Münhasırlık
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/3688 E. 2022/8032 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
münhasırlık↗ maddi ve manevi tazminat↗ geçersizlik↗ haksız rekabet↗ hmk 353(1)b-2↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı birleşen dosya davalıya ait ...Y sayılı faydalı model belgesinin yenilik kriterini taşımadığı ve hükümsüzlüğünün gerektiği hükümsüzlük kararının geçmişe etkili olarak sonuç doğurup faydalı model en başından itibaren geçersiz olduğundan asıl davanın dayanağı kalmadığı gerekçesiyle, asıl davanın reddine, birleşen davada davalı BAŞAK PULVERİZATÖR adına kayıtlı ...-Y Tescil sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, karara asıl davada davacı, birleşen davada davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.
Bölge adliye mahkemesince, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili, kararı temyiz etmiştir.
Asıl dava, davacıya ait 2014/04804 nolu faydalı modele tecavüzün tespiti ve önlenmesi, haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi, maddi ve manevi tazminatın tahsili, birleşen dava, asıl dosyada dayanılan faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
Dava 30.05.2016 tarihinde 6769 sayılı SMK’nın 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe girmesinden önce açıldığına göre 6769 sayılı SMK’nın geçici 1/1 maddesi uyarınca, münhasıran açılan hükümsüzlük davaları ile tecavüz davaları yönünden SMK’nın 192. maddesi uyarınca davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 554 sayılı KHK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Dairemizin yerleşik kararlarında da ifade edildiği (Dairemizin 17.04.2019 tarih 2017/1949 Esas-2019/3122 Karar sayılı Kararı) üzere faydalı model ile korunan, küçük ve faydalı buluş niteliğindeki yeniliklerdir. Şayet küçük buluş ile, herhangi bir üründe hayatı kolaylaştıran hız veya ucuzluk sağlayan her hangi bir teknik ilerleme bulunmakta ve daha önce o ürünle ilgili daha önce kullanım şekli bulunmamakta ise, o üründe sağlanan teknik ilerleme faydalı model belgesi verilerek korunabilecektir. KHK’nın 165/1-b maddesinde yer alan “ Faydalı model belgesi konusu buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlandığı ispat edilmişse,” şeklindeki düzenleme ile faydalı model başvuru belgesinde, başvuru belgesini inceleyen uzmanın ileri sürülen teknik soruna başvuruya konu küçük buluş ile getirilen çözümün makul olduğuna ikna olmasını sağlayacak açıklıkta olması gerekmektedir.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu, birleşen dava davacısı tarafından sunulan kullanım klavuzu ile youtube videosu dikkate alınarak düzenlenmiştir. Karşılaştırılan ürünlerin farklı işlevler kapsadığı gerek savunma, gerekse bilirkişi raporuna ciddi itiraz olarak ileri sürülmüştür. Bu durumda, mahkemece davalının sunduğu katalog ve internet görüntülerinin yüklenme ve basım tarihleri kesin olarak belirlenip, ürün karşılaştırmasının itirazları karşılayacak şekilde uzman bilirkişi raporu alınarak faydalı model belgesinin 551 sayılı KHK'nın 156 maddesi gereğince başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumuna göre teknik ilerleme sağlayan bir yenilik içerip içermediğinin tespiti ve sonucuna göre her iki davanın değerlendirilmesi karar gerekirken yenilik kırıcılık unsurları açısından soyut bilirkişi raporuna istinaden karar verilmesi doğru olmamıştır.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Faydalı model hükümsüzlüğü | Faydalı model tecavüzü
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/3798 E. 2020/4658 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:i̇i̇k 266 · ispat yükü · eksik inceleme · karar verilmesine yer olmadığına
Benzer bu kararda… atları gereğince faydalı model belgesinin teknik bir konu olması ve hakimin hukuki bilgileriyle değerlendirilemeyecek bir konu olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK'nın «266»/1. maddesi uyarınca faydalı model belgesinin tescilli olduğu teknik alanda uzman teknik bilirkişi heyetinden rapor alınarak faydalı model belgesinin 551 sayılı KHK'nın 156 maddesi gereğince başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumuna göre teknik ilerleme sağlayan bir yenilik içerip içermediğinin tespiti, şayet yenilik bulunmakta ise faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün reddi ile bu defa faydalı model hakkına tecavüzün bulunup bulunmadığının tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi, şayet faydalı model belgesinin yenilik ölçütüne sahip olmadığı yönünde ise, birleşen dava bakımından faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, tecavüzün olmadığının tespiti talebi yönünden ise söz konusu faydalı model belgesi ortadan kalkması suretiyle dava konusuz kalacağından karar «verilmesine yer olmadığına», asıl davadaki faydalı model hakkına tecavüzün tespiti ve tazmini istemi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı gerekçe ile hüküm tesisi doğru olmayıp kararın bozulmasını gerektirmiştir.
Öte yandan bir buluş faydalı model belgesi verilerek korunmuş ise, faydalı modelin yeni ve sanayiye uygulanabilir olmadığını «ispat yükü» bu iddiayı ileri süren tarafa aittir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5917 E. 2024/3596 K.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:i̇i̇k 266 · ispat yükü · eksik inceleme · karar verilmesine yer olmadığına
Benzer bu kararda… uygulanabilir olması koşulu bulunduğu, öte yandan bir buluş faydalı model belgesi verilerek korunmuş ise, faydalı modelin yeni ve sanayiye uygulanabilir olmadığını «ispat yükü» bu iddiayı ileri süren tarafa ait olduğu, KHK’nın 156 ıncı maddesi uyarınca, faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce, Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise, yeni olmadığı, yenilik incelemesinde, faydalı modele konu ürün itibariyle teknik ilerleme sağlanıp sağlanmadığına bakılması gerektiği, yenilik incelemesi yapılırken, patentlere özgü buluş incelemesi yapılamayacağı, bir başka anlatımla, buluş incelemesinde söz konusu olan problem / çözüm yöntemleri ile, tekniğinde uzman kişinin kendisinin genel bilgisine göre böyle bir buluşu gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceğine bakılamayacağı, Dairemizin yerleşik kararlarında da ifade edildiği (Dairemizin 17.04.2019 tarih 2017/1949 Esas-2019/3122 Karar sayılı Kararı) üzere faydalı model ile korunan, küçük ve faydalı buluş niteliğindeki yenilikler olduğu, faydalı model belgesi ile sağlanan korumalar için, patentler için zorunlu olan, tekniğin bilinen durumunu aşma yani buluş basamağı koşulu da öngörülmediği, şayet küçük buluş ile, herhangi bir üründe hayatı kolaylaştıran hız veya ucuzluk sağlayan her hangi bir teknik ilerleme bulunmakta ve daha önce o ürünle ilgili daha önce böyle bir kullanım şekli bulunmamakta ise, o üründe sağlanan teknik ilerleme faydalı model belgesi verilerek korunabileceği, KHK’nın165/1-b maddesinde yer alan “ Faydalı model belgesi konusu buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse,” şeklindeki düzenleme ile faydalı model başvuru belgesinde, başvuru belgesini inceleyen uzmanın ileri sürülen teknik soruna başvuruya konu küçük buluş ile getirilen çözümün makul olduğuna ikna olmasını sağlayacak açıklıkta olması gerektiği, yukarıda açıklanan kanuni mevzuat hükümleri ve Dairemizin yerleşmiş içtihatları gereğince faydalı model belgesinin teknik bir konu olması ve hakimin hukuki bilgileriyle değerlendirilemeyecek bir konu olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK'nın «266»/1. maddesi uyarınca faydalı model belgesinin tescilli olduğu teknik alanda uzman teknik bilirkişi heyetinden rapor alınarak faydalı model belgesinin 551 sayılı KHK'nın 156. maddesi gereğince başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumuna göre teknik ilerleme sağlayan bir yenilik içerip içermediğinin tespiti, şayet yenilik bulunmakta ise faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün reddi ile bu defa faydalı model hakkına tecavüzün bulunup bulunmadığının tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi, şayet faydalı model belgesinin yenilik ölçütüne sahip olmadığı yönünde ise, birleşen dava bakımından faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, tecavüzün olmadığının tespiti talebi yönünden ise söz konusu faydalı model belgesi ortadan kalkması suretiyle dava konusuz kalacağından karar «verilmesine yer olmadığına», asıl davadaki faydalı model hakkına tecavüzün tespiti ve tazmini istemi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı gerekçe ile hüküm tesisi doğru olmayıp kararın bozulmasını gerektirdiği gerekçesi ile kararın bozulmasına, bozma sebep v …
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 11.07.2023 tarih, 2020/555 E. ve 2023/314 K. sayılı kararı ile asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, tecavüzün olmadığının tespiti talebi yönünden ise söz konusu faydalı model belgesinin ortadan kalkması suretiyle dava konusuz kalacağından karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
… ihten önce ileri sürülen hükümsüzlük iddiası ise 04.03.2020 tarihi itibari ile korumanın ortadan kalkması nedeniyle konusuz kalacak olup, konusuz kalan davada karar «verilmesine yer olmadığı» kararı verilmesi gerektiğini, dosyaya sunulan bilirkişi raporunun her türlü bilimsellikten uzak olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
-
Faydalı model hükümsüzlüğü | Faydalı modelin hükümsüzlüğü
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/1919 E. 2022/5234 K.
Ortak:geçersizlik
İncelediğiniz kararda… el belgesinin yenilik kriterini taşımadığı ve hükümsüzlüğünün gerektiği hükümsüzlük kararının geçmişe etkili olarak sonuç doğurup faydalı model en başından itibaren «geçersiz» olduğundan asıl davanın dayanağı kalmadığı gerekçesiyle, asıl davanın reddine, birleşen davada davalı BAŞAK PULVERİZATÖR adına kayıtlı ...-Y Tescil sayılı faydalı …
Benzer bu kararda… rihinden çok önce davalı tarafça kamuya sunulduğu, yeni olmadığı, hükümsüzlük kararı geçmişe etkili olarak sonuç doğurup faydalı model belgesi başlangıçtan itibaren «geçersiz» sayıldığından buna dayalı bir hak elde edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine; karşı davada ise 2006/02703 numaralı faydalı model belgesinin dava açıldıktan sonra 31/05/2014 tarihinde geçersiz kılındığı ve halen ortada geçerli bir faydalı model belgesi bulunmadığı gerekçesiyle konusu kalmayan davada karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
Bu itibarla, mahkemece yapılan yargılama sonucu karşı davada hükümsüzlük talebinin karara bağlanması gerekirken, faydalı model belgesinin 31.05.2014 tarihinde «geçersiz» kılındığından bahisle konusu kalmayan davada karar «verilmesine yer olmadığına» şeklinde hüküm tesisi doğru olmamış, resen bozmayı gerektirmiştir. (2) Karşı davada faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü talep edilmiş olup, mülga 551 sayılı KHK’ …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:keşif · sicilden terkin · ispat yükü · terkin · eksik inceleme · karar verilmesine yer olmadığına · e-defter
Benzer bu karardaKarşı davada «ispat yükü» kendisine düşen davacı Avea İletişim Hizmetleri A.Ş’ye ait baz istasyonu yalıtım odasında yapılan «keşif» neticesinde tanzim edilen bilirkişi raporunda; telekomünikasyon alanında baz istasyonu muhafazası için hem konteyner hem de seperasyon kelimelerinin kullanıldığı, her ikisinin de aynı anlama geldiği, keşif adresindeki baz istasyonundaki yalıtım odasının (konteynerin, seperasyonun) faydalı model belgesi ile korunan yalıtım odası ile aynı olduğu, faydalı model belgesinin başvuru tarihi 31.05.2006 tarihinden önce ticari olarak 2002 yılı öncesinde keşif mahallinde kurulu olduğu, 2002 yılında gerekli onayları almak için Telekomünikasyon Kurumu’na başvuruda bulunduğu, dava konusu faydalı modelin 551 sayılı KHK’nın 156. maddesi hükmü uyarınca başvuru tarihi öncesinde ticari olarak kullanıldığından yeni olmadığı, bu nedenle hükümsüz kılınması gerektiği belirtilmiş; işbu rapora karşı davada davalı vekili tarafından keşfin gereği gibi icra edilmediği, 2006 yılında müvekkilinin faydalı model başvurusundan sonra inşa edilen seperasyonun, raporda 2002 yılında yapılan konteyner olarak değerlendirildiğini, davacının 2002 yılındaki konteynerin kaldırılarak yerine müvekkilinin faydalı model belgesi esas alınarak yapılan seperasyonu inkar ettiğini, ilgili survey dataları ile elektrik projeleri olmaksızın yapılan değerlendirmenin eksik olduğunu, incelenen yalıtım odası dış panellerinden birisinin üzerindeki alüminyum kaplamanın açılması suretiyle alttaki straforun imalat tarihinin sistem üzerinden okunabileceğini, konteyner için yapılan başvurunun, konteyner içinde uygulanan teknoloji için ölçüt olmadığı, ölçüt olabilmesi için başvuruya bağlanmış konteyner içinde uygulanan teknolojinin survey datalarının dosyaya kazandırılmasının gerektiği, 2002 yılından 2006 yılına kadar yapılan değişikliklerle ilgili bilgi ve belgelerin celp edilmesi gerektiğini, keşif mahallinde ilgili teknolojiyi uygulayan davacı ile dava dışı firmaların ticari kayıtlarının incelenmesi gerektiği, bu «defterlerde» keşif mahallinde yapılan eserlere ilişkin faturaların kayıtlı olacağını ileri sürerek ciddi itirazlarda bulunmuş ve bu eksikikler giderildikten sonra mahallinde ye …
Ancak mahkemece davalı vekilinin rapora vaki ciddi itirazları doğrultusunda, faydalı modele konu ürünün, FMB başvuru tarihinden önce kullandığını «ispat yükü» kendisine düşen karşı davacı Avea İletişim Hizmetleri’nin baz istasyonunun 2002 yılında tesis olunduğu anlaşılan baz istasyonunun "yalıtım odasına" ilişkin değişik tarihlerdeki ruhsat, proje, sertifika, fotoğraf gibi ilgili kayıtların dosyaya celbi ile sonrasında «keşif» yapılması bizzat cihaz üzerindeki işaret ve özelliklerden yalıtım odasının üretim ve tesisata montaj tarihinin tespiti ve oluşacak sonuç çerçevesinde faydalı model belgesinin 551 sayılı KHK'nın 156 maddesi gereğince başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumuna göre teknik ilerleme sağlayan bir yenilik içerip içermediğinin tespiti, şayet yenilik bulunmakta ise faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün reddi ile bu defa faydalı model hakkına tecavüzün tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde olmamış, karşı davada davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile karşı davada verilen hükmün temyiz eden davalı yarar …
Kararı, davacı- karşı davalı vekili temyiz etmiştir. (1) Asıl dava, davacıya ait faydalı model belgesine davalının tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, zararın tespiti ve üretim araçlarına el konulup davacıya verilmesini, karşı dava ise davacı adına kayıtlı ... numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ile «sicilden terkini» istemine ilişkindir.
… rihinden çok önce davalı tarafça kamuya sunulduğu, yeni olmadığı, hükümsüzlük kararı geçmişe etkili olarak sonuç doğurup faydalı model belgesi başlangıçtan itibaren «geçersiz» sayıldığından buna dayalı bir hak elde edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine; karşı davada ise 2006/02703 numaralı faydalı model belgesinin dava açıldıktan sonra 31/05/2014 tarihinde geçersiz kılındığı ve halen ortada geçerli bir faydalı model belgesi bulunmadığı gerekçesiyle konusu kalmayan davada karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/3688 E. , 2022/8032 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ11. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında görülen davada Turgutlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 13.02.2018 tarih ve 2016/429 E- 2018/92 K. sayılı kararın asıl davada davacı-birleşen davada davalı Başak Pulverizatör San Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 18.03.2021 tarih ve 2018/1159 E- 2021/363 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi asıl davada davacı-birleşen davada davalı Başak Pulverizatör San Tic. Ltd.Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Asıl davada davacı vekili, müvekkili şirketin TPMK nezdinde ... Y tescil numaralı faydalı model belgesi ile koruma altında bulunan "tarım ilaçlama tabancasında yenilik" başlıklı buluşunun davalı şirket tarafından haksız ve izinsiz olarak
üretilerek, satışının yapıldığını, tespit dosyasında düzenlenen raporda; davalı firma yetkilisi ve ortağı ...'in, davaya konu ürünlerin tanesini 18 TL' den sattığının ve tespit tarihi itibariyle 1000 adet ihraç yapıldığının belirtildiğini, müvekkili şirketin hak sahibi olduğu " tarım ilaçlama tabancasında yenilik " buluşunun, müvekkil ile aynı ticari alanda faaliyet gösteren davalı tarafından üretim ve satışı yapılması ile internet ortamında web sayfasında ürünler için icapta bulanmasının 551 sayılı KHK' nın 136. maddesi uyarınca müvekkilinin faydalı modeline tecavüz oluşturduğunu ve TTK'nın 56. maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi zararın ticari işlere uygulanacak en yüksek faizi ile davalıdan tahsiline, tecavüzün men-i ve refiine, haksız rekabetin tespiti ve bu ürünlere, ürünleri üretmeye yarayan kalıplara el konulmasına ve imhasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, davacının ürettiği ürünler ile müvekkilinin ürettiği ürünler arasında farklılıklar bulunduğunu, ayrıca davanın dayanağı olan faydalı modelli ürünün yenilik taşımadığından hükümsüzlüğünün gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen dosyada davacı vekili, davalı şirket tarafından esas dosyada müvekkili hakkında davalı tarafın "Tarım İlaçlama Tabancası Yenilik " başlıklı buluş için ...Y tescil numaralı faydalı model belgesine dayanılarak dava açılmış ise de, faydalı model belgesi alınan ürünün herhangi bir yenilik içermeyip satılan ve ulaşılabilen bir ürün olduğunu, ürünün ayırt edici özelliğinin tabancanın ucunda bulunan hununin kademeli olarak hareket ettirilip sabit ayarda tutulmasını sağlayan en az bir huni dişlisi içerdiğini, davalı tarafça faydalı model belgesi alınan ürünün çalışma prensibi itibari ile bu ürünün kopyası niteliğinde olduğunu, Braglia markası Nehro model olarak piyasaya sürülen ürünün Timsan Tarım İnş.
Mak. San. ve Tic. Ltd Şti. tarafından Türkiye piyasasında satıldığını, davalı firmanın ürünün kalıplarını Jasmin Makine Kalıp ve Kuaför Malzemeleri İmalatı ... Ticari unvanlı kalıpçıya siparişle yaptırdığını, siparişi verirken Braglia markasının Nehro model tabancasını göndererek bunun bir kopyasını yapmalarını talep ettiğini, dolayısıyla söz konusu ürünün bir Ar-Ge sonucu bulunmuş olmayıp, kopyalanmış ürün olduğunu ileri sürerek, davalıya ait ...Y tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili, dava dilekçesinde delil olarak gösterilen döküman ve ürünlerin davalı müvekkilinin faydalı modelinin teknik olarak yeniliğini kaldırıcı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmayacağını, davacı yanın, davalı müvekkilinin faydalı modelinin yeni olduğunu bildiği halde müvekkili tarafından açılan tecavüz davasını bekletmek adına, davalı tarafa karşı haksız yere kötüniyetle açıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı birleşen dosya davalıya ait ...Y sayılı faydalı model belgesinin yenilik kriterini taşımadığı ve hükümsüzlüğünün gerektiği hükümsüzlük kararının geçmişe etkili olarak sonuç doğurup faydalı model en başından itibaren geçersiz olduğundan asıl davanın dayanağı kalmadığı gerekçesiyle, asıl davanın reddine, birleşen davada davalı BAŞAK PULVERİZATÖR adına kayıtlı ...-Y Tescil sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, karara asıl davada davacı, birleşen davada davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.
Bölge adliye mahkemesince, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili, kararı temyiz etmiştir.
Asıl dava, davacıya ait 2014/04804 nolu faydalı modele tecavüzün tespiti ve önlenmesi, haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi, maddi ve manevi tazminatın tahsili, birleşen dava, asıl dosyada dayanılan faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
Dava 30.05.2016 tarihinde 6769 sayılı SMK’nın 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe girmesinden önce açıldığına göre 6769 sayılı SMK’nın geçici 1/1 maddesi uyarınca, münhasıran açılan hükümsüzlük davaları ile tecavüz davaları yönünden SMK’nın 192. maddesi uyarınca davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 554 sayılı KHK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Dairemizin yerleşik kararlarında da ifade edildiği (Dairemizin 17.04.2019 tarih 2017/1949 Esas-2019/3122 Karar sayılı Kararı) üzere faydalı model ile korunan, küçük ve faydalı buluş niteliğindeki yeniliklerdir. Şayet küçük buluş ile, herhangi bir üründe hayatı kolaylaştıran hız veya ucuzluk sağlayan her hangi bir teknik ilerleme bulunmakta ve daha önce o ürünle ilgili daha önce kullanım şekli bulunmamakta ise, o üründe sağlanan teknik ilerleme faydalı model belgesi verilerek korunabilecektir. KHK’nın 165/1-b maddesinde yer alan “ Faydalı model belgesi konusu buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlandığı ispat edilmişse,” şeklindeki düzenleme ile faydalı model başvuru belgesinde, başvuru belgesini inceleyen uzmanın ileri sürülen teknik soruna başvuruya konu küçük buluş ile getirilen çözümün makul olduğuna ikna olmasını sağlayacak açıklıkta olması gerekmektedir.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu, birleşen dava davacısı tarafından sunulan kullanım klavuzu ile youtube videosu dikkate alınarak düzenlenmiştir. Karşılaştırılan ürünlerin farklı işlevler kapsadığı gerek savunma, gerekse bilirkişi raporuna ciddi itiraz olarak ileri sürülmüştür. Bu durumda, mahkemece davalının sunduğu katalog ve internet görüntülerinin yüklenme ve basım tarihleri kesin olarak belirlenip, ürün karşılaştırmasının itirazları karşılayacak şekilde uzman bilirkişi raporu alınarak faydalı model belgesinin 551 sayılı KHK'nın 156 maddesi gereğince başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumuna göre teknik ilerleme sağlayan bir yenilik içerip içermediğinin tespiti ve sonucuna göre her iki davanın değerlendirilmesi karar gerekirken yenilik kırıcılık unsurları açısından soyut bilirkişi raporuna istinaden karar verilmesi doğru olmamıştır.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl davada davacı-birleşen davada davalının temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine,
10.11.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/871529200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz