Haber videosunun izinsiz kullanımı: FSEK 84 uyarınca görevli mahkeme
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/360 E. 2025/430 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetki
Davacının nitelemesi: Haksız rekabetin tespiti ve men'i mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 16/44 (FSEK) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Eser niteliği taşımayan görüntü/ses kayıtlarının (haber videosu gibi) izinsiz kullanılması iddiasına dayanan haksız rekabet talepleri, dava dilekçesinde FSEK'in eser hükümlerine (m.36-37) de atıf yapılmışsa, FSEK'in haksız rekabet başlıklı 84. maddesi kapsamında değerlendirilir; bu durumda FSEK 76. madde uyarınca görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi değil, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir.
Ele alınan sorunlar
Haksız rekabet iddiasının niteliği ve görevli mahkemenin tespiti → ret
İddia: Davacı vekili; haberin üçüncü kişilerce dürüstlük kuralına aykırı kullanımının TTK m.55/1-c kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğini, dava konusu videonun FSEK anlamında eser niteliğinde olmasa da mali açıdan önem arz eden bir iş ürünü olduğunu, fikri mülkiyet ile hak sahipliğinin söz konusu olmadığını, bu nedenle asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu ileri sürerek görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Dava dilekçesinde FSEK'in 36. ve 37. maddeleri de zikredilerek, haksız rekabet fiilinin iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma yanında izinsiz iktibas şeklinde gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. Davacı tarafça 5846 sayılı Kanun hükümleri uyarınca öncelik veya üstünlük haklarına dayanılmadığı belirtilse de, bu husus taraflar arasındaki uyuşmazlığın FSEK'in Haksız Rekabet başlığı altındaki 84. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesini gerektirir. FSEK 84. madde hükmüne göre, bir işareti, resmi veya sesi bunları nakle yarayan bir alet üzerine tespit eden veya ticari maksatla haklı olarak çoğaltan yahut yayan kimse, aynı işaretin, resmin veya sesin üçüncü bir kişi tarafından aynı vasıtadan faydalanmak suretiyle çoğaltılmasını veya yayınlanmasını men edebilir; eser mahiyetinde olmayan her nevi fotoğraflar, benzer usullerle tespit edilen resimler ve sinema mahsulleri hakkında da bu madde hükmü uygulanır. Bu durumda, uyuşmazlığın FSEK 84. madde gözetilerek çözümü gerekeceğinden, aynı Kanun'un 76. maddesi uyarınca uyuşmazlığa bakmakla görevli mahkeme İstanbul Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'dir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Eser niteliği taşımayan görüntü/ses kayıtlarının izinsiz kullanımına dayalı haksız rekabet iddialarında, dava dilekçesinde FSEK hükümlerine de atıf yapılmışsa görevli mahkemenin FSEK 76 ve 84. maddeleri uyarınca fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi olduğu yönünde bölgesel ikna edici bir emsal niteliğindedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Eser niteliği taşımayan fotoğraf, resim ve sinema mahsulleri gibi görüntü/ses kayıtlarının izinsiz kullanımına dayalı, FSEK 84. madde kapsamına giren haksız rekabet uyuşmazlıklarında görevli mahkeme, FSEK 76. madde uyarınca fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
haksız rekabet↗ FSEK 84↗ iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma↗ izinsiz iktibas↗ görev↗ fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/360
KARAR NO 2025/430
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/01/2025
NUMARASI 2025/52 Esas 2025/62 Karar
DAVA
Tazminat
Görevsizliğe ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davalı şirketin, müvekkili şirket tarafından hazırlanan habere ilişkin videoyu müvekkili şirkete referansta bulunmadan, haber kaynağını belirtmeksizin müvekkili şirket logosunu kaldırmak suretiyle kullandığını, müvekkili şirketin izni olmaksızın kullanılan görseller ve videolar, fikri mülkiyet hukuku bağlamında telif hakkı konusu olmamakla birlikte, müvekkili şirket için mali açıdan önem arz eden iş ürünü niteliğinde olduğunu, davalının bu eyleminin açıkça haksız rekabet teşkil ettiğini, dava konusu haksız rekabet teşkil eden eylemin aynı zamanda hem Basın Kanunu'na hem de Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na aykırılık teşkil ettiğini, ilgili paylaşımlar yapılırken müvekkili şirketin adına yer verilmesi gerektiği gibi muhabir, kameraman ve sair emek sahibi kişilerin de isimlerine yer verilmesi gerektiğini belirterek haksız rekabetin tespitine ve menine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; davacı tarafından hazırlandığı iddia edilen habere ilişkin videoların davacının logosunun bulanıklaştırılmak sureti ile çıkartılmasının FSEK 36. Maddesinin ihlali niteliğinde olduğunun ileri sürüldüğü, davacı vekilinin haksız rekabet oluşturduğunu iddia ettiği olaylar dikkate alındığında davacı tarafın talebinin üretmiş olduğu videonun izinsiz olarak davalı tarafça kullanılması sebebinden kaynaklandığı ve bu durumun fikri mülkiyete ilişkin talepler olduğu, bu hali ile fikri mülkiyete ilişkin taleplerin incelenmesi fikri sınai haklar mahkemesinin görev alanına girdiği, görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine, dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; haberin üçüncü kişilerce kullanımının dürüstlük kuralına aykırı olması halinde haksız rekabete ilişkin düzenlemelere başvurulabileceğini, davalı tarafın müvekkilini referans göstermeksizin haber kaynağı belirtmeksizin bahsi geçen haber videosunu yayınlamasının TTK m.55/1-c maddesi kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğini, bahsi geçen haber videosunun FSEK anlamında eser niteliğinde olmasa bile müvekkili şirket için mali açıdan önem arz ettiğini, eser niteliğinde olmayan her türlü görüntü kayıtlarının kullanımının haksız rekabet teşkil ettiğini, somut olayda fikri mülkiyet ile hak sahipliğinin söz konusu olmadığını, eser niteliği taşımayan fikri ürünler için özel bir düzenleme bulunmadığını, asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, haksız rekabetin tespiti ve men'i istemine ilişkindir. Davacı vekili; davalı şirketin, müvekkili şirket tarafından hazırlanan habere ilişkin videoyu müvekkili şirkete referansta bulunmadan, haber kaynağını belirtmeksizin müvekkili şirket logosunu kaldırmak suretiyle yayınlamasının haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürmekte olup mahkemece talebin fikri mülkiyete ilişkin olduğundan bahisle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir. Somut olayda davacı tarafça; müvekkilinin hazırladığı haber videosunun FSEK 36 ve 37 maddeleri, Basın Kanunu yok sayılarak davalı tarafından izinsiz ve hukuka aykırı olarak kullanılmak suretiyle, TTK'nın 54, 55/1-c maddesinde düzenlenen iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak şeklinde haksız rekabete neden olunduğu ileri sürülmüştür.
Davacı tarafça 5846 sayılı Kanun hükümleri uyarınca öncelik veya üstünlük haklarına dayanılmadığı, 5846 sayılı kanuna dayalı olarak talep ileri sürülmediği belirtilmekte ise de dava dilekçesinde FSEK'in 36. ve 37. maddeleri de zikredilerek, haksız rekabet fiilinin iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma yanında izinsiz iktibas şeklinde gerçekleştirildiği de ifade edilmiştir.Bu durumda taraflar arasındaki uyuşmazlığın aynı Kanun'un Haksız Rekabet başlığı altındaki 84. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir. Anılan madde hükmüne göre de; "Bir işareti, resmi veya sesi, bunları nakle yarayan bir alet üzerine tespit eden veya ticari maksatla haklı olarak çoğaltan yahut yayan kimse, aynı işaretin, resmin veya sesin üçüncü bir kişi tarafından aynı vasıtadan faydalanmak suretiyle çoğaltılmasını veya yayınlanmasını men edebilir.
Eser mahiyetinde olmayan her nevi fotoğraflar benzer usullerle tespit edilen resimler ve sinema mahsulleri hakkında da bu madde hükmü uygulanır." Bu durumda, uyuşmazlığın 5846 sayılı FSEK 84. maddesi gözetilerek çözümü gerekeceğinden, aynı Kanun'un 76. maddesi uyarınca uyuşmazlığa bakmakla görevli mahkemenin İstanbul Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi olduğundan mahkemece verilen görevsizlik kararında isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın görev yönünden reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/03/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/8556 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi