Menfi tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/5595 E. 2023/47 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
soyut borç ikrarı↗ avans çeki↗ beyaz ciro↗ teminat çeki↗ yazılı delil ile ispat↗ ticari defter ibrazı↗ keşide yeri↗ borç ikrarı↗ yazılı delil başlangıcı↗ yazılı delille ispat↗ keşide tarihi↗ delil başlangıcı↗ tahrifat↗ yemin deliline dayanma↗ kesin delil↗ yemin delili↗ ispat külfeti↗ yazılı delil↗ usuli kazanılmış hak↗ cari hesap↗ lehtar↗ bedelsizlik↗ yemin↗ ikrar↗ ciro↗ kazanılmış hak↗ dolandırıcılık↗ ispat yükü↗ ifa↗ keşideci↗ istirdat↗ ticari defter↗ esastan ret↗ iflas↗ çek↗ tacir↗ inkar tazminatı↗ ilk derece kararının kaldırılması↗ menfi tespit↗ yükleten (shipper)↗ ibraz↗ teminat↗ teslim↗ kesin hüküm↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu çekin soyut borç ikrarı taşıdığı, çekten dolayı borcu bulunmadığını iddia eden tarafın borcun ödendiği veya çekin teminat çeki olduğunu, yine aynı kuvvette yazılı bir belge ile ispat etmesi gerektiği, davacı taraf davaya konu çekin teminat çeki olduğunu iddia etmişse de bu çekin teminat çeki olduğunu yazılı bir delille ispat edemediği, yemin deliline dayanmış olmasına rağmen bu delile dayanmaktan vazgeçtiği gerekçesiyle ispat edilemeyen davanın reddine, davalı tarafça inkar tazminatı talep edilmiş ise de davalı tarafın takibin tedbiren durdurulmuş olması nedeni ile bir zarara uğramadığı gerekçesiyle de davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin keşide tarihi olmayan boş şeklinin yargılama sırasında dosyaya sunulduğunu, bu hususta yine tanık dinletilmesinin istenildiğini; ancak tanık dinletme taleplerinin 20.02.2015 tarihli celse reddedildiğini, dosyaya ibraz edilen dava konusu çekin, keşide tarihi bulunmayan halini gösterir fotokopisinin, yazılı delil başlangıcı teşkil ettiğini, her iki davalının danışıklı davrandığını, ticari defterlerini ibraz etmediklerini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 222 nci maddesinin beşinci fıkrası gereğince davalıların davacı iddiasını kabul etmiş sayılacaklarını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çek keşide yerinin boş olarak verildiği ve tahrifat ile doldurulduğu iddiası ise tedavüle çıkarılması sırasında doldurulmasının mümkün olduğu; ancak anlaşmaya aykırı doldurulduğunun yazılı delil ile ispatı gerekeceği, davacının bu yöndeki iddiasını 6100 sayılı Kanun'un 201 inci maddesine göre usulüne uygun yazılı delille ispat edemediği, yemin kesin deliline de dayanmadığı, davalı Yılmaz...Ltd.Şti. vekilinin ekli cevap dilekçesinde, davacının iddiasını tevilli kabul eder mahiyette yeni bir hukuki ilişkiyi ileri sürerek keşideci ile hukuki ilişkisi bulunmadığını, çekin kendisine dava dışı ... ile olan hukuki ilişki sebebiyle ... tarafından verildiğini iddia etmekle, ispat yükünü üzerine aldığı; ancak Mahkemece ve önceki tarihli Bölge Adliye Mahkemesi kararında, ispat külfetinin yer değiştirdiği yönünün dikkatten kaçırılarak, ispat hususunun davacıda arandığı, bu hususun yerinde olmamakla birlikte, önceki tarihli İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına dair karar ile davacının sair istinaf nedenleri reddedilerek, yemin delili nedeni ile karar kaldırılmış olduğundan, davalı yararına yeni kararın incelenmesi yönünden usuli kazanılmış hak oluşturduğundan bu hususun bozma nedeni yapılmadığı, yol gösterme neticesinde karar verilmiş olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararında davalı Tekseç İnş. ...Ltd. Şti.'nin cevap dilekçesinde çekin kendisine dava dışı ... tarafından verildiğini iddia etmekle ispat yükünü üzerine aldığı fakat Mahkemece ispat yükünün yer değiştirdiğinin gözden kaçırılarak bu hususun davacıya yüklendiği, Bölge Adliye Mahkemesince ispat yükünün yer değiştirdiği hususunun gözden kaçırıldığının açıkça kararda belirtildiğini, davalının mevcut delillerle iddiasını ispat edemediğini, davacının defterlerini sunduğunu; ancak davalıların defterlerini sunmaktan kaçındıklarını, buna göre 6100 sayılı Kanun'un 222 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca davalıların davacı iddiasını kabul etmiş sayılacaklarını, 6100 sayılı Kanun'un 201 inci maddesinde yazılı delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceğinin düzenlendiğini, yargılama sırasında dava konusu çekin keşide tarihinde tahrif olmayan şekli ile ve ticari defterlerle birlikte sunulduğunu ve tanık dinletme talebinde bulunulmasına rağmen taleplerinin reddedildiğini, 28.05.2015 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu çekin teminat çeki olduğunun tespit edildiğini, davalıların kötü niyetli olduklarını ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tarafından keşide edilen çekin avans çeki olup olmadığı, davalı Yılmaz İnş. .. Ltd. Şti.'nin cevap dilekçesinde ileri sürdüğü savunmasıyla ispat yükünü üzerine alıp almadığı noktasındadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Kanun’un (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/5213 E. 2015/12346 K.
Ortak:çek
İncelediğiniz karardaGerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «çek» «keşide yerinin» boş olarak verildiği ve «tahrifat» ile doldurulduğu iddiası ise tedavüle çıkarılması sırasında doldurulmasının mümkün olduğu; ancak anlaşmaya aykırı doldurulduğunun «yazılı delil» ile ispatı gerekeceği, davacının bu yöndeki iddiasını 6100 sayılı Kanun'un 201 inci maddesine göre usulüne uygun «yazılı delille ispat» edemediği, «yemin» «kesin deliline» de dayanmadığı, davalı Yılmaz...Ltd.Şti. vekilinin ekli cevap dilekçesinde, davacının iddiasını tevilli kabul eder mahiyette yeni bir hukuki ilişkiyi ileri sürerek «keşideci» ile hukuki ilişkisi bulunmadığını, çekin kendisine dava dışı ... ile olan hukuki ilişki sebebiyle ... tarafından verildiğini iddia etmekle, ispat yükünü üzerine aldığı; ancak Mahkemece ve önceki tarihli Bölge Adliye Mahkemesi kararında, «ispat külfetinin» yer değiştirdiği yönünün dikkatten kaçırılarak, ispat hususunun davacıda arandığı, bu hususun yerinde olmamakla birlikte, önceki tarihli İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına dair karar ile davacının sair istinaf nedenleri reddedilerek, «yemin delili» nedeni ile karar kaldırılmış olduğundan, davalı yararına yeni kararın incelenmesi yönünden «usuli kazanılmış hak» oluşturduğundan bu hususun bozma nedeni yapılmadığı, yol gösterme neticesinde karar verilmiş olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan redd …
Benzer bu karardaTalep, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:kambiyo vasfı · kambiyo senedi vasfı · zayi nedeniyle çek iptali · çek iptali · kambiyo senedi · zayi
Benzer bu karardaTalep, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Yukarıda anılan yasa hükmü uyarınca çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde dahi, tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, belirtilen yasal düzenlenme karşısında mahkemece, imzalanmış çekin «kambiyo senedi vasfını» haiz olduğu düşünülerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle istemin reddi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, talebe konu çekin zorunlu bazı kısımlarının doldurulmamış olması nedeniyle «kambiyo vasfına» haiz olmadığı, tedavüle de çıkmadığından ekonomik değer ifade etmediği bu haliyle iptal davasına konu edilemeyeceği gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/13999 E. 2017/1985 K.
Ortak:keşide tarihi · çek · ibraz
İncelediğiniz karardaİstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin «keşide tarihi» olmayan boş şeklinin yargılama sırasında dosyaya sunulduğunu, bu hususta yine tanık dinletilmesinin istenildiğini; ancak tanık dinletme taleplerinin 20.02.2015 tarihli celse reddedildiğini, dosyaya «ibraz» edilen dava konusu çekin, keşide tarihi bulunmayan halini gösterir fotokopisinin, «yazılı delil başlangıcı» teşkil ettiğini, her iki davalının danışıklı davrandığını, «ticari defterlerini ibraz» etmediklerini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 222 nci maddesinin beşinci fıkrası gereğince davalıların davacı iddiasını kabul etmiş …
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «çek» «keşide yerinin» boş olarak verildiği ve «tahrifat» ile doldurulduğu iddiası ise tedavüle çıkarılması sırasında doldurulmasının mümkün olduğu; ancak anlaşmaya aykırı doldurulduğunun «yazılı delil» ile ispatı gerekeceği, davacının bu yöndeki iddiasını 6100 sayılı Kanun'un 201 inci maddesine göre usulüne uygun «yazılı delille ispat» edemediği, «yemin» «kesin deliline» de dayanmadığı, davalı Yılmaz...Ltd.Şti. vekilinin ekli cevap dilekçesinde, davacının iddiasını tevilli kabul eder mahiyette yeni bir hukuki ilişkiyi ileri sürerek «keşideci» ile hukuki ilişkisi bulunmadığını, çekin kendisine dava dışı ... ile olan hukuki ilişki sebebiyle ... tarafından verildiğini iddia etmekle, ispat yükünü üzerine aldığı; ancak Mahkemece ve önceki tarihli Bölge Adliye Mahkemesi kararında, «ispat külfetinin» yer değiştirdiği yönünün dikkatten kaçırılarak, ispat hususunun davacıda arandığı, bu hususun yerinde olmamakla birlikte, önceki tarihli İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına dair karar ile davacının sair istinaf nedenleri reddedilerek, «yemin delili» nedeni ile karar kaldırılmış olduğundan, davalı yararına yeni kararın incelenmesi yönünden «usuli kazanılmış hak» oluşturduğundan bu hususun bozma nedeni yapılmadığı, yol gösterme neticesinde karar verilmiş olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan redd …
Benzer bu karardaMahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, talebe konu çekin bedeli ve «keşide tarihinin» yazılı olmadığı bu haliyle zorunlu unsurları eksik çekin «kambiyo senedi vasfını» haiz olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Somut olayda, davacı vekili, iptali talep olunan çekin imzalanmış olduğunu ancak meblağı ve «keşide tarihinin» yazılı olmadığını belirtmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:çekin ibrazı · kambiyo senedi vasfı · zayi nedeniyle çek iptali · çek iptali · kambiyo senedi · zayi
Benzer bu karardaBu durum karşısında, mahkemece, imzalanmış ve kısmen doldurulmuş «çekin ibraz» esnasında eksik olan diğer zorunlu unsurları tamamlanarak «kambiyo senedi vasfını» haiz olacağı ve kambiyo senedine mahsus «zayi» iptal davasına konu olabileceği düşünülerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle istemin reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, talebe konu çekin bedeli ve «keşide tarihinin» yazılı olmadığı bu haliyle zorunlu unsurları eksik çekin «kambiyo senedi vasfını» haiz olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Yukarıda anılan yasa hükmü uyarınca çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde dahi tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, bu eksiklik «çekin ibrazına» kadar tamamlanabilir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/3142 E. 2013/5230 K.
Ortak:keşide yeri · ibraz
İncelediğiniz karardaİstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin «keşide tarihi» olmayan boş şeklinin yargılama sırasında dosyaya sunulduğunu, bu hususta yine tanık dinletilmesinin istenildiğini; ancak tanık dinletme taleplerinin 20.02.2015 tarihli celse reddedildiğini, dosyaya «ibraz» edilen dava konusu çekin, keşide tarihi bulunmayan halini gösterir fotokopisinin, «yazılı delil başlangıcı» teşkil ettiğini, her iki davalının danışıklı davrandığını, «ticari defterlerini ibraz» etmediklerini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 222 nci maddesinin beşinci fıkrası gereğince davalıların davacı iddiasını kabul etmiş …
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «çek» «keşide yerinin» boş olarak verildiği ve «tahrifat» ile doldurulduğu iddiası ise tedavüle çıkarılması sırasında doldurulmasının mümkün olduğu; ancak anlaşmaya aykırı doldurulduğunun «yazılı delil» ile ispatı gerekeceği, davacının bu yöndeki iddiasını 6100 sayılı Kanun'un 201 inci maddesine göre usulüne uygun «yazılı delille ispat» edemediği, «yemin» «kesin deliline» de dayanmadığı, davalı Yılmaz...Ltd.Şti. vekilinin ekli cevap dilekçesinde, davacının iddiasını tevilli kabul eder mahiyette yeni bir hukuki ilişkiyi ileri sürerek «keşideci» ile hukuki ilişkisi bulunmadığını, çekin kendisine dava dışı ... ile olan hukuki ilişki sebebiyle ... tarafından verildiğini iddia etmekle, ispat yükünü üzerine aldığı; ancak Mahkemece ve önceki tarihli Bölge Adliye Mahkemesi kararında, «ispat külfetinin» yer değiştirdiği yönünün dikkatten kaçırılarak, ispat hususunun davacıda arandığı, bu hususun yerinde olmamakla birlikte, önceki tarihli İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına dair karar ile davacının sair istinaf nedenleri reddedilerek, «yemin delili» nedeni ile karar kaldırılmış olduğundan, davalı yararına yeni kararın incelenmesi yönünden «usuli kazanılmış hak» oluşturduğundan bu hususun bozma nedeni yapılmadığı, yol gösterme neticesinde karar verilmiş olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan redd …
Benzer bu karardaŞti. ve ... vekili, müvekkili şirketin ve diğer müvekkilinin adresi ... olduğu, ayrıca aleyhine «ihtiyati haciz» kararı verilen diğer davalıların da adreslerinin ... olduğunu, çekin keşide ve «ibraz» yeri de ... olduğundan ...
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, «ihtiyati haciz» talep edenin talebine dayanak olarak «keşide yeri» ... olan ve ...
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:idari para cezası · icra takibinin durdurulması · genel yetkili mahkeme · usul ekonomisi · takibin durdurulması · ihtiyati hacze itiraz · vekalet ücreti takdiri · yetki itirazı
Benzer bu karardaMahkemeleri'nin yetkili olduğunu, ileri sürerek başlatılan «icra takibinin durdurulması» yönünde «ihtiyati tedbir» kararı verilmesini, «yetki itirazlarının» kabülüne karar verilmesini, «ihtiyati haciz» kararının «yetkisizlik» nedeni ile iptalini, icra dosyasında yapılan tüm ihtiyati haciz işlemlerinin iptali ile konulan hacizlerin kaldırılmasını, «kötüniyetli» alacaklının İİK uyarınca %20' den aşağı olmamak üzere «kötüniyet tazminatına» ve HMK 329. maddesi gereğince «idari para cezası» ile avukatlık «vekalet ücretine» mahkum edilmesini, talep etmiştir.
Alacaklı vekili, takip borçlularından iki tanesi itiraz etmediğinden icra dairesinin «yetkisinin» kesinleştiğini, «usul ekonomisi» açısından «yetki itirazının» dikkate alınmaması gerektiğini, savunarak borçluların haksız itirazları ve taleplerinin reddini istemiştir.
Denizbank Şubesi muhattaplı olan çeki dosyaya sunulduğu ve «ihtiyati hacze itiraz» edenlerin ikametini ... olarak gösterdiği, kambiyo senedinden kaynaklanan borçların aranacak borçlardan olması nedeni ile «genel yetkili» mahkemenin borçluların ikameti mahkemesi veya muhatap bankanın bulunduğu yer mahkemesi olduğu, mahkemenin «yetkisiz» olduğu, gerekçesiyle 18/09/2012 gün ve 2012/433 D.İş esas 2012/434 D.İş karar nolu «ihtiyati haciz» kararının Yılmaz İç ve Dış Tic.
Ltd Şti ile ... yönünden kaldırılmasına, «vekalet ücreti takdirine» yer olmadığına, karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/5595 E. , 2023/47 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ .... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
HÜKÜM
Esastan ret
Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılardan Yılmaz İnş. Petrol Ür. Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.'nin cari hesap usulü çalıştıklarını, davalıdan 4 ton mazot alımı yapıldığını, bu alıma istinaden müvekkilinin teminat olarak keşide tarihi bulunmayan 550.000,00 TL bedelli tacir çekini keşide ederek davalı Yılmaz Petrol ... Ltd. Şti.'ne verdiğini; ancak davalının mazot teslimini gerçekleştirmediğini, dava konusu çekin keşide tarihinin 03.03.2014 olarak yazılıp, çekin arkasına Türkiye İş Bankası ... Şubesinin tahsil içindir cirosunun düşülerek bankaya ciro edildiğini, daha sonra diğer davalı Tekseç İnş. Gıda Pazarlama Turizm ve Tem. Mermer San. Tic. Ltd. Şti.’ne verildiğini, bu davalı tarafından İş Bankası ...
şubesine 07.03.2014 tarihinde ibraz edildiğini, davalı Yılmaz Petrol Ltd. Şti. mal teslim ve yükümlülüğünü ifa etmediğinden bedelsiz kalan çekin, yine keşide tarihi üzerinde tahrifat yapılarak tedavüle sokulduğunu ve çek vasfını kaybettiğini belirterek müvekkilinin her iki davalı firma yönünden borçlu olmadığının tespiti ile çekin iptal ve istirdadını talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı Yılmaz ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında ticari ilişki nedeni ile çekin verilmediğini, müvekkili şirket ile davacının hiçbir zaman karşı karşıya gelmediğini, davacı tarafça keşide edilen çekin, davalıya 7.820.000,00 TL borçlu olan dava dışı ...’un borcuna karşılık verilmiş olduğunu, dava dışı ...'un davacı ile müşterek hareket ederek piyasayı dolandırdığını, çekin teminat çeki olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
2.Davalı Tekseç İnş. ... Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çekin, diğer davalı şirket tarafından beyaz ciro ile müvekkiline ciro edildiğini, diğer davalı şirket tarafından bankaya ibraz edilmediğini, müvekkili firmanın dava konusu çeki alacağı nedeniyle diğer davalıdan aldığını, davacıyı tanımadığını, keşideci ile lehtar arasındaki ilişkiden doğan defi ve itirazların müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu çekin soyut borç ikrarı taşıdığı, çekten dolayı borcu bulunmadığını iddia eden tarafın borcun ödendiği veya çekin teminat çeki olduğunu, yine aynı kuvvette yazılı bir belge ile ispat etmesi gerektiği, davacı taraf davaya konu çekin teminat çeki olduğunu iddia etmişse de bu çekin teminat çeki olduğunu yazılı bir delille ispat edemediği, yemin deliline dayanmış olmasına rağmen bu delile dayanmaktan vazgeçtiği gerekçesiyle ispat edilemeyen davanın reddine, davalı tarafça inkar tazminatı talep edilmiş ise de davalı tarafın takibin tedbiren durdurulmuş olması nedeni ile bir zarara uğramadığı gerekçesiyle de davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin keşide tarihi olmayan boş şeklinin yargılama sırasında dosyaya sunulduğunu, bu hususta yine tanık dinletilmesinin istenildiğini; ancak tanık dinletme taleplerinin 20.02.2015 tarihli celse reddedildiğini, dosyaya ibraz edilen dava konusu çekin, keşide tarihi bulunmayan halini gösterir fotokopisinin, yazılı delil başlangıcı teşkil ettiğini, her iki davalının danışıklı davrandığını, ticari defterlerini ibraz etmediklerini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 222 nci maddesinin beşinci fıkrası gereğince davalıların davacı iddiasını kabul etmiş sayılacaklarını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çek keşide yerinin boş olarak verildiği ve tahrifat ile doldurulduğu iddiası ise tedavüle çıkarılması sırasında doldurulmasının mümkün olduğu; ancak anlaşmaya aykırı doldurulduğunun yazılı delil ile ispatı gerekeceği, davacının bu yöndeki iddiasını 6100 sayılı Kanun'un 201 inci maddesine göre usulüne uygun yazılı delille ispat edemediği, yemin kesin deliline de dayanmadığı, davalı Yılmaz...Ltd.Şti. vekilinin ekli cevap dilekçesinde, davacının iddiasını tevilli kabul eder mahiyette yeni bir hukuki ilişkiyi ileri sürerek keşideci ile hukuki ilişkisi bulunmadığını, çekin kendisine dava dışı ... ile olan hukuki ilişki sebebiyle ...
tarafından verildiğini iddia etmekle, ispat yükünü üzerine aldığı; ancak Mahkemece ve önceki tarihli Bölge Adliye Mahkemesi kararında, ispat külfetinin yer değiştirdiği yönünün dikkatten kaçırılarak, ispat hususunun davacıda arandığı, bu hususun yerinde olmamakla birlikte, önceki tarihli İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına dair karar ile davacının sair istinaf nedenleri reddedilerek, yemin delili nedeni ile karar kaldırılmış olduğundan, davalı yararına yeni kararın incelenmesi yönünden usuli kazanılmış hak oluşturduğundan bu hususun bozma nedeni yapılmadığı, yol gösterme neticesinde karar verilmiş olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararında davalı Tekseç İnş. ...Ltd. Şti.'nin cevap dilekçesinde çekin kendisine dava dışı ... tarafından verildiğini iddia etmekle ispat yükünü üzerine aldığı fakat Mahkemece ispat yükünün yer değiştirdiğinin gözden kaçırılarak bu hususun davacıya yüklendiği, Bölge Adliye Mahkemesince ispat yükünün yer değiştirdiği hususunun gözden kaçırıldığının açıkça kararda belirtildiğini, davalının mevcut delillerle iddiasını ispat edemediğini, davacının defterlerini sunduğunu; ancak davalıların defterlerini sunmaktan kaçındıklarını, buna göre 6100 sayılı Kanun'un 222 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca davalıların davacı iddiasını kabul etmiş sayılacaklarını, 6100 sayılı Kanun'un 201 inci maddesinde yazılı delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceğinin düzenlendiğini, yargılama sırasında dava konusu çekin keşide tarihinde tahrif olmayan şekli ile ve ticari defterlerle birlikte sunulduğunu ve tanık dinletme talebinde bulunulmasına rağmen taleplerinin reddedildiğini, 28.05.2015 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu çekin teminat çeki olduğunun tespit edildiğini, davalıların kötü niyetli olduklarını ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tarafından keşide edilen çekin avans çeki olup olmadığı, davalı Yılmaz İnş. .. Ltd. Şti.'nin cevap dilekçesinde ileri sürdüğü savunmasıyla ispat yükünü üzerine alıp almadığı noktasındadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Kanun’un (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/906320300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz