Araçtaki gizli imalat ayıbında ayıp ihbar süresi ve zamanaşımı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/682

KARAR NO 2025/1329

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/01/2025

NUMARASI 2023/383 2025/26

DAVA

Tazminat

DAVA TARİHİ 05/06/2023

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/09/2025

İlk derece mahkemesince verilen kararın davalı ... ... AŞ ve ... Ticaret Ve Hiz. AŞ vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı ... ...AŞ'den 09.08.2022 tarihinde 3.944.592,21-TL karşılığında ...şasi nolu, ... ... marka 2022 model aracı satın aldığını, aracın 12.000'de km iken dört tekerleğindeki jantların aynı vakitte deforme olduğunu ve lastiklerden buna bağlı birtakım sesler geldiğini, lastiklerin sürekli havalarının indiğini, müvekkilinin aracı 10.11.2022 tarihinde, davalı ... ...AŞ'nin servisine götürdüğünü, ancak kullanıcı hatası ve aracın Türkiye koşullarındaki yollara uygun olmadığı bahane edilerek müvekkiline iade edildiğini, bunun üzerine davalılar aleyhinde 24.11.2022 tarihinde Antalya 4. Noterliği'nin 11994 no'lu ihtarnamesinin keşide edildiğini, akabinde İstanbul Anadolu 11.

SHM'nin 2023/1 sayılı dosyasında delil tespiti yaptırıldığını, bilirkişi raporu ile araç jantlarındaki oluşan hasarın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığının, sorunun imalat veya montaj hatası nedeniyle oluştuğunun tespit edildiğini belirterek araçtaki ayıbın garantiden misli ile orjinal parçalar kullanılarak ücretsiz onarımını, mümkün olmadığı takdirde ayıplı parçaların orjinal bedelleri hesaplanarak bedelden indirim yapılmasını ve indirim tutarının müvekkile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 16/12/2024 tarihli dilekçesi doğrultusunda 175.445,04-TL üzerinden harcı ikmal etmiş olup, öncelikle aracın orjinal parçalar kullanılmak suretiyle ücretsiz onarımını, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde dava dilekçesinde terditli olarak ileri sürülen bedelde indirim talebinin 174.445,04-TL artırıldığını belirterek 175.445,04-TL'nin satış tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ...AŞ vekili; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, usulüne uygun bir ayıp ihbarı bulunmadığını, seçimlik hakların terditli olarak ileri sürülmeyeceğini, davacının talebini somutlaştırması, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, aracın işletme ve bakım talimatlarında öngörülen kurallara uyulup uyulmadığının, rutin kontrol ve bakımlarının yapılıp yapılmadığının belli olmadığını, davacının işbu davadan önce seçimlik haklarından birini kullandığını ve söz konusu talebin yerine getirildiğini, başvuruya konu arızanın kullanıcı hatası niteliğinde olduğunu ve garanti kapsamı dışında kaldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...

...AŞ vekili; ayıp ihbar sürelerine uyulmadığını, aracın satışı ile şikayet tarihi arasında 4 ay bulunduğunu, jant arızası gibi sürüşte anlaşılabilecek bir arızanın 4 ay boyunca fark edilmemesinin düşünülemeyeceğini, dava konusu aracın 15.000 km bakımı nedeniyle 12.12.2022 tarihinde davalı yetkili servisine başvurulduğunu, ek olarak 4X Jant Lastik kontrolü yapılmasının talep edildiğini, yapılan inceleme sonucunda titreme şikayeti ile ilgili jantlarda görülen arızanın nedeninin kullanıcı kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, sıfır olarak satılan bir aracın 4 ay gibi kısa bir süre sonra 4 jantın da birlikte arızalanmasının kullanıcı hatasını işaret ettiğini, şehirde kullanım amacıyla üretilen aracın ideal kullanım şartları dışında ve kasis vb.

engebeli yollarda sert bir şekilde kullanılması halinde jantlarının eğilebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının dava konusu aracı 09/02/2022 tarihli fatura ile 3.944.592,21-TL bedelle davalı ... ...AŞ'den satın aldığı, davacı tarafından ayıbın davalılara süresinde ihbar edildiği, bilirkişi tarafından bizzat incelemeye dayalı ve denetime elverişli bir şekilde düzenlenen rapora göre aracın jantlarının ayıplı olduğu ve değiştirilmesi gerektiği, her iki davalının da iki yıllık garanti süresine göre müteselsil olarak sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, ... plakalı, ... Şasi nolu, ... motor numaralı, ... marka, ... tipi 2022 model hususi otomobilin, masrafları da davalılarca karşılanarak tüm jantlarının (4 adet) ayıpsız misliyle değiştirilmek suretiyle onarılmasına, aracın misli jantlarının temin ve tesim edilememesi halinde;

2004 Sayılı İİK' nin 24/4. maddesi gereğince işlem yapılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davalı ... ...AŞ vekili; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, bilirkişi raporunun eksik inceleme ile düzenlendiğini, aracın 4 ay gibi kısa sürede 15.000-20.000 km kullanılmış olmasının olağan kullanım alışkanlıkları dışında kullanıldığını gösterdiğini, jant hasarlarının ancak dışarıdan alınan darbelerle oluşabileceğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu hususların hiç irdelenmediğini, müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kullanım kaynaklı bir arıza söz konusu olduğunu, onarım bedelinden bizzat davacının sorumlu olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir 2-Davalı ... ...AŞ vekili; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, dava konusu araçta herhangi bir üretim hatası ya da ayıp bulunmadığını, arızanın kullanıcı hatası niteliğinde olduğunu, bayi tarafından yapılan incelemede jantların kontrol edildiğini ve jantlardaki eğriliğin kullanım kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, çukura düşme esnasında lastiğin jant üzerinde iz bıraktığının net olarak görüldüğünü, eğilmenin kullanıcı kaynaklı olduğunun davacıya açıklandığını, davacının ileri sürdüğü hususların temelsiz olduğunu, onarım işleminin yetkili servis dışında bir firmaya yaptırıldığını, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, söz konusu serviste araca ne gibi bir işlem yapıldığının, lastiklerin usulüne uygun bir şekilde sökülüp sökülmediğinin müvekkili tarafından bilinemeyeceğini, ayrıca davacının beyanına göre jantların onarımının yapıldığını, onarımı gerçekleşmiş olan parça için onarım talebinin reddi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, tacirler arası satıma konu araçtaki jantların ayıplı olduğu iddiasına dayalı misliyle değişimi istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. TBK'nın 231. maddesi hükmüne göre ise; satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan defi hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.Somut olayda;

dava konusu aracın 09/08/2022 tarihinde davacıya davalı ... tarafından satışının yapıldığı, diğer davalının ise aracın ithalatçısı olduğu ve garanti sorumluluğunun bulunduğu, jantlardaki deformasyona bağlı olarak aracın lastiklerinin sürekli hava kaçırması, titreme yapması gibi şikayetlerle 10/11/2022 tarihinde araç henüz 12.139 km'de iken davacının davalıya ait servise müracaat ettiği, servis tarafından aracın arızasının kullanıcı kaynaklı olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalılarca davanın zamanaşımı süresinde açılmadığı ve süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığı ileri sürülmüş ise de davacının arızanın meydana gelmesinden sonra servise müracaat ederek ayıp ihbar külfetini yerine getirdiği, davanın 2 yıllık zamanaşımı ve garanti süresinde açıldığı anlaşılmakla aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Bilirkişi raporunda dört jantın aynı anda yamulmasının jantlardaki arızanın kullanımdan değil üretimdeki hatadan kaynaklandığını gösterdiği belirtilmiş, delil tespiti kapsamında alınan bilirkişi raporundaki görüşler teyit edilmiştir.

Bilirkişi raporlarına göre aracın kullanımında problemlere sebebiyet veren jant arızasının imalattan kaynaklı gizli ayıp niteliğinde olduğu hususu denetime elverişli bir şekilde tespit edilmiş olup davalıların arızanın kullanım hatasından kaynaklandığına ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Her ne kadar jantların onarıldığı, bu nedenle değişim istenemeyeceği ileri sürülmüş ise de bilirkişi incelemesinde aracın lastiklerinden ses geldiği ve titremenin devam ettiğinin tespit edilmesi karşısında ayıplı olan jantların değişimine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalılar ... ... AŞ ve ... Ticaret Ve Hiz. AŞ vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 11.984,65-TL istinaf karar harcından davalılar tarafından peşin yatırılan (2.996,16-TL, 2.996,16-TL) 5.992,32-TL harcın mahsubu ile kalan 5.992,33-TL harcın davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan 390-TL istinaf yargı giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/09/2025