6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Hasar ihbarının süresinde yapılmaması nedeniyle ispat yükünün davacıya geçmesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/727 E. 2024/1797 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Taşıma sözleşmesinde eşyanın hasarı açıkça görülebilir nitelikteyse, gönderen veya gönderilenin en geç teslim anına kadar hasarı bildirmesi gerekir; bu bildirim yapılmazsa TTK 889/1 uyarınca eşyanın sözleşmeye uygun teslim edildiği karine olarak kabul edilir ve taşıma sırasında hasarın meydana geldiğini ispat yükü, taşıyıcı yerine hasarı ileri süren tarafa geçer. Sigortalının beyanına dayalı, tahmine dayanan ve taşıyıcının katılımı olmadan düzenlenmiş eksper raporu ile araç dışında çekilmiş fotoğraflar, bu ispat yükünü karşılamaya yeterli değildir.

Ele alınan sorunlar

Hasar ihbarının süresinde yapılmaması ve ispat yükünün davacıya geçmesi → ret

İddia: Davacı vekili, hasar ihbarının 18.07.2018 tarihinde sigortalı tarafından usulüne uygun ve süresinde yapıldığını, eksper raporunun taşıma sırasında oluşan hasarı ispatladığını, TTK 889/2 uyarınca ispat yükünün davalıya geçtiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın teslim alınmasından teslimine kadar geçen sürede eşyanın zıya ve hasarından sorumludur. TTK 889/1 uyarınca eşyanın zıyaı veya hasarı açıkça görülüyorsa, gönderen veya gönderilen en geç teslim anına kadar bunu bildirmezse eşyanın sözleşmeye uygun teslim edildiği karine olarak kabul edilir; hasar açıkça görünmüyorsa teslimden sonra yedi gün içinde bildirilmesi gerekir. Süresinde hasar ihbarı yapılmaması davacının dava ve talep hakkını düşürmez, ancak taşıyıcı lehine oluşan karine nedeniyle hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiğini ispat yükünü davacıya geçirir. Davacı vekilinin üst taşıyıcıya zamanında hasar ihbarı yapıldığı yönündeki iddiası, dosyada buna ilişkin veya davalının alt taşıyıcı olduğuna ilişkin bir bilgi bulunmaması ve taşıma irsaliyesi ile faturanın bizzat davalı tarafından düzenlenmiş olması nedeniyle karşılıksız kalmıştır. Eksper raporunda sigortalının beyanına göre tahliye aşamasında hasarların fark edildiği yazılı olsa da, emtia sigortalı adresinde ve araç boşaltılmış haldeyken incelenmiş, davalının katılımıyla hazırlanmış bir hasar tutanağı bulunmamaktadır. Bu durumda taşıyıcı lehine emtianın sözleşmeye uygun teslim edildiği karinesinden davalı yararlanır ve taşıma sırasında emtianın hasarlandığını ispat yükü davacı üzerindedir. Ekli fotoğraflar tahliye sonrası çekilmiş olup, makinelerin camlarındaki kırık ve çatlak şeklindeki hasarın teslim sırasında açıkça görünür nitelikte olması nedeniyle TTK 889/1 uyarınca en geç teslim anına kadar bildirim yapılması gerekirken, hasar ihbarı teslimden bir gün sonra yapılmıştır. Eksper raporu sigortalının beyanı ve tahmine dayalı olup, fotoğraflar da araç üzerinde çekilmemiştir. Bu nedenlerle davalının hasardan sorumlu olduğu ispat edilememiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararda, TTK 889/1 uyarınca açıkça görünür hasarlarda teslim anına kadar bildirim yapılması zorunluluğu ve bu bildirim yapılmadığında ispat yükünün hasarı ileri süren tarafa geçtiği yönündeki değerlendirme, taşıma hukukuna ilişkin benzer uyuşmazlıklarda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıma sözleşmesi taşıyıcının sorumluluğu hasar ihbarı ispat yükü teslim karinesi rücuen alacak itirazın iptali halefiyet

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 875TTK 879TTK 889/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/727

KARAR NO 2024/1797

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 24/06/2021

NUMARASI 2019/286 Esas - 2021/822 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacının 16.07.2018-14.09.2018 vadeli ... nolu nakliyat emtia abonman alt sigorta poliçesi ile sigortalısı olan dava dışı ...AŞ'nin satın aldığı makinenin 16.07.2018 tarihinde davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı araca yüklenerek taşındığını,aracın 17.07.2018'de sigortalı adresinde tahliyesi sırasında davalının sevk ve idaresindeki aracın seyir halindeki titreşimler ve baskı sonucunda makinenin hasar aldığının anlaşıldığını,TTK'nın 1178,1191,1248 maddeleri uyarınca taşıma sorumluluğunu üstlendiği malın nakliye sürecinde oluşan hasarın tazmininden mesul olduğunu,ekspertiz raporuna göre zararı ödeyerek sigortalının haklarına halef olduğunubelirterek, 974,45-Euro rücuen alacak için başlatılan takibe vaki itirazın iptali ile icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiş ise de ön inceleme duruşmasında; taşıdığı malzemeyi teslim ettiğini, hasarla ilgili bir beyanda bulunan olmadığını, parasının yatırıldığını, parasını tahsil ettiği için teslim kâğıdını yırttığını, hasar söz konusu olsa tutanak düzenlenmesi gerektiğini, böyle bir durumun olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece;davalıya hasar ihbarında bulunulmadığını, hasara ilişkin davalınında imzası bulunan tutanak tutulmadığını,hasarın davalı taşıyıcının sorumluluğu kapsamında meydana geldiği ispatlanamadığı, bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, 18.07.2018 tarihinde sigortalı tarafından yapılan hasar ihbarına istinaden eksper tarafından inceleme yapılarak rapor düzenlendiğini, eksperiz raporunda; "İstanbul ile Ankara arasındaki sevkiyatı gerçekleştirilen ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç seyir halindeyken oluşan sarsıntı, titreşim ve baskı sonucunda makine üzerinde bulunan parçalar üzerinde hasar oluştuğu" denildiği, üst taşıyıcı dava dışı ..'e yapılan ihtarın, usulüne uygun ve süresinde yapıldığını, davacı şirkete yapılan bildirim tarihinin bunu gösterdiğini, TTKnın 889/2 md uyarınca hasarın varlığı ve bu hasarın taşıma işinin yapılması esnasında gerçekleştiği hususunu ispat yükü davalı nakliyeci yerine davacıya geçeceğini, bunun eksper raporu ile ispatlandığını, davalının sağlam teslim aldığı emtiayı aynı şekilde teslim edemediğini, araçta oluşan sarsıntı, titreşim ve baskı sonucunda makinede hasar olduğunu,bilirkişiden itirazları doğrultusunda yeni bir rapor alınması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Sigortalı tarafından satın alınan makina parçalarının 16.07.2018 tarihinde ... plakalı davalı ... sevk ve idaresindeki araç ile taşınarak 17.07.2018 tarihinde sigortalıya teslim edilmiştir.01.11.2018 tarihli Eksper Raporunda; eksper talep tarihinin 18.7.2018 olduğu, makinenin kabin camlarında kırık şeklinde olduğu tespit edilmiş,sigortalının tahliye sırasında hasarların fark edildiği ifade edildiği beyanına dayalı olarak Eksperin " Taşıma sırasında makine parçalarına ait camların,seyir esnasında etki eden darbeler sonucunda kırılarak hasar gördüğü "şeklinde rapor düzenlendiği, 6.000-TL zarar tespiti yapıldığı, davacı tarafından 8.11.2018 tarihinde 5.999,98- TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK.nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından sorumlu olup ; kendi adamlarının, taşımada yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. TTK’nın 889/1 maddesinde "Eşyanın zıyaı veya hasara uğradığı açıkça görülüyorsa, gönderen veya gönderilen en geç teslim anına kadar zıyaı veya hasarı bildirmezlerse, eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği varsayılır. Bildirimde, zararın gerekli açıklıkla belirtilmesi ve nitelendirilmesi şarttır.

2. fıkrada; birinci fıkradaki karine, zıya veya hasarın açıkça görünmemesi ve eşyanın tesliminden sonra yedi gün içinde bildirilmemesi hâlinde de geçerli” olduğu düzenlenmiştir. Süresinde hasar ihbarı yapılmaması davacının dava ve talep hakkını düşürmez ise de;taşıyıcı lehine oluşan karine nedeniyle hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiğini ispat yükü altına sokar. Davacı vekili; üst taşıyıcıya zamanında hasar ihbarı yapıldığını istinaf dilekçesinde ileri sürmüş ise de; yargılama sırasında ihbara ilişkin veya davalının alt taşıyıcı olduğuna ilişkin bir bilgi bulunmayıp, taşıma irsaliyesinin ve faturanın bizzat davalı tarafından sigortalı adına düzenlendiği anlaşılmaktadır. Eksper raporunda;

sigortalının beyanına göre tahliye aşamasında hasarların fark edildiği yazılı ise de; emtianın sigortalı adresinde incelendiği; aracın boşaltılmış olduğu; davalının katılımı ile hazırlanan bir hasar tutanağı olmadığı anlaşılmaktadır. Bu halde; taşıyıcı lehine emtianın sözleşmeye uygun teslim edildiği yolunda karineden davalı yararlanacak olup; taşıma sırasında emtianın hasarlandığını ispat yükü davacı üzerindedir. Ekli fotoğraflar emtianın tahliyesi sonrası çekilmiş olup; makinelerin camlarında kırık ve çatlak şeklinde meydana gelen hasarın teslim sırasında açıkça görünür nitelikte olduğundan TTK nın 889/1 md uyarınca en geç teslim anına kadar hasar bildirimi yapılması gerekir. Hasar ihbarı, teslimden bir gün sonra yapıldığı, eksper raporunun sigortalının beyanı ve tahmine dayalı olduğu, fotoğraflar da araç üzerinde çekilmediğinden davalının hasardan sorumlu olduğu ispat edilememiştir.Açıklanan nedenlerle;

hasarın taşıma sırasında meydana geldiği kanıtlanamadığın dan davanın reddine ilişkin kararda isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 346,9‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/12/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/76017 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.