Davacının iflası nedeniyle kararın re'sen kaldırılıp gönderilmesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/85 E. 2025/552 K. · · İlk derece: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İstinaf incelemesi sırasında davacının iflasına karar verilmesi halinde, müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisinin kısıtlanması nedeniyle dava takip yetkisi ve taraf sıfatının iflas idaresine geçtiği hususu re'sen gözetilir; bu durumda istinaf sebepleri incelenmeksizin karar kaldırılarak İİK 194 uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için dosya ilk derece mahkemesine gönderilir.
Ele alınan sorunlar
Davacının iflası nedeniyle dava takip yetkisi ve taraf ehliyetinin re'sen incelenmesi → kabul
Gerekçe: İİK'nın 191. maddesi gereğince müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi iflas ile kısıtlanır ve İİK 226. madde uyarınca masanın kanuni mümessili iflas idaresidir. Tasarruf yetkisinin kısıtlanması, iflas masasına giren mal ve haklara ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis, iflasın açılmasıyla hak ehliyetini ve dava ehliyetini kaybetmez; ancak masa ile ilgili davalardaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı) artık müflise değil iflas idaresine aittir. Adi tasfiyede bu temsil yetkisi İİK 226-229 uyarınca iflas idare memurlarına, basit tasfiye usulünde (İİK 218) ise İflas Dairesine aittir. İflas idaresinin dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını tespit edebilmesi için önce iflas organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir; bu zaman isteyen bir husustur. Bu nedenle kanun, müflisin taraf olduğu hukuk davalarının iflasın açılmasıyla belirli bir süre durmasını kabul etmiştir (İİK m.194). İflastan önce açılmış olup devam eden davalar, kanunda yazılı istisnalar dışında iflasın açılmasıyla durur; bu durma ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonraya kadar devam eder, ancak bundan sonra davaya devam edilebilir (m.194/1). Davacı şirketin iflası açılmakla, taraf ehliyeti re'sen incelenmesi gereken bir husus olduğundan davalı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemece İİK'nın 194. maddesi uyarınca gerekli işlemler yapılmak üzere kararın kaldırılmasına, dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İstinaf incelemesi devam ederken taraflardan birinin iflasına karar verilmesi halinde, dava takip yetkisi ve taraf ehliyetinin re'sen gözetilerek istinaf sebepleri incelenmeksizin kararın kaldırılıp İİK 194 uyarınca işlem yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiğine ilişkin genel bir usuli ilkeyi ortaya koyması nedeniyle emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- taraf ehliyeti/dava takip yetkisi (davacının iflası nedeniyle)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
iflasın açılması↗ taraf ehliyeti↗ dava takip yetkisi↗ iflas idaresi↗ masa malları üzerindeki tasarruf yetkisinin kısıtlanması↗ davanın durması↗ re'sen inceleme↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/85
KARAR NO 2025/552
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 09/12/2024
NUMARASI 2023/174 Esas 2024/736 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/04/2025
Davanın kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davalı şirketin, Ağustos 2022 tarihinden itibaren verilen mallara ilişkin faturalara iade faturası düzenlediğini,müvekkili şirketin taahhütleri yerine getirmesine rağmen, davalıdan alacaklı olduğu 13.689,36-TL, 94.357,64-TL ve 3.842,40-TL bedelli e-faturalara karşı,iade faturaları düzenlediğini,cari hesabın kat edilmesi nedeniyle, müvekkili şirkete olan 313.213,01- TL borcun, 3 gün içerisinde ödenmesi gerektiği ihtar edilmesine rağmen, borç ödenmeyince İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, bir kısım ödemeler yapıldığını, ancak bakiye alacak kaldığını ileri sürerek davalı borçlu şirketin icra takibine itirazın iptaline ,takibin devamına davalının %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili , sözleşme ilişkisine aykırı ve ayıplı mal teslimi nedeniyle ayıp ihbarı mahiyetinde süresi içinde TTK nın 21/2 maddesi uyarınca iade faturası düzenlenerek faturalara itiraz edildiğini, Müvekkili Şirketin dava dışı ... AŞ. tarafından işletilen ... Elektrik Üretim Tesisi'ne, atıklardan elektrik enerjisi elde edilebilmesi adına belli niteliklerde biyolojik malzeme sağlamayı taahhüt ettiğini, müvekkili şirket tarafından faturalara süresi içinde itiraz edildiğinden alacağın varlığını ispat yükünün davacıda olduğunu, fatura düzenlenmesi hizmetin yerine getirildiğine karine teşkil etmediğinden davacının hizmeti gereği gibi yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine ,davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, faturalara ve davalı tarafından sunulan kesinti tablosuna göre birim fiyatlarda değişiklik olmadığı, fahiş bir fiyatlandırma yapılmadığı,davalı tarafın yazılı bir ayıp ihbarında bulunmadığı, ihbarın yazılı yapılması geçerlilik şartı değilse de, ispat şartı olarak kabul edildiği,tanıkla ispatın mümkün olmadığı,iade faturası düzenlenmesi de tek başına ayıp ihbarı anlamına gelmeyeceği, kaldı ki, söz konusu olayda köklerin toprak ve taş sebebiyle ayıplı olmasının bir açık ayıp hali olduğu, TTK md. 23/1-c uyarınca açık ayıbın alıcı tarafından satıcıya 2 gün içinde bildirilmesi gerektiği, iade fatura tarihlerinin 2 günlük ihbar süresinden sonra olduğu, davalı tarafın ticari ilişkiyi kabul ederek iade faturalarının ayıp ve fahiş fiyatlar sebebiyle düzenlendiğini ileri sürdüğü, ayıp ve fahiş fiyat iddiasını kanıtlamakla yükümlü olan tarafın davalı olduğu,birim fiyatların anlaşmaya aykırı olarak hesaplandığı ve satılan ürünlerin ayıplı olduğu davalı tarafından ispatlanama dığından itirazın iptaline ,%20 oranda icra inkâr tazminatına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; ayıp ihbarı şekil şartına bağlı olmayıp, tanık dahil her türlü delil ile ispat edilebileceğini, davacı tanığının davacının kanuni temsilcisi olması nedeniyle beyanının dikkate alınamayacağını, edimin gereği gibi ifa edildiği yönündeki iddiaların davacı tarafından ispat edilemediğini,faturalarda imza bulunmadığından faturaya bağlı olarak alacak talebinde bulunulamayacağını, fatura edilen fazla bedelin neye istinaden olduğunun ispat edilemediğini,itiraz edilen faturalar nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, kötüniyetli takip nedeniyle alaacğın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.Dava dosyası davalı vekilinin istinafı üzerine Dairemizce inceleme sırasında iken davacı şirketin İstanbul 2. ATM'nin 2024/465 Esas sayılı dosyasından 23/03/2025 günü saat 15:43 itibariyle iflasın açılmasına karar verilmiştir. İflas tasfiyesine İstanbul ... İflas Dairesi'nin ... İflas sayılı dosyasında başlanılmıştır. Kural olarak, İİK'nın 191. maddesi gereğince, müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi iflas ile kısıtlandığından, aynı Kanunun 226. maddesinde de masanın kanuni mümessilinin iflas idaresi olduğu hükmü kabul edilmiştir. Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanması iflas masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler.
Müflis, nasıl iflasın açılması ile hak ehliyetini kaybetmiyorsa, dava ehliyetini de kaybetmez. Ancak müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflas idaresine aittir. Adi tasfiyede İİK'nın 226-229 maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye (İİK 218.madde) usulü benimsenmişse, bu temsil yetkisi İflas Dairesine aittir.İflas idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını (yani davaları takip edip etmeyeceğini) tespit edebilmek için, ilk önce iflas organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir.
Bu ise, zaman isteyen bir husustur. İşte bu nedenle Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının, iflasın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir (m.194). İflastan önce açılmış olup da devam eden, müflisin (davacı veya davalı olarak) taraf bulunduğu hukuk davaları, (maddede yazılı istisnalar dışında) iflasın açılması ile durur. Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından (m.237) on gün sonraya kadar devam eder ancak bundan sonra duran hukuk davalarına devam edilebilir (m.194/1).Davacı şirketin iflası açılmakla, taraf ehliyeti re'sen incelenmesi gereken bir husus olduğundan davalı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeden istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemece İİK'nın 194.
maddesi uyarınca gerekli işlemler yapılmak üzere kararın kaldırılmasına, dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/12/2024 tarihli 2023/174 Esas 2024/736 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)a-4 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 2.300-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/04/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/8663 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi