Anonim şirket ortağının haklı sebeple çıkarılması talep edilemez

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/706

KARAR NO 2025/794

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 23/01/2025

NUMARASI 2024/790 Esas - 2025/57 Karar

DAVA

Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma veya Çıkarılmaya İlişkin)

Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacılar vekili; müvekkil şirketin ortaklarının davacı ile davalı olduğunu, davalının şirkette 01.10.2010 tarihinde çalışmaya başlayıp iş akdinin haklı nedenle fesih edildiği 01.09.2017 tarihine kadar çalıştığını, davalının %001 (onbinde bir oranında) hissesi bulunduğunu davalının 12.03.2018 tarihine kadar yönetim kurulu üyesi olduğunu, yönetim kurulu üyesi iken ... A.Ş yetkilisi ... ile birlikte ...AŞ üzerinden müvekkil şirkete karşı haksız rekabet içine girdiğini, aleyhinde Bakırköy 2. ATM'de 2021/1008 esas sayılı dosyası ile tazminat davası açılmış olup ayrıca suç duyurusunda bulunulduğunu, davalının suç teşkil eden ve haksız rekabet oluşturan iş ve eylemleri sebebiyle Küçükçekmece 15.

Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/234 esas sayılı dosyası ile yargılanmakta olduğunu, davalı tarafından müvekkil şirket aleyhinde hazırladığı sahte senet ile İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlattığını,İst 2. ACM'ce 2023/319 esas ve 2023/431 karar sayılı karar ile davalı hakkında resmi evrakta sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından mahkumiyet kararı verilip kesinleştiğini, ortaklığı katlanılmaz hale geldiğinden davalının şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin baskı ve mobbing ile şirketten uzaklaştırılıp kar payları ödenmediği gibi, işçilik alacaklarının mahkeme kararına rağmen ödenmediğini, müvekkilinin azınlık olup, şirket toplantılarında olumsuz olarak kullandığı tek bir oy dahi yokken ortaklığın çekilmez hale geldiğine ilişkin iddianın doğru olmadığını,meselenin davalının huzursuzluk çıkarması değil, davacı ... 'un şirketin tek sahibi olma çabası olduğunu, azınlık hissedarın hissesinin çoğunluk hissedara satışı talebinin Anayasal mülkiyet hakkına ve TTK'nın özüne aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; ileri sürülen haklı sebep ne olursa olsun anonim şirketin, ortağın çıkarılmasını talep hakkı bulunmadığı, sadece, 531.maddede, fesih yerine çıkarma kararı verme imkanı tanındığı, Davacıların TTK nın 208 maddeye göre talepde bulundukları ,anılan düzenlemenin"şirketler topluluğu"na ilişkin olduğu, limited şirketlerde haklı nedenle ortaklıktan çıkarılma ile ilgili ayrıca düzenleme yapıldığı (TTK.m.640/3), fakat anonim şirketlerde bu yönde bir düzenleme yapılmadığı,kanun koyucunun sermaye unsuru nedeniyle anonim şirketlerde ortağın çıkarılması iradesinin bulunmadığını kabul etmek gerektiği belirtilerek davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili; davalının müvekkil şirkete karşı yaptığı zarar verici eylemlerin kararda göz ardı edildiğini, davalı işten çıkartılma sürecinde ve sonrasında şirkete karşı hukuka aykırı işler yaptığı,davalıya karşı yasal süreçler başlatıldığını, şirket adına sahte senet tanzim ederek şirketi dolandırmaya, mal varlığına sahip olmaya çalıştığını, sahte senetle ile ilgili olarak İstanbul 2. ACM'nce 2023/319esas 2023/431karar sayılı karar ile resmi evrakta sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından mahkumiyet kararı verilip kesinleştiğini, doktrinde, bu tür durumların şirketin ana faaliyetini engellemesi halinde, çıkarma talebinin kabulü gerektiği görüşünün hakim olduğunu, TTKnın 208.

maddesinin anonim şirketlere uygulanamayacağı yorumunun hatalı olduğunu, zira TTK 208, şirketler topluluğunda azınlık ortakların çıkartılmasına ilişkin hükümler içermekte olup, aynı esaslar anonim şirketlerde de uygulanabileceğini, müvekkilinin davalının hissesini satın almaya hazır olduğunu, davalının şirketten çıkarılması yönünde bir karar verilmemesi, şirketin faaliyetlerinin devamlılığını tehdit ettiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacıların istemi, davalı anonim şirket paydaşının zararlandırıcı eylemleri nedeniyle şirketten çıkartılması istemine yöneliktir. TTK'nın 531(1) maddesinde haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini teşkil eden pay sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilir. Mahkeme fesih yerine, davacı pay sahiplerine, payların değeri ödenerek davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun bir çözüme karar verebilir. TTK sistematiğinde anonim şirketlerde sadece şirketin haklı sebeple feshi talebine olanak tanınmış olup, bir ortağın diğer ortağı haklı sebep olsa dahi ortaklıktan çıkartılmasını talep hakkı bulunmamaktadır.

Limited şirkete özgü hükümlerin ise anonim şirkete uygulanma kabiliyeti bulunmamaktadır. Davacılar vekili TTK'nın 208 madde hükümlerinin kıyasen uygulanması gerektiğini ileri sürmekte ise de; anılan madde şirketler topluluğu hükümlerinde hakim ortağa tanınan bir hak olup, limited şirketler için özel olarak düzenlendiği halde anonim şirketlerde haklı sebeple ortaklıktan çıkartılma düzenlenmemiş, gerek şirkete gerekse diğer ortağa; haklı sebeple diğer ortağın ortaklıktan çıkarma talep hakkı tanınmamıştır. Kanunda düzenlenme olmayan konuda, diğer şirketlere ait hükümlerin kıyasen uygulanması mümkün olmadığından davacılar vekilinin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davacı şirket ve ortağının haklı sebep gerçekleşse dahi anonim şirket ortağının çıkartılmasını talep hakkı olmadığından davanın usulden reddine ilişkin hükümde isabetsizlik görülmemiş davacıların başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacılar tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 15/05/2025