İtirazın iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/3741 E. 2022/330 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
5941 sayılı çek kanunu↗ kısmi ödeme↗ sorumluluk davası↗ takas↗ icra takibine itiraz↗ çek↗ icra inkar tazminatı↗ inkar tazminatı↗ dahili dava↗ ibraz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
dava, bankanın sorumlu olduğu miktarın tahsili için yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yukarıda sayı ve tarihi belirtilen kararın HMK 363. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının Adalet Bakanlığı tarafından istenilmesi üzerine, dava dosyası ve içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve diğer tüm dosya kapsamı delil ve belgeler incelendi. Gereği müzakere edilip düşünüldü:
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda; davaya konu çekin karşılığının bulunmadığı, yasal yükümlülük tutarının davalı bankanın sorumluluğunda olduğu, davaya konu çekin geçerlilik koşullarını taşıdığı, asıl bankaya ibraz edilmese bile bankanın yasal yükümlülük tutarını ödemekle yükümlü olduğu, icra takibinin çeki ibraz yerine geçtiği göz önüne alınarak bankaca ödeme yapılması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.
Hüküm davalı banka vekilinin talebi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca kanun yararına bozma istemli olarak temyiz edilmiştir.
5941 sayılı Çek Kanunu'nun 8/4 maddesine göre, takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için aynı Yasa'nın 3/3 maddesinde belirlenen sorumluluk miktarı dahil kısmi ödeme yapılamaz. Bu durum, muhatap bankanın ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Davalı bankanın ödeme yükümlülüğünün doğması için çek asıllarının davacı tarafından bankaya bırakılmış olması zorunludur. Öyleyse, ödeme yükümlülüğünün doğması için çek aslının onaylı fotokopisi verilmek üzere davalı bankaya ibrazı zorunlu olmasına göre, davacı tarafından kanunda belirtilen bu usule uyulmadığından doğrudan icra takibi yapılmasının yerinde olmadığı gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/8237 E. 2011/1342 K.
Ortak:çek · ibraz
İncelediğiniz karardaÖyleyse, ödeme yükümlülüğünün doğması için «çek» aslının onaylı fotokopisi verilmek üzere davalı bankaya «ibrazı» zorunlu olmasına göre, davacı tarafından kanunda belirtilen bu usule uyulmadığından doğrudan icra takibi yapılmasının yerinde olmadığı gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir.
… nu çekin karşılığının bulunmadığı, yasal yükümlülük tutarının davalı bankanın sorumluluğunda olduğu, davaya konu çekin geçerlilik koşullarını taşıdığı, asıl bankaya «ibraz» edilmese bile bankanın yasal yükümlülük tutarını ödemekle yükümlü olduğu, icra takibinin çeki ibraz yerine geçtiği göz önüne alınarak bankaca ödeme yapılması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, itirazın iptaline ve «icra inkar tazminatına» karar verilmiştir.
5941 sayılı Çek Kanunu'nun 8/4 maddesine göre, «takas» odaları aracılığıyla «ibraz» edilmiş çekler için aynı Yasa'nın 3/3 maddesinde belirlenen sorumluluk miktarı «dahil» «kısmi ödeme» yapılamaz.
Benzer bu kararda2-Dava, 3167 sayılı yasanın 10. maddesine dayalı «teminat» bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece hükmedilen alacağa «ihtar» tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmiş ise de, davalı bankanın anılan yasal düzenlemeye göre ödeme yükümlülüğünün doğması için onaylı fotokopisinin davacıya verilmek üzere, «çek» aslının davalı bankaya «ibraz» edilerek bırakılması gerekmektedir.
Davacı tarafından bu usule uyulmadan yani «çek» aslı davalı bankaya bırakılmadan doğrudan dava açılmış olması nedeniyle dava tarihinin faiz başlangıcına esas alınması gerekirken, davacı tarafından gönderilmiş her hangi bir «ihtarın» da sözkonusu olmadığı halde ihtar tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiş ise de yapılan yanlışlığın yeniden ya …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:ihtar · teminat
Benzer bu kararda2-Dava, 3167 sayılı yasanın 10. maddesine dayalı «teminat» bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece hükmedilen alacağa «ihtar» tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmiş ise de, davalı bankanın anılan yasal düzenlemeye göre ödeme yükümlülüğünün doğması için onaylı fotokopisinin davacıya verilmek üzere, «çek» aslının davalı bankaya «ibraz» edilerek bırakılması gerekmektedir.
Davacı tarafından bu usule uyulmadan yani «çek» aslı davalı bankaya bırakılmadan doğrudan dava açılmış olması nedeniyle dava tarihinin faiz başlangıcına esas alınması gerekirken, davacı tarafından gönderilmiş her hangi bir «ihtarın» da sözkonusu olmadığı halde ihtar tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiş ise de yapılan yanlışlığın yeniden ya …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/12054 E. 2012/18025 K.
Ortak:takas · çek · ibraz
İncelediğiniz kararda5941 sayılı Çek Kanunu'nun 8/4 maddesine göre, «takas» odaları aracılığıyla «ibraz» edilmiş çekler için aynı Yasa'nın 3/3 maddesinde belirlenen sorumluluk miktarı «dahil» «kısmi ödeme» yapılamaz.
Öyleyse, ödeme yükümlülüğünün doğması için «çek» aslının onaylı fotokopisi verilmek üzere davalı bankaya «ibrazı» zorunlu olmasına göre, davacı tarafından kanunda belirtilen bu usule uyulmadığından doğrudan icra takibi yapılmasının yerinde olmadığı gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir.
… nu çekin karşılığının bulunmadığı, yasal yükümlülük tutarının davalı bankanın sorumluluğunda olduğu, davaya konu çekin geçerlilik koşullarını taşıdığı, asıl bankaya «ibraz» edilmese bile bankanın yasal yükümlülük tutarını ödemekle yükümlü olduğu, icra takibinin çeki ibraz yerine geçtiği göz önüne alınarak bankaca ödeme yapılması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, itirazın iptaline ve «icra inkar tazminatına» karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çeklerin keşide ve «ibraz» edildiği tarihlerin 5941 sayılı yasanın yürürlük tarihinden sonraki tarihler olup, her bir çekin bedelinin 600,00 TL'nin üzerinde bulunduğu, 5941 sayılı yasa kapsamında «takas» odaları aracılığı ile ibraz edilmiş çekler nedeni ile muhatap bankanın sorumluluk tutarını ödemekle yükümlü olduğu, davalı «takas mahsup» talebinde bulunmuş ise de eldeki davada verilen kararın henüz kesinleşmediği, takas mahsup talebinin kararın kesinleşmesi üzerine ilamın icrası sırasında ileri sür …
Dava, 5941 sayılı Yasa kapsamında bankanın her bir «çek» yaprağı için yasal ödeme yükümlülüğüne dayalı alacak istemine ilişkin olup, davalı tarafça «takas mahsup» talebinde bulunulmuş, mahkemece yukarıda yazılı gerekçeler ile davalının talebi reddedilmiştir.
BK'nun 118. maddesinde «takas» ve şartları düzenlenmiş olup ''İki şahıs karşılıklı bir miktar meblağı veya yekdiğerine mümasil başka malları birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç «muaccel» ise iki taraftan her biri borcunu alacağı ile takas edebilir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:takas-mahsup · muacceliyet · mahsup
Benzer bu karardaBuna göre, «takas» için «muaccel» bir alacağın varlığı yeterli olup, davacının alacaklı olduğunun tespiti halinde davalının «takas mahsup» talebinin dikkat alınması gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çeklerin keşide ve «ibraz» edildiği tarihlerin 5941 sayılı yasanın yürürlük tarihinden sonraki tarihler olup, her bir çekin bedelinin 600,00 TL'nin üzerinde bulunduğu, 5941 sayılı yasa kapsamında «takas» odaları aracılığı ile ibraz edilmiş çekler nedeni ile muhatap bankanın sorumluluk tutarını ödemekle yükümlü olduğu, davalı «takas mahsup» talebinde bulunmuş ise de eldeki davada verilen kararın henüz kesinleşmediği, takas mahsup talebinin kararın kesinleşmesi üzerine ilamın icrası sırasında ileri sür …
Dava, 5941 sayılı Yasa kapsamında bankanın her bir «çek» yaprağı için yasal ödeme yükümlülüğüne dayalı alacak istemine ilişkin olup, davalı tarafça «takas mahsup» talebinde bulunulmuş, mahkemece yukarıda yazılı gerekçeler ile davalının talebi reddedilmiştir.
Bu kapsamda, davalının savunmasında belirtilen icra takip dosyası getirtilerek, davalının «takas mahsup» talebinin değerlendirilmesi ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile takas mahsup talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/3554 E. 2013/2354 K.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:akdi faiz · borcun üstlenilmesi · zamanaşımı def'i · def'i · temerrüt faizi · temerrüt · zamanaşımı
Benzer bu kararda… mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve yargılama sırasında mümeyyiz ... «borcu üstlendiğini» bildirerek yargılama katılmış bulunmasına rağmen karar başlığında borcu üstlenen olarak gösterilmemiş olması mahallinde her zaman düzeltilmesi mümkün maddi bir hata olarak kabulünün gerekmesine ve davacıya ait mevduatın davacının talimatı ile ... bankasına gönderilmesi nedeniyle davada taraflar arasında mevduat ilişkisinin bulunmaması ve bu itibarla da davada Bankacılık Kanunu'nun .... maddesinin uygulanmasının mümkün olmamasına göre mahkemenin «zamanaşımı def»'inin reddine ilişkin gerekçesi yerinde değil ise de, davalının sorumluluğunun BK’nın 41, 55 ve ...’nın 336. maddelerinden kaynaklanması ve davacının zararının parasını ... bankasından tahsil etme olanağının kalmadığının anlaşıldığı andan itibaren doğması nedeniyle zamanaşımı süresinin bu tarihten başlayacak olmasından ötürü davalı ...Ş. ve borcu üstlenen ... vekili ile fer'i müdahil vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir. ...- Ancak, mahkemece, hükmedilen alacak miktarına 22.11.1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesine göre «temerrüt faizi» yürütülmesine karar vermek gerekirken, «akdi faiz» yürütülmesine yönelik hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiş ise de, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmedi …
Kararı, davalı, «borcu üstlenen» ... ve fer’i müdahil vekilleri temyiz etmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/3741 E. , 2022/330 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki dava, bankanın sorumlu olduğu miktarın tahsili için yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yukarıda sayı ve tarihi belirtilen kararın HMK 363. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının Adalet Bakanlığı tarafından istenilmesi üzerine, dava dosyası ve içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve diğer tüm dosya kapsamı delil ve belgeler incelendi. Gereği müzakere edilip düşünüldü:
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda; davaya konu çekin karşılığının bulunmadığı, yasal yükümlülük tutarının davalı bankanın sorumluluğunda olduğu, davaya konu çekin geçerlilik koşullarını taşıdığı, asıl bankaya ibraz edilmese bile bankanın yasal yükümlülük tutarını ödemekle yükümlü olduğu, icra takibinin çeki ibraz yerine geçtiği göz önüne alınarak bankaca ödeme yapılması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.
Hüküm davalı banka vekilinin talebi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca kanun yararına bozma istemli olarak temyiz edilmiştir.
5941 sayılı Çek Kanunu'nun 8/4 maddesine göre, takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için aynı Yasa'nın 3/3 maddesinde belirlenen sorumluluk miktarı dahil kısmi ödeme yapılamaz. Bu durum, muhatap bankanın ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Davalı bankanın ödeme yükümlülüğünün doğması için çek asıllarının davacı tarafından bankaya bırakılmış olması zorunludur. Öyleyse, ödeme yükümlülüğünün doğması için çek aslının onaylı fotokopisi verilmek üzere davalı bankaya ibrazı zorunlu olmasına göre, davacı tarafından kanunda belirtilen bu usule uyulmadığından doğrudan icra takibi yapılmasının yerinde olmadığı gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 363/2. maddesi uyarınca hükmün kanun yararına ve hukuki sonuçları kalkmamak koşulu ile BOZULMASINA, aynı Yasa'nın 363/3 maddesi uyarınca dosyanın Adalet Bakanlığı'na gönderilmesine, kararın bir örneğinin Resmi Gazete'de yayınlanmak üzere Adalet Bakanlığına gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine, 17/01/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/741978300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz