Tazminat | Maddi manevi tazminat

Cumhuriyet Başsavcılığının 2011/752 soruşturma sayılı dosyası üzerinden soruşturma yürütüldüğünü ve soruşturmanın neticesinde vefat «sebebinin» zehirlenmeye bağlı solunum ve dolaşım yetmezliği olduğunun tespit edildiğini, müteveffanın vefat ettiği banyoda, zehirlenmek suretiyle ölümüne neden olabilecek unsurlardan; gaz sızıntısı yaratan ve davalılardan Arçelik A.Ş. tarafından imal edilen Arçelik marka ARG 38 SL model şofben ile bu şofbene bağlanmak suretiyle besleyen ve diğer davalı ...Ş. tarafından imal edilen 12 kg hacimli Lipetgaz markalı tüpün olduğunu, davalı ...Ş.'nin de davalı ...Ş (Birleşme öncesi unvanı; Mogaz Petrol Gazları A.Ş) tarafından üretilen tüpler nedeniyle oluşabilecek riskleri Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigorta Poliçesi çerçevesinde «garanti» eden sigorta şirketi olduğunu, bu itibarla müvekkillerinin murisi olan ... ...'ın vefatına neden olan olayda imalatçı sıfatı ile davalılar Arçelik A.Ş. ve Aygaz A.Ş'nin «kusur» ve sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek, «ıslaha» ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili davacı ... için 1.000,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 41.000,00 TL tazminat, müvekkili davacı ... için 1.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 21.000,00 TL tazminat, müvekkili davacı ... (...) için 20.000,00 TL manevi tazminat, müvekkili davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 102.000,00 TL tazminatının zarar (vefat) tarihi olan 05.07.2011 tarihinden itibaren hesap edilecek «yasal faizi» ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Değerlendirme Davacıların «haksız fiil» «sebebine» dayanarak dava açmış olmaları karşısında, zehirlenme nedeniyle ölüm olayında davalıların eylemlerinin suç teşkil ... etmediği, «kusurlarının» bulunup bulunmadığı, varsa hangi oranda kusurlu oldukları hususları araştırılarak, «kovuşturmaya yer olmadığına» dair karar ile olay yeri «keşif» ve otopsi tutanağında yer ... şofbenin kurulum yerinin ve baca bağlantısının standartlara uygun olmadığı ile gaz kaçağı bulunduğu yönündeki tespitlerin de irdelenip, sonucuna göre her bir davalı bakımından «ceza zamanaşımının» uygulanıp uygulanmayacağı yönünde karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

2.Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; «zamanaşımı» süresinin geçtiğini, dava konusu şofbenin montajının müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, söz konusu türden herhangi bir ürünün davacılar ile ilişkili «kaydına» rastlanılmadığını, dava konusu şofbenin üretim yılı bilinmemekle birlikte eşyanın tabiatı ve teknik veriler gereğince ürün eski ise arıza yapması ve servis müdahalesi görmesinin oldukça yüksek ihtimal olduğunu, söz konusu şofbenin müvekkili ya da yetkili servisi tarafından yapılamaması ve «üçüncü kişiler» tarafından yapılması sebebiyle müvekkiline herhangi bir sorumluluk atfedilemeyeceğini, Arçelik marka şofbenin ayıplı olduğunun da ispat edilemediğini, olayın müteveffanın ihmalkâr davranışları nedeniyle meydana geldiğini, davacılar için talep edilen manevi tazminat isteminin her türlü hukuki dayanaktan yoksun ve «sebepsiz zenginleşmeye» yol açacak şekilde olduğunu, müvekkilinin kusurunun oluşmadığı bir davada manevi tazminat yönünden de karar verilmesinin beklenemeyeceğini savunarak, davanın reddi …

… .07.2011 tarihinde gerçekleşmesine rağmen, davanın 28.03.2018 günü açıldığını, dava konusu olayın niteliği itibari ile Türk Borçlar Kanunu Genel Hükümleri uyarınca, «haksız fiil» için öngörülen 2 yıllık «zamanaşımı» süresinin dolduğunu, müvekkili ya da istihdam ettiği kişiler hakkında suç teşkil edecek bir eylem olmadığından davacıların «uzamış ceza zamanaşımı» süresinden de faydalanmalarının mümkün olmadığını, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, vefata neden olayın davacıların iddiasının aksine tüpgaz zehirlenmesinden değil karbonmonoksit zehirlenmesi sonucunda meydana geldiğini, bu nedenle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun söz konusu olmadığını, davalının sorumluluğundan bahsedilebilmesi için olaya karışan Aygaz markalı tüpte «ayıp» veya imalat hatası bulunması gerektiğini, olayda bahsi geçen şofben ve baca bağlantısının uygun yükseklikte yapılmaması ve bacanın standartlara aykırı şekilde takı …

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ceza kanununda daha ... «zamanaşımı» süresi öngörülmüş ise «haksız fiil sorumluluğunda» da «uzamış ceza zamanaşımı» sürelerinin uygulanacağı, eldeki davanın 13.04.2018 tarihinde açıldığı, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen kararda olayda herhangi bir suç unsuruna rastlanmadığının tespit edildiği, davacılar tarafından da bu karara karşı itiraz edilmediği, bu kapsamda dava konusu olay suç teşkil eden bir eylemden kaynaklanmadığından dava konusu tazminat talepleri hakkında «uzamış ceza zamanaşımı» süresinin uygulanamayacağı, davada bir yıllık zamanaşımı süresinin de dolduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Değerlendirme Davacıların «haksız fiil» «sebebine» dayanarak dava açmış olmaları karşısında, zehirlenme nedeniyle ölüm olayında davalıların eylemlerinin suç teşkil ... etmediği, «kusurlarının» bulunup bulunmadığı, varsa hangi oranda kusurlu oldukları hususları araştırılarak, «kovuşturmaya yer olmadığına» dair karar ile olay yeri «keşif» ve otopsi tutanağında yer ... şofbenin kurulum yerinin ve baca bağlantısının standartlara uygun olmadığı ile gaz kaçağı bulunduğu yönündeki tespitlerin de irdelenip, sonucuna göre her bir davalı bakımından «ceza zamanaşımının» uygulanıp uygulanmayacağı yönünde karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyulmuş, alınan ve benimsenen yeni bilirkişi raporlarına göre, ceza mahkemesince, alınan ilk bilirkişi raporunda olaydaki tüm «kusurun» ölene ait olduğu yönünde görüş bildirildiği, ikinci bilirkişi raporunda ise, olayda tüpgaz «dağıtım» şirketinin kusurlu olduğunun belirtildiği, «bilirkişi raporları arasındaki çelişki» giderilmeden, alınan bilirkişi raporlarına göre "sanığın olayda kusurlu olmadığının anlaşıldığı" gerekçesiyle mahkemece sanığın beraatine, tüpgaz dağıtım şirketi hakkında işlem yapılması için «ihbarda» bulunulmasına karar verildiği, bilirkişi raporlarında Arçelik A.Ş.'nin olaydaki sorumlulu- ğuna ilişkin bir görüş bildirilmediği gibi, mahkeme kararında da bu hususda bir tespit yapılmadığı, ceza mahkemesinin kararında, olayı tüm yönleri ile değerlendiren bir tespit yapılmadığı, buna göre, ceza mahkemesi kararının, B.Y'nın 53. maddesi kapsamında davalı ...Ş. yönünden mahkememizi bağlayıcı bir yönü bulunmadığı, öte yandan, olayın «haksız fiil» niteliğinde olması nedeniyle B.Y'nın 60. maddesinde öngörülen bir yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu, ancak somut olayda da ceza zaman aşımı söz konusu olup, eldeki dava, ceza zaman aşımı süresi dolmadan açıldığı, Arçelik A.Ş. vekili ile İpragaz A.Ş. vekilinin zaman aşımı «def»'i yerinde olmadığı, Arçelik A.Ş vekili tarafından var olduğu iddia edilen baca sensörü ile şofben üzerinde inceleme yapılması imkanının elde edilemediği, dava dosyasında, böyle bir inceleme yapıldığına ve sensör üzerinde herhangi bir arızanın varlığına işaret edebilecek periyodik teknik kontrollerinin veya bakım işlemlerinin yapıldığına dair bir belge bulunmadığı, dosyadaki mevcut belgelere göre, 17/02/2000 tarihinde yapılan arıza ihbarı sonrasında, Arçelik A.Ş. yetkili servisi tarafından söz konusu şofbenin onarıldığının ve şofbenin kurulu bulunduğu mekanın görüldüğünün anlaşıldığı, buna göre, servis yetkililerinin, mevcut durumu inceleyip, mekandaki çalışma «olumsuzluklarını» görerek, düzeltilmesi için ikazda bulunmaları veya şofbenin kullanımına izin vermemeleri gerektiği, bu işlemin yapıldığına dair dosyada herhangi bir belge bulunmadığı, bu nedenlerle, Arçelik A.Ş.'nin olayda sorumluluğu bulunduğu, davalı ...Ş.'nin 4/8 oranında, davalı ...Ş'nin 3/8 oranında, dava dışı ...in 1/8 oranında kusurlu oldukları, ölenin kusurlu olmadığı, servis yetkililerinin, sadece şofbendeki arızadan değil, şofbenin tüple birlikte kullanılmasından doğabilecek sonuçlar hakkında ev sahiplerini uyarmak, herhangi bir arıza söz konusu ise veya bir takım parça yada eklentilerin değiştirilmesi gerekiyor ise bunları bildirmek gibi yükümlülükleri ve «görevleri» söz konusu iken, servis yetkililerinin bu görevlerini yerine getirmedikleri, daha sonra gerçekleşen olaydan anlaşıldığı, bu nedenle, şofben üreticisi olan Arçelik A.Ş.'nin de olayda sorumlu olduğuna ilişkin bilirkişi görüşünün mahkememizce yerinde görüldüğü, tüm davalıların, davacı ...'ın olay nedeniyle uğradığı destek zararından müştereken ve «müteselsilen sorumlu» oldukları, bozmadan önce alınan bilirkişi raporunda, hükme esas alınan destek zararı asgari ücret üzerinden hesaplandığı, davacı vekilinin de belirttiği gibi, asgari ücretin yargılama sırasında arttırılması halinde, bu hususun «kamu düzenine» ilişkin olması nedeniyle, yeni asgari ücret üzerinden destek zararının tespiti mümkün olduğundan, davalılar, «son» alınan bilirkişi raporunda hesaplanmış olan destek zararını davacı ...'a ödemek zorunda oldukları gerekçesiyle,önceki hüküm davalı ...Ş. yönünden kesinleşmiş olduğundan bu davalı hakkında yeniden karar «verilmesine yer olmadığına», diğer davalılar hakkındaki «maddi tazminat» davasının kabulü ile; 31.745,05 TL tazminatın olay tarihi olan 20/02/2002 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, davalı ... şirketinin "Tüp gaz «zorunlu sorumluluk sigorta poliçesi»" kapsamında 1.500,00 TL poliçe limliti ile sınırlı olarak ve dava tarihi olan 19/01/2004 tarihinden itibaren işleyecek faizle sorumlu tutulmasına, davalı ... hakkı …

… 10 YTL destekten yoksun kaldığı, ayrıca davacı anne için 3.000 YTL, diğer 8 davacı için ayrı ayrı 1.000 YTL manevi tazminatın uygun görüldüğü, davalı ... şirketinin «kusursuz sorumluluğu» bulunduğu gerekçesiyle destek tazminatının tüm davalılardan kusurları nisbetinde müteselsilen, manevi tazminatın ise davalılar Arçelik A.Ş ve İpragaz A.Ş’den kusurları nisbetinde müteselsilen olay tarihinden itibaren «yasal faizi» ile (davalı ... açısından destek tazminatının «poliçe limiti» üzerinden ve dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olmak üzere) tahsiline dair verilen karar, davalılardan Güneş Sigorta A.Ş ve Arçelik A.Ş vekillerinin temyizi …

… mece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve davalıların kusurları nispetinde müştereken ve «müteselsilen sorumlu» tutulmalarına ilişkin ilk kararın, «infazda tereddüt» yaratacağı ve HUMK'nun 389. maddesine aykırı düştüğü gerekçesiyle bozulması, yeni bir hüküm kurulmasını gerektirdiğinden, bozmanın bu şeklinden davalılar yararına kusurları oranında yeni hüküm tesisi gerektiğine yönelik «kazanılmış hak» doğduğunun kabulünün mümkün bulunmamasına, öte yandan imalatçının sorumluluğu altında hareket eden, ona bağlı olarak çalışan yetkili servisin eylemleri ile imalatçı Arçelik A.Ş.'ne «kusur» izafe edilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına, diğer yandan «uzamış (ceza) zamanaşımı» süresinin imalatçı olan bu davalı şirketin BK'nun 41. maddesine dayalı «haksız eylem» sorumluluğu nedeniyle BK7nun 60/2. maddesi uyarınca 5 yıl olmasına ve bu davalının tüzel kişi olmasının uzamış (ceza) zamanaşımı süresine tabi olmamasını gerektirm …

Mahkemece, bozmaya uyulmuş, alınan ve benimsenen yeni bilirkişi raporlarına göre, ceza mahkemesince, alınan ilk bilirkişi raporunda olaydaki tüm «kusurun» ölene ait olduğu yönünde görüş bildirildiği, ikinci bilirkişi raporunda ise, olayda tüpgaz «dağıtım» şirketinin kusurlu olduğunun belirtildiği, «bilirkişi raporları arasındaki çelişki» giderilmeden, alınan bilirkişi raporlarına göre "sanığın olayda kusurlu olmadığının anlaşıldığı" gerekçesiyle mahkemece sanığın beraatine, tüpgaz dağıtım şirketi hakkında işlem yapılması için «ihbarda» bulunulmasına karar verildiği, bilirkişi raporlarında Arçelik A.Ş.'nin olaydaki sorumlulu- ğuna ilişkin bir görüş bildirilmediği gibi, mahkeme kararında da bu hususda bir tespit yapılmadığı, ceza mahkemesinin kararında, olayı tüm yönleri ile değerlendiren bir tespit yapılmadığı, buna göre, ceza mahkemesi kararının, B.Y'nın 53. maddesi kapsamında davalı ...Ş. yönünden mahkememizi bağlayıcı bir yönü bulunmadığı, öte yandan, olayın «haksız fiil» niteliğinde olması nedeniyle B.Y'nın 60. maddesinde öngörülen bir yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu, ancak somut olayda da ceza zaman aşımı söz konusu olup, eldeki dava, ceza zaman aşımı süresi dolmadan açıldığı, Arçelik A.Ş. vekili ile İpragaz A.Ş. vekilinin zaman aşımı «def»'i yerinde olmadığı, Arçelik A.Ş vekili tarafından var olduğu iddia edilen baca sensörü ile şofben üzerinde inceleme yapılması imkanının elde edilemediği, dava dosyasında, böyle bir inceleme yapıldığına ve sensör üzerinde herhangi bir arızanın varlığına işaret edebilecek periyodik teknik kontrollerinin veya bakım işlemlerinin yapıldığına dair bir belge bulunmadığı, dosyadaki mevcut belgelere göre, 17/02/2000 tarihinde yapılan arıza ihbarı sonrasında, Arçelik A.Ş. yetkili servisi tarafından söz konusu şofbenin onarıldığının ve şofbenin kurulu bulunduğu mekanın görüldüğünün anlaşıldığı, buna göre, servis yetkililerinin, mevcut durumu inceleyip, mekandaki çalışma «olumsuzluklarını» görerek, düzeltilmesi için ikazda bulunmaları veya şofbenin kullanımına izin vermemeleri gerektiği, bu işlemin yapıldığına dair dosyada herhangi bir belge bulunmadığı, bu nedenlerle, Arçelik A.Ş.'nin olayda sorumluluğu bulunduğu, davalı ...Ş.'nin 4/8 oranında, davalı ...Ş'nin 3/8 oranında, dava dışı ...in 1/8 oranında kusurlu oldukları, ölenin kusurlu olmadığı, servis yetkililerinin, sadece şofbendeki arızadan değil, şofbenin tüple birlikte kullanılmasından doğabilecek sonuçlar hakkında ev sahiplerini uyarmak, herhangi bir arıza söz konusu ise veya bir takım parça yada eklentilerin değiştirilmesi gerekiyor ise bunları bildirmek gibi yükümlülükleri ve «görevleri» söz konusu iken, servis yetkililerinin bu görevlerini yerine getirmedikleri, daha sonra gerçekleşen olaydan anlaşıldığı, bu nedenle, şofben üreticisi olan Arçelik A.Ş.'nin de olayda sorumlu olduğuna ilişkin bilirkişi görüşünün mahkememizce yerinde görüldüğü, tüm davalıların, davacı ...'ın olay nedeniyle uğradığı destek zararından müştereken ve «müteselsilen sorumlu» oldukları, bozmadan önce alınan bilirkişi raporunda, hükme esas alınan destek zararı asgari ücret üzerinden hesaplandığı, davacı vekilinin de belirttiği gibi, asgari ücretin yargılama sırasında arttırılması halinde, bu hususun «kamu düzenine» ilişkin olması nedeniyle, yeni asgari ücret üzerinden destek zararının tespiti mümkün olduğundan, davalılar, «son» alınan bilirkişi raporunda hesaplanmış olan destek zararını davacı ...'a ödemek zorunda oldukları gerekçesiyle,önceki hüküm davalı ...Ş. yönünden kesinleşmiş olduğundan bu davalı hakkında yeniden karar «verilmesine yer olmadığına», diğer davalılar hakkındaki «maddi tazminat» davasının kabulü ile; 31.745,05 TL tazminatın olay tarihi olan 20/02/2002 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, davalı ... şirketinin "Tüp gaz «zorunlu sorumluluk sigorta poliçesi»" kapsamında 1.500,00 TL poliçe limliti ile sınırlı olarak ve dava tarihi olan 19/01/2004 tarihinden itibaren işleyecek faizle sorumlu tutulmasına, davalı ... hakkı …

… mece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve davalıların kusurları nispetinde müştereken ve «müteselsilen sorumlu» tutulmalarına ilişkin ilk kararın, «infazda tereddüt» yaratacağı ve HUMK'nun 389. maddesine aykırı düştüğü gerekçesiyle bozulması, yeni bir hüküm kurulmasını gerektirdiğinden, bozmanın bu şeklinden davalılar yararına kusurları oranında yeni hüküm tesisi gerektiğine yönelik «kazanılmış hak» doğduğunun kabulünün mümkün bulunmamasına, öte yandan imalatçının sorumluluğu altında hareket eden, ona bağlı olarak çalışan yetkili servisin eylemleri ile imalatçı Arçelik A.Ş.'ne «kusur» izafe edilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına, diğer yandan «uzamış (ceza) zamanaşımı» süresinin imalatçı olan bu davalı şirketin BK'nun 41. maddesine dayalı «haksız eylem» sorumluluğu nedeniyle BK7nun 60/2. maddesi uyarınca 5 yıl olmasına ve bu davalının tüzel kişi olmasının uzamış (ceza) zamanaşımı süresine tabi olmamasını gerektirm …

… 10 YTL destekten yoksun kaldığı, ayrıca davacı anne için 3.000 YTL, diğer 8 davacı için ayrı ayrı 1.000 YTL manevi tazminatın uygun görüldüğü, davalı ... şirketinin «kusursuz sorumluluğu» bulunduğu gerekçesiyle destek tazminatının tüm davalılardan kusurları nisbetinde müteselsilen, manevi tazminatın ise davalılar Arçelik A.Ş ve İpragaz A.Ş’den kusurları nisbetinde müteselsilen olay tarihinden itibaren «yasal faizi» ile (davalı ... açısından destek tazminatının «poliçe limiti» üzerinden ve dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olmak üzere) tahsiline dair verilen karar, davalılardan Güneş Sigorta A.Ş ve Arçelik A.Ş vekillerinin temyizi …

Davalılardan sigortacının bozma öncesi ve sonrasında 1.500,00 TL «poliçe limiti» ile sınırlı olarak sorumluluğuna hükmedilmiş olması karşısında, «bozma sonrası» belirlenen yeni tazminat miktarına hükmedilmesi, sigortacı bakımından sonuca etkili değil ise de, diğer davalı ...Ş. yararına hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir.