Alacak | Maddesi hükmünün uygulanması olmayıp, davanın maddi tazminat

11. Hukuk Dairesi         2012/3348 E.  ,  2013/20398 K.

HAKSIZ REKABET TELİF HAKKININ İHLALİ

TOPLUMU BİLGİLENDİRME VE HABER ALMA HAKKI

POSTER DAĞITILMASI

FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU (5846) Madde 84

FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU (5846) Madde 86

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 24

HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 434

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07.04.2011 tarih ve 2010/19-2011/32 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ile katılma yoluyla davalı D... Gazatecilik A.Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 12.11.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalılar vekili Av. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı tarafından basım ve yayımı gerçekleştirilen F.. G..'nin 28 Ağustos 2009 tarihli nüshasında profesyonel futbolcu A.. T...'ın fotoğrafının poster yapılarak kuşe kağıda poster adı altında müvekkili ile sözleşme yapılmadan ve önceden izin alınmadan yayınlandığını, müvekkili Kulübün bu tip resimler üzerinde futbolcuları ile arasında akdetmiş olduğu sözleşme uyarınca tekel hakkının olduğunu, bu nedenle davalının yayınlamış olduğu poster nedeniyle telif hakkı ihlalinde bulunduğunu ileri sürerek, 50.000 ABD Doları telif hakkı bedelinin karar gününde aynen ödenmesi veya dava tarihindeki kur üzerinden hesaplanmak suretiyle bulunacak TL karşılığının dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın dava konusu fotoğraf üzerinde hak sahipliğinin bulunmadığını, davaya konu fotoğrafın yayınlanmasının FSEK hükümleri uyarınca muvafakata tabi olmadığını, davacının tazminat isteminin fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu edilen ve davalı gazetede yayınlanmış bulunan poster ve fotoğrafların davacı Kulüp tarafından çekilen resimler olmayıp, günlük hadiselere ilişen yönüyle gerek davacı Kulübün ve gerekse de o tarihte anılan Kulüpte görev yapan futbolcu ve teknik adamların önceden izninin alınmasını gerektirmeyen türde, tümüyle davalı şirketin çalışanları tarafından çekilen fotoğraflardan oluştuğu, bu durumda davada FSEK'nun 84. maddesi hükmünün uygulanması söz konusu olmayıp, davanın maddi tazminat istemine ilişkin olması gözetildiğinde aynı kanunun manevi tazminat istemlerine dair 86. maddesinin de davada uygulama yerinin bulunmadığı, haksız rekabetin de olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ile katılım yolu ile davalı D... Gazetecilik A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

1-Temyiz dilekçesinin verilme usulü HUMK’nun 434. maddesinde açıklanmıştır. Buna göre, temyiz dilekçesinin temyiz defterine kayıt ettirilip, temyiz harcının da yatırılmış olması gerekmektedir. Somut olayda, katılım yolu ile temyiz isteminde bulunan davalı D... Gazetecilik A.Ş. vekili tarafından anılan işlemler yapılmaksızın verilen temyiz dilekçesi usulüne uygun olmayıp, bu dilekçede ileri sürülen temyiz itirazlarının incelenme kabiliyeti bulunmadığından anılan davalı vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;dava, davalı şirket tarafından basım ve yayımı gerçekleştirilen F.. G..nin 28.08.2009 tarihli nüshasında profesyonel futbolcu A... T...'ın fotoğrafının davacıdan izin alınmadan poster şeklinde basılıp, gazetenin yanında dağıtılması suretiyle yapılan telif hakkı ihlali nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.Mahkemece, davalı çalışanları tarafından çekilen fotoğrafın günlük hadiselere ilişkin olması nedeniyle davacı Kulübün önceden iznine gerek olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Davaya konu somut olayda, davacı Kulübün oyuncusu A... T...'ın davalı çalışanları tarafından boydan çekilmiş, Galatasaray formalı bir fotoğrafı gazeteden ayrı olarak, gazete tam sayfası büyüklüğünde renkli, kuşe kağıda “F.. G..” başlığı da basılmak suretiyle gazete ile birlikte dağıtıldığı, gazetenin başlık kısmının yan tarafında söz konusu posterin reklamının yapıldığı, gerek reklama ilişkin yazıda gerekse posterin üzerinde güncel bir haber veya olayın yer almadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, gazeteden ayrı olarak tam sayfa şeklinde yayınlanan poster haber amaçlı değil, tiraj artırmak amacıyla ticari amaçlı olarak kullanılmıştır. FSEK'in 86. maddesi gereğince memleketin içtimai hayatında rol oynayan kimselerin resimlerinin yayını MK'nın 24.

maddesi şartları saklı tutularak serbest bırakılmışsa da bununla toplumun haber alma hakkı kapsamında, güncel bir olayla ilişkili olarak ve ticari bir amaç taşımayan kullanımlar kastedilmiştir. Oysaki dava konusu uyuşmazlığa konu posterin gerek kullanım şekli ve gerekse gazetenin bunu verme şekli açıklanan amaç doğrultusunda olmayıp; tamamen tiraj artırma, tirajı etkileme ve davacı Kulüp taraftarlarını gazeteyi satın almaları yönünde cezbetme amacına yöneliktir. O halde, somut olayda toplumu bilgilendirme ve haber alma hakkının sağlanması kapsamında görülmesi mümkün olmayan davalı kullanımı nedeniyle davacının tazminat isteme hakkı bulunmakla, mahkemece bu konuda gerekli inceleme ve değerlendirme yapılarak davalının haksız kullanımı karşılığı uygun bir tazminata karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

3- Kabul şekline göre de gerekçeli karar başlığında taraf olarak gösterilen F.. G..nin tüzel kişiliği olmayıp, davalı şirket tarafından basım ve yayımı gerçekleştirilen bir gazetenin adı olması karşısında hükmün sadece tüzel kişilik olan, hukuken taraf ve dava ehliyeti bulunan davalı şirket hakkında kurulması gerekirken, yazılı şekilde tüzel kişiliği olmayan gazeteyi de kapsayacak şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı D... Gazetecilik A.Ş. vekilinin temyiz isteminin HUMK’nun 432/4. maddesi uyarınca REDDİNE; (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, alınmadığı anlaşılan 90,00 TL temyiz başvuru harcı ile 24,30 temyiz ilam harcının davalı D... Gazatecilik A.Ş'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 14.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.