Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/674 E. 2023/1234 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yoksun kalınan kâr↗ el koyma↗ peşin karar harcı↗ haksız eylem↗ hakkın kötüye kullanılması↗ kâr mahrumiyeti↗ şikayet↗ zayi↗ kâr kaybı↗ maddi tazminat↗ hasar↗ fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi↗ yükleten (shipper)↗ dahili dava↗ zamanaşımı↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece 07.02.2019 tarih, 2014/55 E. ve 2019/14 K. sayılı kararı ile dava konusu üründe yenilik bulunmadığı, buluşun kullanıldığı pek çok ürünün hali hazırda piyasada başka firmalarca da üretildiğinin belirlendiği, somut olayda da faydalı model alan davalının basiretli davranmadığı ve taşkın tedbir işleminden doğan zarardan sorumlu olduğu, alınan rapora göre davacının haksız el koyma nedeniyle 30.564,68 TL ve bu döneme ilişkin yoksun kalınan kazancın ise 7.773,68 TL olduğu, aradan geçen zaman karşısında hayatın olağan akışına göre ihtiyaçlar, ürünler, insan tüketim alışkanlığı ve teknoloji değiştiğinden borular ve kalıpların ziyan olduğunun kabulü gerektiği, haksız eyleme bağlı olarak davacı şirketin manevi tazminat talep etme hakkı da bulunduğu, yasal şartlara uymayan faydalı modeli tescil ettirip, haksız tedbir talep edip, uygulama eyleminin boyutları, sonuçları, zaman içinde devam eden ticari baskı dikkate alınarak, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'un (6102 sayılı Kanun) 56 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un (6098 sayılı Kanun) 58 inci maddedeki şartlar bulunduğundan takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın uygun olacağı gerekçesi ile davanın kabulüne, 38.338,36 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiş, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 22.01.2020 tarih, 2019/1897 E. ve 2020/652 K. sayılı sayılı kararıyla,raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin karar verildiği, el konulan 9.720 adet ürünün ve kalıbın iade edildiği tarih itibariyle davacı tarafından belirtilen deliller nazara alınarak hasar durumu tespiti ile varsa davacı zararına hükmedilmesi ve yöntemine uygun şekilde hesaplanacak maddi tazminat miktarı dikkate alınarak zararla orantılı, eylemin niteliğine uygun makul miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gereğine işaret edilmiş ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazları ret edilerek davalı yararına bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 10.11.2021 tarih, 2020/70. E. ve 2021/239 K. sayılı kararı ile tedbir kapsamında 2001/01574 no.lu faydalı modele konu ürünün üretiminde kullanılan kalıba değil, faydalı model konusu olmayan kalıba el konulduğunu, tedbirin yanlış kalıba uygulandığı, kalıba uygulanan tedbirin başından beri haksız olarak uygulandığı, davacı firmanın, toplatma nedeniyle bu ürünün sınai ve ticari karından mahrum kalmış, elindekileri satamama nedeniyle zarara uğradığı, her ne kadar zararın 32.346,27 TL olduğu tespit edilmiş ise de davanın haksız tedbirden kaynaklı zararın tazmini olduğu, davacıya ait bir faydalı model olmadığı bu kapsamda muhasip bilirkişinin hesapladığı 10.564,23 TL yoksun kalınan kazancın tespitinin yerinde olmadığı, fiili zararın esas alınması gerektiği, yasal şartlara uymayan faydalı modeli tescil ettirip, haksız tedbir edip uygulama eyleminin boyutları, sonuçları, zaman içinde devam eden ticari baskı dikkate alınarak, davanın kısmen kabulüne-kısmen reddine, 21.782,04 TL maddi tazminata 10.000,00 TL manevi tazminata karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; el konulan kalıbın değerlendirilemeyeceğini zira zayi durumda olduğunu, bilirkişi raporunun bu hususda ki tespitinin hatalı olduğunu, kalıbın dava tarihinde ki değerinin belirlenmesi ve maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğini, bozmaya uygun olmayan kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunmuş, herkesçe kullanılan bir ürüne faydalı model belgesi alınmadığı, ilgili ürünü kendisi geliştirdiğini, bu ürünü müvekkili geliştirmeden önce piyasada kullanıldığına dair bir tespit bulunmadığını, usulüne uygun şekilde tescil ettirmiş bulunduğu tasarım tescil belgesine dayanarak, yasal şikayet hakkını kullandığını, tasarım tescil belgesi hükümsüz kılınana kadar şikayet hakkının kötüye kullanılmasından söz edilemeyeceğini, müvekkilin tescile güvenerek yaptığı işlemlerin geçmişe etkili sonuç doğurmasının hukuken mümkün olmadığını, bilirkişi raporlarının birbiri ile çeliştiğini, manevi zararın koşulları oluşmadığından kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
1.Uyuşmazlık, faydalı model belgesi haksız kullanılmak suretiyle, yapılan toplatmaya bağlı tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6102 sayılı Kanun'un 56 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 6098 sayılı Kanun'un 58 inci maddeleri
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/1897 E. 2020/652 K.
Ortak:yoksun kalınan kâr · el koyma · haksız eylem · şikayet · kâr kaybı · maddi tazminat · hasar
İncelediğiniz kararda… omut olayda da faydalı model alan davalının basiretli davranmadığı ve taşkın tedbir işleminden doğan zarardan sorumlu olduğu, alınan rapora göre davacının haksız el «koyma» nedeniyle 30.564,68 TL ve bu döneme ilişkin «yoksun kalınan» kazancın ise 7.773,68 TL olduğu, aradan geçen zaman karşısında hayatın olağan akışına göre ihtiyaçlar, ürünler, insan tüketim alışkanlığı ve teknoloji değiştiğinden borular ve kalıpların ziyan olduğunun kabulü gerektiği, «haksız eyleme» bağlı olarak davacı şirketin manevi tazminat talep etme hakkı da bulunduğu, yasal şartlara uymayan faydalı modeli tescil ettirip, haksız tedbir talep edip, uygulam …
… elişki giderilmeksizin karar verildiği, el konulan 9.720 adet ürünün ve kalıbın iade edildiği tarih itibariyle davacı tarafından belirtilen deliller nazara alınarak «hasar» durumu tespiti ile varsa davacı zararına hükmedilmesi ve yöntemine uygun şekilde hesaplanacak «maddi tazminat» miktarı dikkate alınarak zararla orantılı, eylemin niteliğine uygun makul miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gereğine işaret edilmiş ve davalı vekilinin diğer …
… yanlış kalıba uygulandığı, kalıba uygulanan tedbirin başından beri haksız olarak uygulandığı, davacı firmanın, toplatma nedeniyle bu ürünün sınai ve ticari karından «mahrum» kalmış, elindekileri satamama nedeniyle zarara uğradığı, her ne kadar zararın 32.346,27 TL olduğu tespit edilmiş ise de davanın haksız tedbirden kaynaklı zararın tazmini olduğu, davacıya ait bir faydalı model olmadığı bu kapsamda muhasip bilirkişinin hesapladığı 10.564,23 TL «yoksun kalınan» kazancın tespitinin yerinde olmadığı, fiili zararın esas alınması gerektiği, yasal şartlara uymayan faydalı modeli tescil ettirip, haksız tedbir edip uygulama eyleminin boyutları, sonuçları, zaman içinde devam eden ticari baskı dikkate alınarak, davanın kısmen kabulüne-kısmen reddine, 21.782,04 TL «maddi tazminata» 10.000,00 TL manevi tazminata karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece 16/07/2018 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak el konulan ürünlerin ambalajları ile birlikte değerinin 4.374 TL olduğu, bu miktarın 1 yıl için «yoksun kalınan» kazanca esas alınması ile ürünlere el «koyma» tarihinden dava tarihine kadar olan süreçte 12.564,68 TL kâr «kaybı» oluştuğu, 18.000 TL de el konulan kalıbın kullanılamaz hale gelmesinden kaynaklı zararın bulunduğu, yine el koyma tarihinden dava tarihine kadar olan süreçte davalının bu eylemi nedeniyle davacının genel kârlılık oranının düşmesi neticesinde 7.773,68 TL kâr kaybının bulunduğu, bu durumda davacının 38.338,36 TL «maddi tazminat» talep edebileceği gerekçesi ile davanın kabulüne, 38.338,36 TL maddi tazminatın ve takdiren 10.000 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.
… omut olayda da faydalı model alan davalının basiretli davranmadığı ve taşkın tedbir işleminden doğan zarardan sorumlu olduğu, alınan rapora göre davacının haksız el «koyma» nedeniyle 30.564,68 TL ve bu döneme ilişkin «yoksun kalınan» kazancın ise 7.773,68 TL olduğu, aradan geçen zaman karşısında hayatın olağan akışına göre ihtiyaçlar, ürünler, insan tüketim alışkanlığı ve teknoloji değiştiğinden borular ve kalıpların ziyan olduğunun kabulü gerektiği, «haksız eyleme» bağlı olarak davacı şirketin manevi tazminat talep etme hakkı da bulunduğu, yasal şartlara uymayan faydalı modeli tescil ettirip, haksız tedbir talep edip, uygulam …
Bu durumda davacının yoksun kaldığı kazanca ilişkin talebi bakımından yalnızca el «koyma» tarihinden ürünlerin davacıya iade edildiği tarih arasındaki el koyulan kalıpla üretilecek ürünlerin satılamamasından kaynaklanan «yoksun kalınan» kazancının tespiti ile belirlenecek tutara hükmedilmesi gerekmektedir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:yediemin · dosya masrafı · eksik inceleme
Benzer bu karardaAncak, davalının «şikayeti» üzerine davacı şirket yetkilisi hakkında faydalı model hakkının ihlali suçu nedeniyle yapılan yargılama sonunda İzmir Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 2005/297 E.2006/277 K ve 22.06.2006 tarihli kararı ile davacı şirket yetkilisinin beraatine, «yedieminde» bulunan ürünler ile kalıbın da sanığa iadesine karar verilmiştir.
… konulması neticesinde bunların kullanılmaz hale gelmesinden kaynaklanan zararına ilişkin talebi bakımından ise 29.03.2005 tarihinde el konulan 9.720 adet ürünün el «koyma» tedbirinin kalktığı tarih itibariyle ne durumda olduğu tespit edilmeden sadece davacının beyanı esas alınarak malların kullanılmaz halde olduğunun kabulü doğru olmadığı gibi el konulan kalıbın «hasar» durumuna ilişkin olarak alınan 24.04.2018 tarihli bilirkişi raporunda kalıbın 100 veya 150 TL’lik bir bakım «masrafı» neticesinde kullanılabilecek halde olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda mahkemece, el konulan 9.720 adet ürünün ve kalıbın iade edildiği tarih itibariyle davacı tarafından belirtilen deliller nazara alınarak «hasar» durumu tespiti ile varsa davacı zararına hükmedilmesi ve yöntemine uygun şekilde hesaplanacak «maddi tazminat» miktarı dikkate alınarak zararla orantılı, eylemin niteliğine uygun makul miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde «eksik incelemeye» ve yanılgılı gerekçeye dayalı karar verilmesi doğru görümemiş, hükmün açıklanan nedenlerle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/5022 E. 2019/2124 K.
Ortak:el koyma · kâr mahrumiyeti · şikayet · kâr kaybı · maddi tazminat · Tazminat
İncelediğiniz kararda… yanlış kalıba uygulandığı, kalıba uygulanan tedbirin başından beri haksız olarak uygulandığı, davacı firmanın, toplatma nedeniyle bu ürünün sınai ve ticari karından «mahrum» kalmış, elindekileri satamama nedeniyle zarara uğradığı, her ne kadar zararın 32.346,27 TL olduğu tespit edilmiş ise de davanın haksız tedbirden kaynaklı zararın tazmini olduğu, davacıya ait bir faydalı model olmadığı bu kapsamda muhasip bilirkişinin hesapladığı 10.564,23 TL «yoksun kalınan» kazancın tespitinin yerinde olmadığı, fiili zararın esas alınması gerektiği, yasal şartlara uymayan faydalı modeli tescil ettirip, haksız tedbir edip uygulama eyleminin boyutları, sonuçları, zaman içinde devam eden ticari baskı dikkate alınarak, davanın kısmen kabulüne-kısmen reddine, 21.782,04 TL «maddi tazminata» 10.000,00 TL manevi tazminata karar verilmiştir.
… omut olayda da faydalı model alan davalının basiretli davranmadığı ve taşkın tedbir işleminden doğan zarardan sorumlu olduğu, alınan rapora göre davacının haksız el «koyma» nedeniyle 30.564,68 TL ve bu döneme ilişkin «yoksun kalınan» kazancın ise 7.773,68 TL olduğu, aradan geçen zaman karşısında hayatın olağan akışına göre ihtiyaçlar, ürünler, insan tüketim alışkanlığı ve teknoloji değiştiğinden borular ve kalıpların ziyan olduğunun kabulü gerektiği, «haksız eyleme» bağlı olarak davacı şirketin manevi tazminat talep etme hakkı da bulunduğu, yasal şartlara uymayan faydalı modeli tescil ettirip, haksız tedbir talep edip, uygulam …
… elişki giderilmeksizin karar verildiği, el konulan 9.720 adet ürünün ve kalıbın iade edildiği tarih itibariyle davacı tarafından belirtilen deliller nazara alınarak «hasar» durumu tespiti ile varsa davacı zararına hükmedilmesi ve yöntemine uygun şekilde hesaplanacak «maddi tazminat» miktarı dikkate alınarak zararla orantılı, eylemin niteliğine uygun makul miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gereğine işaret edilmiş ve davalı vekilinin diğer …
Benzer bu kararda… davalının basiretli davranmadığı ve taşkın tedbir işleminden doğan zarardan sorumlu olduğunu, davacı firmanın toplatma nedeniyle bu ürünün sınai ve ticari kârından «mahrum» kaldığını, elindekileri satamama nedeniyle zarara uğradığını, ürünlerin uzun süre «yedieminde» kalarak bozulup satılamaz hale geldiğini, kalıp vasıflarının bozulduğunu, ambalaj ve iş gücü «kaybı» oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 25.518,86 TL maddi zarar ve 14.119,96 TL «munzam zarar» olmak üzere toplam 39.638,72 TL tazminatın 31.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya …
… bu borulara ait su pompası borusu kalıbına el konulması nedeniyle bu ürünlerin ve ambalajlarının kullanılamaz hale geldiğini, ambalajların sökümü esnasında iş gücü «kaybı» yaşandığını, el konulan ürünler yerine başka bir model boru üretilmek zorunda kalındığını, ödediği vekalet ücretleri dolayısıyla maddi zarara uğradığını ileri sürerek 20.000 TL «maddi tazminat» ile devam eden yargılamalar süresince el konulan ürünleri imal edemediğini, pazarlayamadığını bu nedenle davalının pazarda tek satıcı durumuna geldiğini, firmanın imajının «olumsuz» etkilenmesi nedeniyle satış kaybı yaşandığını ileri sürerek maddi zarar ve faizle karşılanamayan zararları bakımından ise 20.000 TL «munzam zarar» talebinde bulunmuştur.
Mahkemece «bilirkişi incelemesi» yaptırılmış, bilirkişi raporunda el konulup «yediemin» olarak davacıya «teslim» edilen malların ambalaj kutu maliyeti 2.350,08 TL, ürünlerin satılamaz hale gelmesi nedeniyle 20.055,84 TL, kalıbın evsafının bozulmuş olması nedeniyle 3.029,01 TL, ambalajların sökümü esnasındaki iş gücü «kaybı» nedeniyle 83,93 TL olmak üzere davacının toplam maddi zararı 25.518,86 TL olarak hesaplanmış, ayrıca el «koyma» tarihi olan 30.03.2005 tarihinden dava tarihi olan 02.11.2007' ye kadar el koyma nedeniyle davacının mal üretip satışının yapılamaması neticesinde kâr kaybı da 14. …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:yediemin · munzam zarar · olumsuz oy · bilirkişi incelemesi · teslim
Benzer bu karardaMahkemece «bilirkişi incelemesi» yaptırılmış, bilirkişi raporunda el konulup «yediemin» olarak davacıya «teslim» edilen malların ambalaj kutu maliyeti 2.350,08 TL, ürünlerin satılamaz hale gelmesi nedeniyle 20.055,84 TL, kalıbın evsafının bozulmuş olması nedeniyle 3.029,01 TL, ambalajların sökümü esnasındaki iş gücü «kaybı» nedeniyle 83,93 TL olmak üzere davacının toplam maddi zararı 25.518,86 TL olarak hesaplanmış, ayrıca el «koyma» tarihi olan 30.03.2005 tarihinden dava tarihi olan 02.11.2007' ye kadar el koyma nedeniyle davacının mal üretip satışının yapılamaması neticesinde kâr kaybı da 14. …
… davalının basiretli davranmadığı ve taşkın tedbir işleminden doğan zarardan sorumlu olduğunu, davacı firmanın toplatma nedeniyle bu ürünün sınai ve ticari kârından «mahrum» kaldığını, elindekileri satamama nedeniyle zarara uğradığını, ürünlerin uzun süre «yedieminde» kalarak bozulup satılamaz hale geldiğini, kalıp vasıflarının bozulduğunu, ambalaj ve iş gücü «kaybı» oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 25.518,86 TL maddi zarar ve 14.119,96 TL «munzam zarar» olmak üzere toplam 39.638,72 TL tazminatın 31.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya …
… bu borulara ait su pompası borusu kalıbına el konulması nedeniyle bu ürünlerin ve ambalajlarının kullanılamaz hale geldiğini, ambalajların sökümü esnasında iş gücü «kaybı» yaşandığını, el konulan ürünler yerine başka bir model boru üretilmek zorunda kalındığını, ödediği vekalet ücretleri dolayısıyla maddi zarara uğradığını ileri sürerek 20.000 TL «maddi tazminat» ile devam eden yargılamalar süresince el konulan ürünleri imal edemediğini, pazarlayamadığını bu nedenle davalının pazarda tek satıcı durumuna geldiğini, firmanın imajının «olumsuz» etkilenmesi nedeniyle satış kaybı yaşandığını ileri sürerek maddi zarar ve faizle karşılanamayan zararları bakımından ise 20.000 TL «munzam zarar» talebinde bulunmuştur.
Davacı dava dilekçesinde «munzam zarar» talebini el «koyma» tedbirinin devam ettiği süre zarfında malını piyasaya sürememesi, kâr elde edememesi, davalının piyasaya hakim olması gerekçesine dayandırmıştır.
-
Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/6653 E. 2015/13476 K.
Ortak:el koyma
İncelediğiniz kararda… omut olayda da faydalı model alan davalının basiretli davranmadığı ve taşkın tedbir işleminden doğan zarardan sorumlu olduğu, alınan rapora göre davacının haksız el «koyma» nedeniyle 30.564,68 TL ve bu döneme ilişkin «yoksun kalınan» kazancın ise 7.773,68 TL olduğu, aradan geçen zaman karşısında hayatın olağan akışına göre ihtiyaçlar, ürünler, insan tüketim alışkanlığı ve teknoloji değiştiğinden borular ve kalıpların ziyan olduğunun kabulü gerektiği, «haksız eyleme» bağlı olarak davacı şirketin manevi tazminat talep etme hakkı da bulunduğu, yasal şartlara uymayan faydalı modeli tescil ettirip, haksız tedbir talep edip, uygulam …
Benzer bu karardaYargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere ve davaya konu davalı eyleminin haksız el «koyma» niteliğinde bulunduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/13524 E. 2015/2938 K.
Ortak:el koyma
İncelediğiniz kararda… omut olayda da faydalı model alan davalının basiretli davranmadığı ve taşkın tedbir işleminden doğan zarardan sorumlu olduğu, alınan rapora göre davacının haksız el «koyma» nedeniyle 30.564,68 TL ve bu döneme ilişkin «yoksun kalınan» kazancın ise 7.773,68 TL olduğu, aradan geçen zaman karşısında hayatın olağan akışına göre ihtiyaçlar, ürünler, insan tüketim alışkanlığı ve teknoloji değiştiğinden borular ve kalıpların ziyan olduğunun kabulü gerektiği, «haksız eyleme» bağlı olarak davacı şirketin manevi tazminat talep etme hakkı da bulunduğu, yasal şartlara uymayan faydalı modeli tescil ettirip, haksız tedbir talep edip, uygulam …
Benzer bu karardaMahkemece davalının şirketin alacağına ilişkin mahkeme ilamını takibe «koyma» yetkisi yok ise de, kendisinin yapmış olduğu «yargılama giderlerini» talep etme hakkının bulunduğu, bu nedenle haczin haksız olmadığı ve davacı ... hakkında doğrudan bir «haciz» uygulaması yapılmadığı gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen karar davacılar vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 13/05/2014 tarihli kararı ile bozulmuştur.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:yargılama gideri · haciz
Benzer bu karardaMahkemece davalının şirketin alacağına ilişkin mahkeme ilamını takibe «koyma» yetkisi yok ise de, kendisinin yapmış olduğu «yargılama giderlerini» talep etme hakkının bulunduğu, bu nedenle haczin haksız olmadığı ve davacı ... hakkında doğrudan bir «haciz» uygulaması yapılmadığı gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen karar davacılar vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 13/05/2014 tarihli kararı ile bozulmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2022/674 E. , 2023/1234 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ...Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
HÜKÜM
kısmen kabulüne-kısmen reddine
Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne kısmen-reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalının aynı sektörde faal olduklarını, davalı firmanın kuruma başvurarak elde ettiği, haksız tescillenmiş 2001/01574 nolu faydalı modeline dayanarak, müvekkilinin imal etmiş olduğu 9.720,00 takım boru ve bunların kalıplarına el koyduğunu, el konulan ürün ve kalıplar ile bu el koyma eylemi nedeniyle maddi zarara uğradığını, pazar kaybına uğradığını, kâr yoksunluğu yanında itibarının zedelediğini, faydalı modelin iptali açılan davanın kabul edildiğini ve kararın onandığını belirterek, 10.000,00 TL manevi, 40.000,00 TL maddi tazminata, toplatma tarihinden işleyen faiziyle karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, müvekkilinin sektöründe tanınmış ve çeşitli fuarlara iştirak eden, istihdam yaratan, kalite belgelerine sahip bir firma olduğunu, kendi tasarladığını çizim ve imalatlarla piyasada olduğunu ve buna dayalı olarak faydalı model aldığını, usulüne uygun tescillendiğini ve bu belgeye dayalı olarak el koyma yaparak haklarını aradıklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 07.02.2019 tarih, 2014/55 E. ve 2019/14 K. sayılı kararı ile dava konusu üründe yenilik bulunmadığı, buluşun kullanıldığı pek çok ürünün hali hazırda piyasada başka firmalarca da üretildiğinin belirlendiği, somut olayda da faydalı model alan davalının basiretli davranmadığı ve taşkın tedbir işleminden doğan zarardan sorumlu olduğu, alınan rapora göre davacının haksız el koyma nedeniyle 30.564,68 TL ve bu döneme ilişkin yoksun kalınan kazancın ise 7.773,68 TL olduğu, aradan geçen zaman karşısında hayatın olağan akışına göre ihtiyaçlar, ürünler, insan tüketim alışkanlığı ve teknoloji değiştiğinden borular ve kalıpların ziyan olduğunun kabulü gerektiği, haksız eyleme bağlı olarak davacı şirketin manevi tazminat talep etme hakkı da bulunduğu, yasal şartlara uymayan faydalı modeli tescil ettirip, haksız tedbir talep edip, uygulama eyleminin boyutları, sonuçları, zaman içinde devam eden ticari baskı dikkate alınarak, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'un (6102 sayılı Kanun) 56 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un (6098 sayılı Kanun) 58 inci maddedeki şartlar bulunduğundan takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın uygun olacağı gerekçesi ile davanın kabulüne, 38.338,36 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiş, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 22.01.2020 tarih, 2019/1897 E. ve 2020/652 K. sayılı sayılı kararıyla,raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin karar verildiği, el konulan 9.720 adet ürünün ve kalıbın iade edildiği tarih itibariyle davacı tarafından belirtilen deliller nazara alınarak hasar durumu tespiti ile varsa davacı zararına hükmedilmesi ve yöntemine uygun şekilde hesaplanacak maddi tazminat miktarı dikkate alınarak zararla orantılı, eylemin niteliğine uygun makul miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gereğine işaret edilmiş ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazları ret edilerek davalı yararına bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 10.11.2021 tarih, 2020/70. E. ve 2021/239 K. sayılı kararı ile tedbir kapsamında 2001/01574 no.lu faydalı modele konu ürünün üretiminde kullanılan kalıba değil, faydalı model konusu olmayan kalıba el konulduğunu, tedbirin yanlış kalıba uygulandığı, kalıba uygulanan tedbirin başından beri haksız olarak uygulandığı, davacı firmanın, toplatma nedeniyle bu ürünün sınai ve ticari karından mahrum kalmış, elindekileri satamama nedeniyle zarara uğradığı, her ne kadar zararın 32.346,27 TL olduğu tespit edilmiş ise de davanın haksız tedbirden kaynaklı zararın tazmini olduğu, davacıya ait bir faydalı model olmadığı bu kapsamda muhasip bilirkişinin hesapladığı 10.564,23 TL yoksun kalınan kazancın tespitinin yerinde olmadığı, fiili zararın esas alınması gerektiği, yasal şartlara uymayan faydalı modeli tescil ettirip, haksız tedbir edip uygulama eyleminin boyutları, sonuçları, zaman içinde devam eden ticari baskı dikkate alınarak, davanın kısmen kabulüne-kısmen reddine, 21.782,04 TL maddi tazminata 10.000,00 TL manevi tazminata karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; el konulan kalıbın değerlendirilemeyeceğini zira zayi durumda olduğunu, bilirkişi raporunun bu hususda ki tespitinin hatalı olduğunu, kalıbın dava tarihinde ki değerinin belirlenmesi ve maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğini, bozmaya uygun olmayan kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunmuş, herkesçe kullanılan bir ürüne faydalı model belgesi alınmadığı, ilgili ürünü kendisi geliştirdiğini, bu ürünü müvekkili geliştirmeden önce piyasada kullanıldığına dair bir tespit bulunmadığını, usulüne uygun şekilde tescil ettirmiş bulunduğu tasarım tescil belgesine dayanarak, yasal şikayet hakkını kullandığını, tasarım tescil belgesi hükümsüz kılınana kadar şikayet hakkının kötüye kullanılmasından söz edilemeyeceğini, müvekkilin tescile güvenerek yaptığı işlemlerin geçmişe etkili sonuç doğurmasının hukuken mümkün olmadığını, bilirkişi raporlarının birbiri ile çeliştiğini, manevi zararın koşulları oluşmadığından kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
1.Uyuşmazlık, faydalı model belgesi haksız kullanılmak suretiyle, yapılan toplatmaya bağlı tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6102 sayılı Kanun'un 56 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 6098 sayılı Kanun'un 58 inci maddeleri
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeple;
Taraf vekilleri yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine
Aşağıda yazılı peşin harcın istek halinde davacıya iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
6100 sayılı Kanun’un Geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
01.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/912294300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz