diğer davalı ...

tarafından müvekkilleri aleyhine ayrı ayrı takiplere konu edildiğini, davalı ...’nın diğer davalı şirketin ortağı olup, iyiniyetli hamil bulunmadığını belirterek takibe konu edilmeyen beş adet bonoyla ilgili ihtiyati tedbir kararı verilmesini, takibe konu olan iki adet bonodan dolayı 43.000,00 USD'lik bölüm yönünden borçlu olunmadığının tespitine, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 125.000,00 USD tutarlı beş adet bonodan ötürü şimdilik 1.000.00’er TL'lik kısmından borçlu bulunulmadığının tespitine ve %40 oranında tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili, yargılama sırasında davanın ıslahına yönelik dilekçe sunarak 152.191.40 TL.bakımından davalılara borçlu bulunulmadığının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili davaya cevap vermemiş, bilirkişi raporuna karşı sunduğu yazılı beyanında müvekkilince davacıya satılarak teslim edilen kumaşlara karşılık 222.000,00 TL müvekkilinin alacaklı olduğunu ve davacı yanın bu borca karşılık bonoları verdiğini bildirerek davanın reddini savunmuş ve % 40 oranında tazminatın davacıdan tahsilini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece18.07.2012 tarih, 2010/643 E. ve 2012/311 K. sayılı kararı ile davacı yanca kanıtlanan davanın kabulüyle, davacıların takibe konu edilen iki adet toplam 50.000.00 USD bedelli senetlerden dolayı davacı borcunun 7.000 USD olduğu, 43.000,00 USD.lik bölümünden ve davalı elinde bulunan toplam 125.000.00 USD tutarlı beş adet bonodan ötürü davacıların borçlu olmadıklarının tespitine, takibin iptaline takibe konu senetlerden 43.000 USD üzerinden % 40 tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 02.10.2013 tarih, 2013/11647 E. ve 2013/15164 K. sayılı kararıyla hükme esas alınan bilirkişi raporu yeterli araştırma ve incelemeyi içermediği gibi, Yargıtay denetimine de elverişli olmadığı, mahkemece taraf iddia ve savunmaları, sunulan deliller ve davalı yanın bilirkişi raporuna itirazları da gözetilerek, konusunda uzman bir bilirkişiden yeniden rapor aldırılmak suretiyle varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 27.11.2015 tarih, 2014/35 E. ve 2015/954 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.

D. (İkinci) Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan)19. Hukuk Dairesinin 21.03.2019 tarih, 2017/5089 E. ve 2019/1933 K. sayılı kararıyla davacı Boytaş Boya Apre Emprime San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.02.2013 gün, 2012/519 E. ve 2013/55 K. sayılı kararı ile iflasına karar verildiği, iflasa ilişkin iş bu kararın 05.11.2013 tarihinde kesinleştiğinin anlaşıldığı, mahkemece 2004 sayılı İcra İflas Kanun’un (2004 Sayılı Kanun) 194 üncü maddesi uyarınca davanın alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonrasına ertelenmesi, iflas masasının davanın akıbeti hakkında karar vermesine imkân tanınması gerekirken, bu hususta herhangi bir işlem yapılmamış olması doğru görülmediğine işaret edilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece 02.03.2021 tarih, 2019/554 E. ve 2021/116 K. sayılı kararı ile davalı tarafça keşide edilen Kahramanmaraş 8. Noterliğinin 04.03.2014 tarih 04089 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iş bu davaya konu 24.04.2010 vadeli 25.000,00 USD bedelli, 15.05.2010 vade tarihli, 25.000,00 USD bedelli, 25.05.2010 vadeli 25.000,00 USD bedelli, 29.05.2010 vadeli 25.000,00 USD bedelli, 05.06.2010 vadeli 25.000,00 USD bedelli bonoların Boytaş Boya Şirketine iade edilmek istenildiği, davacı tarafından verilen senetler karşılığını teşkil edecek şekilde davalı şirket tarafından herhangi bir mal-kumaş gönderildiğinin davalı tarafça ispatlanamadığı, buna göre 100 bin metre kumaş karşılığı verildiği belirtilen 24.04.2010 vadeli 25.000,00 USD bedelli, 15.05.2010 vade tarihli, 25.000,00 USD bedelli, 25.05.2010 vadeli 25.000,00 USD bedelli, 29.05.2010 vadeli 25.000,00 USD bedelli, 05.06.2010 vadeli 25.000,00 USD miktarlı bonolar ile icra takibine konu 01.05.2010 ve 08.05.2010 vadeli 25.000,00'er USD bedelli 2 adet senet nedeniyle davacı şirketin 7 bin USD borcunun mevcut bulunduğu, davacı şirketin bu beyanıyla bağlı olduğu da dikkate alınarak ve ıslah dilekçesi göz önünde bulundurularak, davacının sübut bulan davasının kabulü ile, 11.06.2012 tarihli ıslah dilekçesi nazara alınarak Kahramanmaraş 2.

İcra Müdürlüğünün 2010/4683 E. sayılı dosyasına konu 01.05.2010 ve 08.05.2010 vadeli 25.000,00'er USD bedelli 2 adet senet nedeniyle (43.000,00 USD'ye karşılık dava tarihindeki kur nazara alınarak) 65.360,00 TL borçlu olmadığının tespitine ve yine davaya konu 24.04.2010 vadeli 25.000,00 USD bedelli, 15.05.2010 vade tarihli, 25.000,00 USD bedelli, 25.05.2010 vadeli 25.000,00 USD bedelli, 29.05.2010 vadeli 25.000,00 USD bedelli, 05.06.2010 vadeli 25.000,00 USD bedelli bonolar nedeniyle (davacının ıslah talebi de nazara alınarak) 152.191,40 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine, yasal şartları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının defterlerini ibrazdan kaçındığını ve bu nedenle davasını ispatlayamadığı, 24.04.2010, 15.05.2010, 25.05.2010, 29.05.2010, 05.06.2010 vade tarihli 25.000,00'er USD meblağlı toplam 125.000,00 USD miktarlı senetler icra ya konulmadığını, zaman aşımı süresi dolduğunu ve zaman aşımına uğradığından iade edildiğini, müvekkilinin 27.10.2015 tarihli bilirkişi raporuna göre 201.280,50 TL müvekkilin cari hesap alacağı olduğunun tespit edildiğini, davacının 11.06.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile 152.191,40 TL nin menfi tespitin yani borçlu olmadığının kısmın tenkisine (indirilmesine), kötüniyetli icra takibi yapılmadığından kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

1. Uyuşmazlık, bedelsiz kalan senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.2004 sayılı Kanun'un 72 inci madde

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440 ıncı maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

01.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.